Atmadharma magazine - Ank 114
(Year 10 - Vir Nirvana Samvat 2479, A.D. 1953)
(English transliteration). Entry point of HTML version.

Next Page >


Combined PDF/HTML Page 1 of 2

PDF/HTML Page 1 of 21
single page version

background image
Atmadharma
varSha 10
saLang ank khAsaank
Version History
Version
NumberDateChanges
001July 2003First electronic version.

PDF/HTML Page 2 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkhsampAdakvarSha dasamun
rAmajI mANekachand doshI
2479vakIlkhAs ank
durlabh avasar
A durlabh manuShyabhavamAn paN jo
potAnA shuddha svabhAvane jANIne teno Adar
nahi kare to pachhI pharIthI kayAre Avo avasar
maLavAno chhe? potAno jevo kharo svabhAv chhe
tevo oLakhIne teno Adar karavo–shraddhA
karavI, te ja A manuShyapaNAmAn jIvanun kartavya
chhe. are prANIo! AtmAno shuddhasvabhAv
samajyA vagar anantakALamAn bIjA badhA
bhAvo karyAn chhe; e koI bhAvo upAdey nathI,
AtmAno nishchayasvabhAv ja upAdey chhe–em
tame shraddhA karo!
–niyamasAr pravachanomAnthI
chhuTak nakalkhAs ankvArShik lavAjam
shAshvat sukhano mArga darshAvatun mAsik
chAr AnAtraN rUpiyA

PDF/HTML Page 3 of 21
single page version

background image
suvarNapurI samAchAr
A ankanun nivedana mAnastambh pratiShThA–mahotsavanA samAchAro jANavA mATe AtmadharmanA ghaNA
jignAsu grAhako AturatAthI rAh joI rahyA hashe; parantu te samAchAr vakhatasar taiyAr thaI shakayA nahi tethI A
ank ATalo moDo prasiddha karavo paDayo chhe.–A mATe sau grAhako pAse hArdik kShamA mAngIe chhIe. A ank
jaladI chhApIne prasiddha karI ApavA mATe ‘anekAnta mudraNAlay’ (moTA AnkaDiyA) nA sTAphe je mahenat lIdhI
chhe te badal tene dhanyavAd ghaTe chhe.
brahmacharya pratignA pratiShThA–mahotsav daramiyAn nIchenA bhAIo tathA benoe sajoDe brahmacharya
pratignA pU. gurudevashrI pAse angIkAr karI chhe.–
(1) chaitra sud AThamanA roj vanamAn dIkShA–kalyANak bAd sAvarakunDalAnA bhAI shrI jagajIvan karasanadAs
tathA temanA dharmapatnI–e bannee sajoDe AjIvan brahmacharyapratignA angIkAr karI chhe.
(2) chaitra sud nomanA roj kevaLakalyANak bAd rasanALanA bhAIshrI haragovindabhAI khArA tathA temanA
dharmapatnI–e bannee sajoDe AjIvan brahmacharyapratignA angIkAr karI chhe.
(3) chaitra sud dasam (bIjI) nA roj pratiShThA bAd baravALAnA bhAIshrI pAnAchand bhAIlAl tathA temanA
dharmapatnI lIlAvatIben–e bannee sajoDe AjIvan brahmacharyapratignA angIkAr karI chhe.
pratignA lenArA sarve bhAIo tem ja benone dhanyavAd! am gher prabhujI padhAryA chaitra sud 12 nA
shubh divase morabI shaheramAn shrI neminAth bhagavAn ane shrIvAsupUjya bhagavAnanA vItarAgI jinabimb padhAryA
chhe. sonagaDhanA pratiShThA–mahotsav prasange pUjya gurudevashrI kAnajIsvAmInA pAvan haste A banne jinabimbonI
pratiShThA thaI hatI. prabhujI padhAryA te prasange tyAnnA mumukShusanghane ghaNo ullAs hato. morabInA AngaNe prabhujI
padhAryA e tyAnnA mumukShuonA dhanabhAgya chhe!
AbhAra adhik vaishAkh mAsano A vadhArAno ank prasiddha karavA mATenun kharcha bhAIshrI mohanalAl
trikamajI desAI (bhAvanagar) taraphathI ApavAmAn Avyun chhe. A rIte teo darek vakhate adhik mAsanA ankanun
kharcha Ape chhe. A mATe temano AbhAr mAnavAmAn Ave chhe.
samayasAranI navI AvRutti gujarAtI samayasAranI mAgaNI chhellA keTalAk vakhat thayA anek
jignAsuo taraphathI thaI rahI hatI; tethI tenI navI AvRutti chhapAvIne prasiddha karavAmAn AvI chhe. A AvRuttimAn
shrI amRutachandrasUrikRut AtmakhyAti nAmanI sanskRit TIkA paN chhApavAmAn AvI chhe. A navI AvRuttinI kimmat
rUA. 6–0–0 rAkhavAmAn AvI chhe.
vidyArthIo mATe sundar taka shrI jain vidyArthI gRuhanI navI Tarma, tA. 1–3–pa3 thI sharU thaI gaI chhe.
hAl, A borDingamAn, traN traNamAsanI ek Tarma gaNI, ek varShanI chAr Tarma nakkI karel chhe. ek Tarmanun lavAjam,
vidyArthI dITh AkhI phInun rUA. 7p) rAkhel chhe. ahIn, angrejI pahelA dhoraNathI sharU karI, es. es. sI. (meTrIk)
sudhInA abhyAs mATe hAiskUl chhe.
ahIn borDingamAn shrI jainadarshanano dhArmik abhyAs paN karAvavAmAn Ave chhe. uparAnt, ahIn paramopakArI, param
pUjya, sadgurudevashrI kAnajI svAmI jevA mahAn, advitIy AdhyAtmik santanA samAgamano apUrva lAbh maLe chhe.
ahIn borDingamAn das varShathI uparanI ummaranA vidyArthIo, ke jeo, gujarAtI pAnchamu dhoraN ane tethI
upar gujarAtI ke angrejI abhyAs karatA hoy, teone dAkhal karavAmAn Ave chhe.
atrenI hAiskUlamAn vidyArthIone jUn mAsamAn paN dAkhal karavAno prabandh karavAmAn Avyo chhe. AthI,
je vidyArthIo chAlu mAsamAn agar AgAmI grIShma vekeshan pachhI, jUn mAsamAn dAkhal thavA IchchhatA hoy,
teoe nIchenA saranAme lakhI sansthAnA dhArAdhoraN tathA praveshapatra mangAvI bharI mokalavAn.
li. mantrIo,
shrI jain vidyArthIgRuha sonagaDh (saurAShTra)
sUchanA benkanA cheko svAdhyAy mandir TrasTanA nAmanA nahIn mokalatAn, doshI rAmajI mANekachand tathA
shAntilAl popaTalAlanA nAmanA mokalavA. (TrasTanA nAmanA chek mokalAshe to pAchhA mokalavAmAn Avashe.)
vechavAnun chhe pa000 vAns, 400 vaLI, pa00 vAnsanA pAlA tathA IlekaTrIk kopar vAyar nan. 10no
300 ratal. vechANanI sharato rUbarU maLavAthI kahevAshe.
shrI jain svAdhyAy mandir TrasTa sonagaDh

PDF/HTML Page 4 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 123
tIrthadhAm sonagaDhamAn jainadharmaprabhAvano
bhavya mahotsav
shrI mAnastambhamAn sImandhar bhagavAnanI pratiShThAnA panchakalyANak mahotsavanAn
* pavitra sansmaraNo *
pU. gurudevashrInA adbhut pravachanothI prabhAvit thayel
samasta digambar jain samAj ane tyAgIvarga
mangalamUrti param prabhAvI pU. sadgurudev shrI kAnajI svAmInAn punit pratApe jainadharmano prabhAv dinadin
vRuddhigat thaI rahyo chhe, tenA pariNAme sonagaDh ek tIrthadhAm banI gayun chhe; ane temAn paN bhavya mAnastambh thatAn
to tenI shobhAmAn khUb ja vRuddhi thaI chhe. mahAvidehamAn vicharatA gaganavihArI sImandharanAth bhagavAn A
mAnastambhamAn birAjamAn chhe. kharekhar, mahAvidehamAn sImandhar bhagavAn potAnA divyadhvani dvArA je dharma prarUpI
rahyA chhe te ja dharmanA stambh ahIn pU. gurudevashrIe ropyAn chhe,–em A mAnastambh sUchavI rahyo chhe. mAnastambhanI
bhavyatA nIrakhatAn bhaktajanone atiAnand thAy chhe ane antaramAn evI Urmi jAge chhe ke aho! jANe
mahAvidehano ja ek mAnastambh ahIn Avyo hoy! ane vaLI mAnastambhamAn Unche Unche AkAshamAn birAjamAn
sImandhar bhagavAnane nIrakhatAn evun lAge chhe ke jANe mahAvidehamAn vicharI rahelA sImandhar bhagavAn ahInthI
dekhAtA hoy! AvA A pAvan mAnastambhanI chhAyAmAn AvatAn ja shAnt....shAnt UrmiothI hRuday atyant
vishrAnti pAme chhe.
mAnastambhano pUrva ItihAs
sonagaDhamAn mAnastambh karAvavAnI bhAvanA to khAs khAs bhaktonA hRudayamAn das–das varShothI ghoLAyA
karatI hatI; san. 1998 mAn samavasaraNanI pratiShThA thaI tyArathI e vichAro chAlatA hatA. gaI sAlanA poSh
mAsamAn mAnastambh karavAno nirNay thatAn tarat ja bhAratanA vidhavidh sthaLonA bhaktajanoe mAnastambh mATe rUA.
ek lAkh uparAnt phanD karIne e nirNayane UmangapUrvak vadhAvI lIdho....ne bhaktajano nA antaramAn das das varShathI
ghUnTAyelI bhAvanA pUrI thavAno dhanya avasar Avyo.
shrI vRujalAlabhAI Ijaner vagere sAthe mAnastambhano orDar ApavA mATe pavitrAtmA pU. benashrIben san.
2008 nA phAgaN sud pAnchame jayapur padhAryA ane phAgaN sud chaudase jayapuranA kArIgar mUlachandajI rAmachandajI
nAThAne mAnastambhano orDar apAyo.......
chaitra sud terasanA mangal dine mAnastambhano pAyo khodavAnI shubh sharUAt thaI.....vaishAkh vad
sAtame ghaNA ullAsapUrvak mAnastambhanun shilAnyAs thayun. shilAnyAs vakhate tem ja jyAre jyAre navI
pIThikAnA chaNatarano prArambh thato tyAre manDaLanA badhA bhaktajano hAthohAth chaNatarakAm karIne potAno
ullAs vyakta karatA hatA. e vakhate bhaktone mAnastambhanI laganI lAgI hatI. mAnastambhanA vegananA
samAchAr AvatAn Anand phelAI jato. mAnastambhanA nAnA moTA darek sAmAnane bhaktajano bahumAn pUrvak
nIrakhI nIrakhIne jotAn

PDF/HTML Page 5 of 21
single page version

background image
124 Atmadharma 11p
A varShanA kAratak sud bIje ek sAthe be vegan AvavAnI vadhAI maLatAn ghaNo harSha thayo hato. ane kAratak
sud trIje ghaNA ullAsapUrvak pratimAjIno grAmapravesh thayo tem ja te ja divase pU. benashrIbenanA suhaste
mAnastambhano pratham Aras sthApit thayo hato. mAnastambhamAn ek moTo sAthIyAvALo lagabhag 2pa0 maNano
akhanD paththar chhe, te utAratI vakhatano prasang Aje paN bhUlAto nathI. bhagavAnanI beThakanun sthApan mAgasar sud
ekame thayun. tyArabAd mAgasar sud chothanA roj bhagavAnanI derInun sthApan thayun.
ek bAju mAnastambhanun chaNatar thaI rahyun hatun ne bIjI bAju mAnastambhanA mahotsav mATe anekavidh
taiyArIo chAlI rahI hatI. bhaktajano mAnastambh kaI rIte taiyAr thAy chhe te bhaktipUrvak nIrakhatAn, ane nIrakhIne
Anand pAmatA, koI kahetA ke A mAnastambh pUrNa thaI gayA pachhI tenI yAtrA karavI te to dhanabhAgya chhe ja, paN
atyAre mAnastambhane taiyAr thato najar samakSha nIhALavo te paN ahobhAgya chhe! A pachhI, mAnastambhanI pAnchamA
vegananI paristhiti ane tenI shodh mATe tAr upar tAr chhUTatA te prasang paN bhUlAy tevo nathI.
bahAragAmanAn je navA loko Ave temane pU. gurudev mAnastambh batAvatA, mAnastambh eTale shun te
samajAvatA, ane mAnastambhamAn kotarAyelA khAs khAs chitronun rahasya paN ghaNAne batAvatA; gAmaDAnA loko
jovA Ave ane ‘A shun chhe’ em pUchhe tyAre ‘dharmano stambh, dharmanun TAvar, dharmano vaibhav, khullun jinamandir’
vagere nAmathI teone samajAvatA. jem jem mAnastambhanun kAm pUrun thavA Avyun tem tem tenI pratiShThAnA muhUrta
mATe bhakto AturatAthI rAh jovA lAgyA. chAre bAjunA bhaktajano mAnastambhano pratiShThA mahotsav jovA mATe
talasI rahyA hatA. anek chitra–vichitra prasangothI mAnastambhano ItihAs rachAtAn rachAtAn chhevaTe chaitra sud dasamane
budhavAr tA. 2p–3–pa3nun pratiShThA muhUrta nishchit thayun. ane hajAro bhaktajanoe apUrva ullAsathI e mahotsav
Ujavyo. e mahotsavano Anand–eno mahimA adbhut hato. tenun pUrun varNan to kem thAy? e to najare
nIhALanAr jANe. ahIn tenA mukhya mukhya prasangonI keTalIk yAdIo ja ApI chhe.
panch kalyANak pratiShThA mahotsav
shrI manDapamAn jinendradevanI padharAmaNI jhanDAropaNa
siddhachakravidhAn pUjan ane jinendra–abhiShek
(phAgaN vad teras shukravAr thI chaitra sud bIj mangaLavAr)
pratiShThA–vidhinI sharUAtamAn sauthI pahelAn pratiShThA–manDapamAn jinendrabhagavAnane birAjamAn karavA mATe
rathayAtrA nIkaLI hatI, ane prabhujIne manDapamAn birAjamAn karyA hatA tathA jain–jhanDAropaN thayun hatun. tyArapachhI
siddhachakravidhAn pUjA ane shAntijApano prArambh thayo hato. anekavidh rangothI AlekhAyelun kalAmay siddhachakramanDaL
bahu shobhatun hatun. A manDaLamAn vachamAn bhagavAnanI sthApanA ane pharatA ATh koThAo hoy chhe. pahelA koThAmAn
siddha bhagavAnanA ATh guNonI sthApanA hoy chhe ane pachhI anukrame bamaNA karatAn karatAn chhellA koThAmAn 1024
guNonI sthApanA hoy chhe, ne te darek guNanI pUjA karavAmAn Ave chhe. siddhachakrapUjA adhyAtmabhAvothI bharelI hatI;
ane ahIn pahelI ja vAr thatI hovAthI khUb ullAsapUrvak karavAmAn AvI hatI. A pUjA pAnch divas chAlI hatI,
temAn chhelle divase 1024 guNonI pUjA ek sAthe akhanDapaNe utsAhapUrvak pUrI karavAmAn AvI hatI. mangaLavAre
A siddhachakravidhAnapUjAnI pUrNatAnA upalakShamAn atyant bhaktipUrvak 108 kalashothI jinendrabhagavAnano
mahAabhiShek karavAmAn Avyo hato. dilhIthI Avel chAndI–sonAnI kalAmay gandhakuTI upar birAjamAn
jinendradevanA abhiShekanun drashya ghaNun AkarShak ane bhaktiprerak hatun. siddhachakrapUjan tathA abhiShek prasange pU.
gurudevashrI paN upasthit hatA.
indrapratiShThA yAgmanDalavidhAna garbhakalyANakanI pUrvakriyA
(guruvAra chaitra sud pAncham)
savAramAn indrapratiShThA thaI; indro thavA mATe UchhAmaNI karavAmAn AvI hatI, temAn pratham UchhAmaNI
bolIne kalakattAvALA shrI vachharAjajI sheTh tathA temanA dharmapatnI manaphUlAdevI saudharmaindra tathA shachI indrANI thayA
hatA. A uparAnt bIjA ATh indra–indrANIo temaj kuber ane baLadev–vAsudev paN hatA. bhagavAnanA
mAtApitA tarIke sheTh shrI nAnAlAlabhAI tathA temanA dharmapatnI jaDAvaben

PDF/HTML Page 6 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 12pa
hatA. indronI UchhAmaNImAn rUA. 2pa000) jeTalI rakam thaI hatI. indrapratiShThA thayA bAd panchakalyANak mahotsav
karavA mATenI AchAryaanugnAnI vidhi thaI hatI; temAn pU. gurudevashrIe prasannatApUrvak akShat chhAnTIne AgnA
ApI hatI. A mangal AgnA bAd indroe yAgamanDalavidhAn pUjan karyun hatun. yAgamanDalavidhAnamAn traNe
chovIsInA tIrthankaro, vartamAn vicharatA sImandharAdi tIrthankaro tem ja panch parameShThI bhagavantonI sthApanA karIne
temanun pUjan karavAmAn Ave chhe. panchakalyANakanAn drashyonI sharUAt AjathI thaI hatI. Aje rAtre shrI neminAth
bhagavAnanA garbhakalyANakanI pUrvakriyAnA drashyo thayA hatA. sauthI pratham mangalAcharaN tarIke sonagaDhanA brahmacharya
AshramanA kumArikA bahenoe neminAth bhagavAnanI nIche mujab stuti karI hatI–
tArun jIvan kharun.....tArun jIvan, jIvI jANyun nemanAthe jIvan.
sUtAn re jAgatAn.....UThatAn besatAn, haiDe rahe tArun khUb raTan......
–ityAdi stuti bAd svargamAn saudharmendranI sabhAnun drashya thayun hatun; bharatakShetranA bAvIsamA tIrthankar shrI
neminAth bhagavAn chha mAs pachhI shivAdevI mAtAnI kUkhe AvavAnA chhe em potAnA avadhignAnathI jANIne,
saudharmendra suvarNamayI nagarI rachavAnI kuberane AgnA kare chhe tathA chhappan kumArikA devIone mAtAnI sevAmAn
mokale chhe; devo AvIne mahArAjA samudravijay tathA mahArANI shivAdevInun sanmAn kare chhe, tathA shrI, hIn vagere
ATh devIo mAtAnI sevA kare chhe–e drashya thayun hatun. A ATh devIo tarIke sonagaDhanA shrAvikA
brahmacharyAshramanA bAl brahmachArI baheno hatA.
pachhI rAtre shivAdevI mAtA shayan karI rahyA chhe tyAre temane baLad, hAthI, sinh vagere 16 uttam mAngalik
svapno Ave chhe, mAtA ek pachhI ek svapno dekhI rahyAn chhe,–te drashya atyant AhlAdakArI hatun. svapnonun drashya
khAs judI DhabathI batAvavAmAn Avyun hatun, svapna kayAnthI Ave chhe ne kayAn chAlyA jAy chhe tenI koIne khabar
paDatI na hatI eTale e svapno kharekharA svapna jevA dekhAtAn hatAn.
garbha kalyANak (shukravAr chaitra sud chhaThTha)
mAtAe soL svapnAn dekhyA pachhI rAtri pUrI thaI ne prabhAt thatAn kumArikA devIo nIche mujab mangal–
gIt dvArA mAtAne jagADe chhe–
अरहंत सिद्धाचार्य पाठक साधुपद वंदन करूं,
निर्मल निजातमगुण मनन कर पापताप शमन करूं;
अब रात्रि तम दिघटा सकल ह्यां प्राप्त होत सुकाल है,
चहुं ओर है भगवान सुमरण वृक्ष प्रफुलित पात है।
है समय सामायिक मनोहर ध्यान आतम कीजिये,
है कर्मनाशन समय सुन्दर लाभनिज सुख लीजिये।
mAtA jAgIne pratham panch parameShThInI stuti kare chhe ne pachhI potAnA mangalasUchak svapnonun phaL jANavA
mATe rAjasabhA taraph jAy chhe.
bIjI taraph svargamAn indrasabhAmAn devo garbhakalyANak UjavavAnI taiyArI kare chhe–e drashya thayun hatun pachhI
samudravijay mahArAjAnI rAjasabhAmAn shivAdevImAtA padhAre chhe ne soL svapno kahIne tenun phaL pUchhe chhe. soL
svapnonun phaL varNavIne mahArAjA kahe chhe ke he devI! tamArI kunkhe mahApratApI shrI neminAth tIrthankarano jIv Avyo
chhe. A vAt sAmbhaLatAn sabhAmAn sarvatra Anand phelAI jAy chhe, Indra–IndrANI AvIne vastrAbhUShaN vagerenI bheT
dhare chhe ne stuti karatAn kahe chhe ke he ratnakunkhadhAriNI devI! trilokanAth tIrthankar tArI kunkhe padhAryA chhe....traN
lokanA uttam ratnane ten dhAraN karyun chhe...tun mAtra tIrthankaranI ja nahi paN traN lokanI mAtA chhe......
धन्य है धन्य है मात जिननाथकी, ईंद्रदेवी करें भक्ति भावां थकी;
भेदविज्ञानसे आप पर जानती जैनसिद्धांतका मर्म पहचानतीं,
होत आहार, निहार नहीं धारती, वीर्य अनुपममहा देह विस्तारती;
मात शिवा महा मोक्ष अधिकारिणी, पुत्र जनती जिन्हें मोक्षमे धारिणी
.
shivAdevI mAtAnI sevAmAn rahelI devIo mAtAne prasanna rAkhavA anek prakAre sevA kare chhe ane prashno
pUchhe chhe, mAtA vidvatApUrvak tenA javAb Ape chhe devI pUchhe chhe he mAtA! jagatamAn sArabhUt ratna kayun chhe?

PDF/HTML Page 7 of 21
single page version

background image
126 Atmadharma 11p
mAtA kahe chhe he devI! samyagdarshanarUpI ratna jagatamAn uttam sArabhUt chhe.
devI pUchhe chhe he mAtA! tArA jevI uttam strI jagatamAn bIjI koN chhe?
mAtA kahe chhe tIrthankar samAn putrane janma denArI strI jagatamAn uttam chhe.
bIjI devI pUchhe chhe he mAtA! kAn hovA chhatAn jagatamAn bahero koN chhe?
mAtA javAb Ape chhe jain siddhAntane je sAmbhaLato nathI te bahero chhe.
vaLI bIjI devI pUchhe chhe he mAtA! devendra vagere moTA moTA paN jenA dAs banI jAy evo utkRuShTa puruSh
A jagatamAn koN chhe?
mAtA kahe chhe ‘merA putra’ arthAt tIrthankar bhagavAn.
devI pUchhe chhe he mAtA! jagatamAn kharo subhaT koN chhe?
mAtA kahe chhe viShay–kaShAyone jItanAr dharmAtmA puruSh ja subhaT chhe.
devI pUchhe chhe he mAtA! Ap batAvo ke kayo tapasvI bhavadukh pAme chhe?
mAtA uttar Ape chhe he devI! AtmAnA anubhav vinA je tap kare chhe te bhavadukh sahe chhe.
devI pUchhe chhe, he mAtA! jagatamAn jIv shenA vagar dukh pAme chhe?
mAtA kahe chhe ratnatrayarUpI dhan vagarano jIv dukh pAme chhe.
pharIne devI pUchhe chhe he mAtA! ‘puruSh’ nAm kayAre saphaL thAy?
tarat mAtA uttar Ape chhe ke–jyAre mokShano puruShArtha kare tyAre.
devI pUchhe chhe he mAtA! shenA vagar nar pashu samAn chhe?
mAtA kahe chhe bhedagnAnarUpI vidyA vagar nar pashu samAn chhe.
vaLI devI pUchhe chhe he mAtA! kayun kArya jagatamAn uttam chhe?
mAtA javAb Ape chhe he devI! AtmadhyAn te jagatamAn param sukhakArI uttam kArya chhe.
ityAdi prakAre devIo prashna pUchhatI ane mAtA prasannatApUrvak tenA sundar javAb ApatA; devIo kahe chhe
aho mAtA! ApanA hRudayamAn tIrthankarano vAs chhe...tethI Ap pUjya chho.....em kahIne pachhI ‘जय जय मात
परम अधिकारी’–ityAdi stuti kare chhe. A pramANe shukravAre garbhakalyANakanAn drashyo thayA hatA.
*
mAnastambhanI vedI tathA kalash ane dhvajashuddhi
bapore shrI mAnastambhanI vedI tathA kalash ane dhvajanI shuddhi thaI hatI. tyArabAd bhavya mAnastambhanI
vedIshuddhi pavitrAtmA pu. benashrI–benajI champAben ane shAntAbenanA suhaste karAvavA mATe pratiShThAchArya panDit shrI
nAthulAlajIe kahyun ke
‘ये दोनों बहिन जैसे पवित्र आत्माओं के हस्तसे मानस्तंभ की शुद्धि हो इससे
अधिक और क्या हो सकता है?–A sAmbhaLIne badhA bhaktajanone bahu harSha thayo hato. pu. benashrI–benajInA
suhaste pratham mAnastambhanA nIchenA bhAganI vedIshuddhi thaI hatI, tyArabAd uparanA bhAgamAn vedIshuddhi karavA mATe
banne beno mAnastambh upar padhAryA hatA. tyAn, nIche UbhelA hajAro bhaktajanonI najar paN na pahonche eTale
Unche Unche AkAshamAn atishay bhakti ane pramodabhAvathI teoshrIe mAnastambhanI shuddhi karI hatI. e pavitra
hastothI thatI mAnastambhashuddhinun pAvan drashya nIrakhanArA paN bhaktirasamAn rangAIne pAvan thaI jatA hatA.
janma kalyANak (shanivAr chaitra sud sAtam)
Aje bhagavAnanA janmakalyANakano mahotsav thayo. shivAdevI mAtAnI sevAmAn rahelI devIo savAramAn
UgatA prabhAte bhagavAnanA janmanI vadhAI Ape chhe, ane chAre taraph Anand chhavAI jAy chhe, IndronA Asan
paN kampAyamAn thAy chhe. aho! jeno janma thatAn indranA Asan paN kampI UThe evo jeno prabhAv.....te
tIrthankaranA janmotsavanI shun vAt! saudharmendranun sinhAsan Dagamag thatAn, te avadhignAnathI bhagavAn shrI neminAth
tIrthankarano janma thavAnun jANe chhe ne devonI sabhAmAn bhagavAnanA janmakalyANakano utsav manAvavA mATe Anandanun
vAtAvaraN chhavAI

PDF/HTML Page 8 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 127
jAy chhe. chAre bAju mangalanAd thAy chhe; saudharmendra tathA shachI indrANI airAvat hAthI upar AvIne nagarane traN
pradakShiNA kare chhe, pachhI shachI indrANI bhagavAnane tathA mAtAne nIrakhatAn bhaktipUrvak stuti kare chhe–
धन्य धन्य नाथ परम सुखकारी, तीनलोक जननी हितकारी,
मंगलकारी पुन्यवती तूं, पुत्रवती शुचि ज्ञानमती तूं।
तव दर्शनसे हम सुख पाये, हर्ष हृदयमें नाहिं समाये,
धन्य धन्य माता हम जाना, देख तुझे अरू श्री भगवाना।।
–e pramANe stuti bAd, IndrANI bAl bhagavAnane hAthamAn teDIne IndranA hAthamAn sompe chhe. aho! tIrthankar
bhagavAnane potAnA hAthamAn teDavAnun param saubhAgya jene prApta thayun te shachI IndrANI ekAvatArI ja hoy–emAn
shun Ashcharya! bhagavAnane nihALIne Indra IndrANI atishay prasanna thAy chhe, ne hAthI upar birAjamAn karIne
janmAbhiShek mATe meruparvat upar laI jAy chhe. pratiShThA–mahotsavamAn hAthI paN Avelo hovAthI A badhA prasango
bahu shobhatA hatA. temAny gAmanA ek chheDAthI bIjA chheDA sudhI phelAyelA janmAbhiShekanA varaghoDAno dekhAv to
khUb ja bhavya ane mahimAvant hato....te vakhate sonagaDh gAm bahu nAnun paDatun hatun. je rastethI bhagavAnano hAthI
pasAr thato hoy te rastAnI chAre taraphanI aTArIo paN mANasothI ubharAI jatI hatI. hAthI par birAjamAn
bhagavAnane nIrakhI–nIrakhIne bhaktajano nAchatA hatA ane adbhut bhakti karatA hatA. hAthI paN jANe ke
khushImAn AvIne e bhaktimAn sAth purAvavA mATe bhagavAnane chAmar DhALavA mAngato hoy–tem sUnDhamAn chAmar
pakaDIne indrane Apato hato. Am bhagavAnanI bhakti karatAn karatAn rathayAtrA meru pAse AvI. nadI kinAre ek
UnchA sundar sthAn par merunI rachanA karavAmAn AvI hatI. hAthIe te merune traN pradakShiNA karI ane pachhI
jayajayakArapUrvak khUb ja ullAsamay bhaktithI tIrthankar bhagavAnano janmAbhiShek thayo. e janmAbhiShekanun ati
bhavya drashya tIrthankar bhagavantano aparampAr mahimA darshAvatun hatun ke.....aho! dhanya eno avatAr! A bhagavAnanA
AtmAe janma pUrAn karI lIdhA, have pharIthI A sansAramAn eno avatAr nahi thAy. ek chhello janma hato te
pUro karIne bhagavAnanA AtmAe janma pUrAn karI lIdhA, have pharIthI A sansAramAn eno avatAr nahi thAy.
ek chhello janma hato te pUro karIne bhagavAn bhavarahit thaI gayA....apurva AtmadarshananA pratApe bhagavAnane
bhavano ant AvI gayo. aho! anekAnek bhavya jIvono uddhAr karanAr AvA bhagavAnano janmotsav IndrAdik
Ujave emAn shun Ashcharya! kharun kahyun chhe ke–
‘ghaTe dravya jagadIsh avatAr eso
kaho bhAv jagadIsh avatAr kaiso?’
–e UrdhvagAmI AtmAno janmAbhiShek meru jevA UrdhvasthAn par ja kem na thAy? manuShyalokanun sauthI
UrdhvasthAn eTale meru parvat....ane sauthI uttam manuShya eTale tIrthankar. e uttam puruShano abhiShek uttam sthAn
upar Urdhva lokanA uttam AtmA (Indra) dvArA thayo. aho, dhanya dhanya te prasang! tIrthankar prabhunA sAkShAt
janmAbhiShekanI to vAt ja shun! paN ahIn bhagavAnanA janmAbhiShekano pAvan dekhAv jovo te paN mahAbhAgya
hatun....jANe ahIn paN tIrthankar hAjar hoy–evun te vakhatanun vAtAvaraN hatun. ane vaLI ‘jayajayakAr’ nI dhUn
tathA bhakti–nRitya–dvArA te prasanganA ullAsamAn khUbaj vRuddhi thatI hatI. jyAn janmAbhiShek thayo te sthaLanI
kudaratI shobhA ghaNI sundar hatI. ek UnchA TekarA upar meru parvat shobhato hato ane bAjumAn ja UnDANamAn
AvelI nadIne lIdhe asal kShIr samudra jevo dekhAv lAgato hato. AthI janmAbhiShek vakhatano kudaratI dekhAv
ghaNo ja shobhato hato.
janmAbhiShek bAd IndrANIe atishay bhakti ane pramod pUrvak bAlabhagavAn nemikumvarane divya
vastrAbhUShaN paherAvyAn, ane pachhI e nAnakaDA prabhujIne moTA hAthI upar birAjamAn karIne nagarImAn pAchhA
AvyA. pachhI prabhujInun pUjan karIne indroe bahu ja bhaktipUrvak vismayakArI tAnDavanRitya karIne potAno Anand
vyakta karyo. e vakhatanAn ullAs ane Anandamay vAtAvaraNamAn tAnDavanRityanA tAlanI sAthe sAthe bhaktajanonAn
haiyAn paN bhaktithI nAchatA hatA.
janmakalyANak vagere prasange AkAshamAnthI devavimAn utaratA hoy–evo dekhAv thayo hato.
pAraNA–jhUlan
bapore bAl bhagavAn shrI nemikumvaranA pAraNA–jhUlananun drashya thayun, bhakto bhaktipUrvak bhagavAnanun pAraNun
jhulAvI rahyA hatA. chAre taraph dIpakonA prakAshathI shobhI rahelA

PDF/HTML Page 9 of 21
single page version

background image
128 mAnastambh–mahotsav anka
sonA–chAndInA pAraNIye prasannavadan prabhujI jhUlI rahyA hatA. e nAnakaDA bhagavAnane nIrakhatAn ja haiyAmAn sneh
ane bhakti UbharAI jatAn hatAn.....ane em thatun hatun ke aho! bhagavAn thavA mATe eno avatAr chhe...dhanya
eno avatAr! e moTo thaIne muni thashe ane AtmAnA AnandamAn jhUlatAn jhUlatAn kevaLagnAn pragaT karIne
anek bhavya jIvone bhavasamudrathI pAr karashe.–AvA prabhujInA pAraNAnne pU. benashrI–benajI jevA pavitrAtmAo
jyAre haiyAnA umaLakAthI vAtsalyapUrvak jhUlAvI rahyA hatA tyAre to, jANe ke tIrthankaranI mAtAnA hAthe
tIrthankaraprabhu pAraNe jhUlI rahyA hoy–evun e drashya hatun.....e pAvan drashya jotAn em thatun hatun ke aho! tIrthankaranA
mahimAnI to shun vAt? parantu je hAth tIrthankaranun pAraNun jhulAvI rahyA chhe te hAth paN dhanya chhe!!
*
lagnanI taiyArI
rAtre samudravijay mahArAjAnI rAjasabhAno dekhAv thayo. rAjasabhAmAn sau kuTumbIjano beThA chhe ane
potAnA harivanshamAn neminAth tIrthankarano janma thayo te mATe harSha manAvI rahyA chhe ke aho! pUrve shAntinAth
bhagavAn vagere tIrthankaro je kuLamAn janmyA te ja kuLamAn Aje neminAth bhagavAne janma laIne ApaNA kuLane
pAvan karyun chhe.
tyAr pachhI–yAdavakumAro vasantaRutu khelI rahyA chhe e dekhAv thayo hato, temAn nemikumAr paN sAthe hatA.
khelI rahyA pachhI nemikumAr shrIkRiShNanI ek rANIne ek vastra dhovAnun kahe chhe; rANI nA pADatAn kahe chhe ke mArA
kRiShNa jevun baL tamArAmAn nathI. A uttar sAmbhaLatAn ja nemikumAr jaIne kRiShNano shankh phUnkavo vagere kAryo kare chhe;
temanun divyabaL jotAn kRiShNane chintA thAy chhe, tethI nemikumAr vairAgya pAmIne dIkShA laI lye evI yukti vichAre
chhe. rAjakumArI rAjImatI sAthe nemikumAranA vivAhanI taiyArI thAy chhe, ne deshodeshanA rAjAo bheT laIne Ave
chhe,–A badhAn drashyo thayAn hatAn.
vivAh prasange bhagavAn shrI nemikumAranI jAnanun drashya atyant bhavya hatun. lagna prasange bheT laIne
AvelA deshodeshanA rAjA–mahArAjAo paN jAnamAn sAthe hatA. rAjakumAr neminAth ek sushobhit rathamAn
birAjI rahyA hatA ne sArathI rathanA ghoDAne dhIredhIre chalAvI rahyo hato.....e rIte shrI nemikumAranI jAn
jUnAgaDh taraph jaI rahI hatI. A vakhate rathamAn birAjamAn bhagavAnanI atyant dhIragambhIr mudrA jotAn em
Ashcharya thatun hatun ke are! A bhagavAn te shun rAjImatIne paraNavA jAy chhe?–ke muktine varavA jAy chhe!
*
vairAgya
(chaitra sud AThama ravivAr savAramAn)
bhagavAn nemikumAranI jAn jUnAgaDhanI ekadam najIk AvI gaI chhe, loko utsukatApUrvak jAnanun drashya
nIhALI rahyA chhe...parantu–jAnanun drashya pUrun joI rahe te pahelAn to sAme ek judun ja drashya khaDun thayun bhagavAnano rath
je rastethI pasAr thaI rahyo chhe tenI bAjumAn pInjare pUrAyelA pashuo karuN pokAr karI rahyA hatA. pashuono
karuN pokAr sAmbhaLatAn nemaprabhu sArathIne pUchhe chhe ke are sArathI! A pashuDAnne ahIn kem pUryAn chhe? sArathI
javAb Ape chhe ke he nAth! A pashuonI hinsA karavA mATe ahIn pUryAn chhe, ApanA lagnaprasange temanI hinsA
thashe. sArathInI vAt sAmbhaLatAn ja–are! mArAn lagna nimitte A nirdoSh jIvonI hinsA!!–em vichArI
bhagavAn ekadam vairAgya pAmI jAy chhe....ane kahe chhe ke ‘are sArathI! rathane pAchho vAL! have rathane AgaL na
chalAvIsh.....mAre nathI paraNavun.....hun dIkShit thaIne sanyam angIkAr karIsh.’ bhagavAnanI dIkShAnI vAt sAmbhaLatAn
ja sArathI ekadam gadagadit thaI jAy chhe ne AnsujharatI Ankhe bhagavAnane khUbakhUb vinave ke ‘he nAth! Ap
dIkShA na lyo....Ap gher pAchhA padhAro....he prabho! ApanA vinA ame gher jaIshun ane shivAdevI mane pUchhashe ke
‘mArA nemikumAr kayAn?’–to hun sho javAb ApIsh! ‘nemikumAr dIkShit thaI gayA’ em hun kahIsh to te
sAmbhaLatAn ja shivAdevI mAtA mUrchchhA khAIne jamIn par gir paDashe...’–Am kahetAn kahetAn sArathI pote paN
mUrchchhit thaIne bhagavAnanA charaNomAn DhaLI paDe chhe. A vakhatanun ekadam karuN drashya badhAnAn haiyAnne hachamachAvI detun
hatun...chhatAn visheShatA to e hatI ke A drashya jonArA badhA jyAre karuNatAthI pIgaLI jatA hatA tyAre paN
bhagavAn nemikumAr to atyant dhIr–gambhIr

PDF/HTML Page 10 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 129
paNe potAnI vairAgyabhAvanAmAn achal ja hatA.–chhevaTe,
jUnAgaDhanA rAjamahelanA AngaNe Avelo e rath
pAchho pharIne adrashya thaI gayo.......
bhagavAnanA vairAgyano A prasang ghaNo ja
gambhIr ane bhavya hato....jANe neminAth bhagavAn
sAkShAt najar sAme ja vairAgya pAmatA hoy–evun te
vakhate lAgatun hatun. pashuonA pokAranun dashya paN
AbehUb hatun.
dUrathI dekhAI rahelo bhagavAnano rath achAnak
adashya thatAn rAjImatIne Ashcharya thAy chhe ane potAnI
sakhI pAsethI bhagavAnanA vairAgyanA samAchAr
sAmbhaLatA pote paN vairAgya pAmIne sanyamanI bhAvanA
bhAve chhe–e prasang paDadA pAchhaLathI ja samvAd ane
kAvya dvArA rajU karavAmAn Avyo hato. A vakhate khUb
ja bhAvabhInI shailIthI ek vairAgyamay kAvya gavAyun
hatun. te kAvya sAmbhaLatAn AkhI sabhA vairAgyathI gadagad
thaIne DolI UThI hatI. e kAvya nIche mujab hatun–
o.....sAmvariyA neminAth shAne gayA gIranAr
o......tIn bhuvan ke nAth shAne gayA gIranAr.
shun re kudaratamAn rachAyun shun re thayo aparAdh...
shAne gayA gIranAr
toraN sen rath pher svAmI gIrI guphA vasanAr...
shAne gayA gIranAr
rathaDo vALo....karuNA dhAro lahun sanyam tum sAth
shAne chhoDayo sansAr
nAth nirAgI svarUp mhAlI munindra pad dharanAr
shAne chhoDayo sansAr
sahasrAvan men jAke svAmI shreNI kShapak chaDhanAr
shAne gayA vanavAs
bhavya anant ke tAranahAre mujane tAro dayAl
shAne gayA vanavAs
dhanya suavasar milA sanyam kA dharun sanyam prabhu pAs
prabhu gayA gIranAr
yah AbhUShaN mere ang par ab na sohe lagAr
prabhu gayA gIranAr
chhoDun shaNagAr banun arjikA rahun charaN sant chhAny
prabhu gayA gIranAr
dIkShA kalyANak
A taraph, sansArathI virakta thayelA neminAth
bhagavAn upashamabhAvathI antaramAn bAr
vairAgyabhAvanAonun chintavan karI rahyA chhe, tyAn
bhagavAnanA vairAgyanI khabar paDatAn ja laukAntikadevo
AvIne prabhucharaNe puShpAnjali arpIne stuti kare chhe–
(laukAntikadevo tarIke sonagaDhanA bAlabrahmachArI
bhAIo vagere hatA)
vando vando param vIrAgI tyAgI jinane re.....
thAye jin digambar mudrAdhArI dev....
–neminAth prabhujI tapovanamAn sanchare re....
*
धन्य तुं......धन्य तुं.....धन्य नेमिनाथ तुं......
धन्य हो नाथ! वैराग्य उत्तम लहा..........
आपको बोधने बल धरें हम नहीं
मात्र भक्ति करें पाप आवे नहीं........
–ityAdi stuti karIne pachhI bhaktipUrvak
vairAgya sambodhan kare chhe ke aho! vairAgyamUrti
neminAth bhagavAn! vivAh samaye vairAgya dhAraN
karIne ApashrI jagatane vItarAgatAno ek bhavya
Adarsha ApI rahyA chho.....A sansAranA bhog khAtar
Apano avatAr nathI paN AtmAnA mokSha khAtar
Apano avatAr chhe. A bhav tan ane bhogathI
virakta thaIne AtmAnA chidAnand svabhAvamAn purNapaNe
samAI javA mATe ApashrI je vairAgyachintan karI rahyA
chho tene amArI atyant anumodanA chhe. prabho!
ApanA rome rome vairAgyanI chhAyA chhavAI gaI chhe,
ApanA pradeshe pradeshe vItarAgabhAv ullasI rahyo chhe.
dhanya chhe prabho! ApanI vairAgyabhAvanAne dhanya
chhe.........he nAth! Ap bhagavatI digambar munidashA
angIkAr karIne AtmAnA atIndriy AnandamAn jhulatAn
jhulatAn apratihatabhAve kevaLagnAn pAmo ane amArA
jevA bhavya jIvone mATe mokShanA daravAjA khullAn
karo..... ApanA jevun pavitra vairAgyajIvan amane paN
prApta thAv......’
–e pramANe laukAntik devonA vairAgyasambodhan bAd
neminAth prabhujI dIkShA mATe vanamAn javA taiyAr thAy
chhe. devo dIkShA kalyANak UjavavA Ave chhe ne prabhujIne
pAlakhImAn birAjamAn karIne sahasrAmravanamAn laI jAy
chhe–e drashya thayun hatun. dIkShA mATe bhagavAnanI
vanayAtrAnun drashya

PDF/HTML Page 11 of 21
single page version

background image
130 mAnastambh–mahotsav anka
paN adbhut hatun. senkaDo AmravRukShanI ghaTAvALA ek sundar vanamAn dIkShAvidhi thaI hatI. jANe vairAgyano mahA
gambhIr samudra paDayo hoy evun e vananun vAtAvaraN hatun. vanamAn jaIne e vairAgyamUrti bhagavAne vastrAbhUShaN
vagere chhoDI dIdhA ane pU. gurudeve prabhujIno keshalonch karyo. prabhujIno keshalonch karavA UbhA thayA tyAre gurudevanA
romerom vairAgyarasathI bhInjAI gayA hatA. pahelAn thoDIvAr to ekITashe bhagavAnanI vairAgyamudrAne joI ja rahyA
tyAre chAre bAjunun vAtAvaraN vairAgyathI stabdha thaI gayun hatun....pachhI prasannavadane khUb ja gambhIrabhAvapUrvak pu.
gurudevashrIe tIrthankarabhagavAnano keshalonch karyo–te vakhatanun vairAgyaprerak drashya jotAn mumukShuonA romAnch ullasI
jatA hatA ane mukhamAnthI ‘dhanya....dhanya’ nA udgAr nIkaLI jatA hatA. keshalonch pachhI siddha bhagavantone
namaskAr karIne neminAth munirAj AtmadhyAnamAn lIn thayA.......
–temane amArA namaskAr
*
bhagavAnanI dIkShA pachhI te dIkShAvanamAn ja pu. gurudevashrIe khAs vairAgyapravachan karyun hatun. AjanA
pravachanamAn pu. gurudev judA ja rangathI khIlyA hatA.....temanA hRudayamAnthI apUrva bhAvo vahetA hatA....gurudevano
gnAnasamudra Aje adhyAtmarasanI vItarAgI laharIothI UchhaLato hato. ek to gIranAranA sahasrAvan jevun
bhavya Amravan....vaLI nemanAth bhagavAnanI dIkShAo vairAgya prasang......ane temAn vaLI pu. gurudevashrInun
pravachan.... pachhI shun bAkI rahe! e vakhate to, hajAro shrotAjanothI khIchokhIch bharelA AkhA vanane gurudev
vairAgyabhAvanAmAn jhUlAvI rahyA hatA.....pravachananA shabde shabde vairAgyanA adbhut jhaNakAr UThatA hatA.....te
sAmbhaLatAn shrotAjanonAn hRuday paN UchhaLI jatA hatA ane em thatun hatun ke jIvan kRutArtha thayun....dhanya Ajano
prasang...ne dhanya Ajanun pravachan! e pravachanano jhaNajhaNAT hajI paN anek bhaktajanonA hRudayamAn tAjo ja
chhe....ane pravachan samayanI pu. gurudevanI vairAgyamastIthI bharapur khUbaj prasanna–prasanna mudrA atyAre paN najar
samakSha taravarI rahI chhe. dIkShAvananA A prasangano khyAl to jeNe najare joyo hoy tene ja Ave.
pravachanamAn jineshvaranA mArganun svarUp, bhagavAnanI munidashAno mahimA ane munidashAmAn vartatA adbhut
Anandanun alaukik varNan sAmbhaLIne, dUr dUrathI AvelA senkaDo shrotAjano Ashcharyamugdha thaIne kahetA ke अहो!
आज तो अपूर्व बात सुनाई दी......ऐसी अद्भुत बात हमारे सुनने में कभी नही आई!
pravachanamAn atyant bhAvapUrvak gurudevanA hRudayamAnthI AvA udgAr nIkaL‌yA hatA ke ‘Aje to
bhagavAnanA vairAgyano prasang chhe...aho! bhagavAnanA vairAgyano prasang dekhIne to AnkhamAn Ansu AvI jatA
hatA. neminAth bhagavAne A saurAShTramAn ja dIkShA lIdhI hatI. bhagavAne jyAn dIkShA lIdhI hatI te gIranAranun
sahasrAvan to ahInthI pa0–60 kos dUr chhe....ne bhagavAne to hajAro varSho pahelAn shrAvaN sud chhaThThe dIkShA lIdhI
hatI tathA atyAre to bhagavAn siddhAlayamAn birAje chhe, parantu–juo ne! ApaNe to ahIn ja sahasrAvan chhe....
Aje ja ApaNe shrAvaNasud chhaThTha chhe ne Aje ja ahIn bhagavAnanI dIkShA thAy chhe. aho! Aje to jANe neminAth
bhagavAn sAkShAt ahIn padhAryA hoy ne ApaNe sAme dIkShA letA hoy–evun lAge chhe....’ pU. gurudevanA A
udgAr sAmbhaLatAn hajAro shrotAjano khUb ja Anandit thayA hatA ane tAlIo tathA harShanAdathI vanane gajAvI
dIdhun hatun.....jANe kharekhar bhagavAn pratyakSha padhAryA hoy–evun ullAsamay vAtAvaraN te vakhate sabhAmAn phelAI
gayun hatun.
pravachan pachhI te vanamAn ja ek bhAIe sajoDe brahmacharyapratignA angIkAr karI hatI. te prasange pratignA
ApatAn gurudeve kahyun hatun ke yathArtha vrat to samyagdarshan pachhI pAnchamA guNasthAne ja hoy chhe, parantu samyagdarshan
pahelAn paN kaShAyanI mandatArUpe brahmacharya vagereno shubhabhAv Ave teno niShedh nathI. joke mandakaShAy te kAI dharma
nathI, dharma to tenAthI judI chIj chhe; rAgarahit chaitanyatattvanI ruchi ane samajaNathI ja dharmanI sharUAt thAy chhe,
ane pachhI ja shrAvak ke munidashA hoy chhe; chhatAmpaN viShayakaShAyanA tIvra pAp chhoDIne shubhabhAv kare teno niShedh
na hoy.
*
bhagavAnane dIkShA pachhI tarat ja manaparyayagnAn pragaTayun....pachhI bhagavAn to vanamAn vihAr karI gayA.....
ane bhaktajano e vairAgyaprasanganI dhUnasahit nagaramAn pAchhA

PDF/HTML Page 12 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 131
pharyA....bhagavAnanA keshane indre kShIr samudra tarIke ek kUvAmAn padharAvI dIdhA.
bapore tathA rAtre munirAjanI bhakti thaI hatI, temaj ajameranI bhajanamanDaLIe ‘nemikumAr tathA
sArathI vachcheno samvAd’ ane ‘rAjImatI tathA tenA pitAjI vachcheno samvAd’ kAvyarUpe sambhaLAvyo hato.
AhAradAn
(chaitra sud nom–somavAr)
Aje tIrthankarabhagavAn shrI neminAth munirAjanA pratham AhArano mahA pavitra prasang banyo hato.
prabhujI AhAr mATe nagarImAn padhAryA chhe.....bhaktajano bhAvanA bhAvatAn UbhA chhe ke ‘aho! ApaNA AngaNe
bhagavAn padhAre ane ApaNe bhagavAnane bhaktipUrvak AhAradAn daIe....aho, dhanya te avasar ne dhanya te
kAL.....ke jyAre muni bhagavantanA pAvan karakamaLamAn A hAthathI AhAradAn ApIe!’ prabhujI je raste
vicharatA te raste UbhelA bhaktajano bhagavAnane AhAr mATe paDagAhan karatA hatA. e rIte vicharatAn vicharatAn
bhagavAn ‘shrAvikA brahmacharyAshram’ pAse padhAryA; tyAn benashrI champAben ane benajI shAnntAben vagere bhaktajano
bhAvanA bhAvatAn UbhAn hatAn. potAnA AngaNe bhagavAnane nIhALatAn ja atyant bhaktipUrvak hRudayanA umaLakAthI
banne bahenoe paDagAhan karyunn.–‘he bhagavAn! namostu! namostu! namostu! padhAro......padhAro....amArA AngaNe
padhAro.....he prabho! atra tiShTha tiShTha......manashuddhi–vachanashuddhi–kAyashuddhi–AhArashuddhi......he nAth! amArA
AngaNAne pAvan karo!’ bhagavAn tyAn UbhA rahI gayA eTale khUb ja prasannatApUrvak bhagavAnane pradakShiNA
karI...... antaranI bhakti ane pramodanA baLane lIdhe saheje e pradakShiNA devAI jatI hatI....bhagavAn andar
padhAryA tyAn ek mahA pavitra sthAnamAn prabhujIne birAjamAn karIne, khUb ja bhAvapUrvak pAdaprakShAlan pUjan vagere
navadhAbhakti karI.....ane pachhI banne benoe haiyAnA umaLakAthI atishay bhaktipUrvak bhagavAnanA karakamaLamAn
AhAradAn Apyun. aho.....e jIvanano dhanya prasang hato....e pAvan prasang nIhALatAn nIhALatAn hajAro
bhaktajano e AhAradAnanun anumodan karI rahyA hatA....pU. gurudevashrI paN AhAradAnano prasang bhaktipUrvak
nIhALatA hatA. shrAvikAbrahmacharyAshramamAn pu. benashrI–benanA AngaNe ek bhavya sushobhit manDapamAn bhagavAnanA
AhAradAnano prasang thayo hato.
A prasange keTalunk vivechan karatAn pratiShThAchArya pt.. shrI nAthulAlajI sAhebe kahyun hatun ke ‘देखो! यह बहुत
ही हर्षका प्रसंग है कि आज द्वारिका नगरी में वरदत्तराय महाराजा के यहां भगवान नेमिनाथ मुनिराज
का प्रथम आहार हो रहा है
.......और वरदत्तमहाराज की ये दोनों बहिनें बडी भक्ति से भगवान को
आहारदान दे रही हैं..........महाराज की इन दोनों बहिनों ने धर्म मय प्रवृत्ति के लिये अपना सारा जीवन
अर्पण कर दिया है.......’ dhanya e prasang! jyAn AhAr lenArA to tIrthankar bhagavAn jevA utkRuShTa pAtra hatA
ane AhAr denArA dAtAr paN mahA pavitra AtmAo hatA......uttam pAtra ane uttam dAtAr e banneno
adbhut suyog tyAn thaI gayo hato...chAre bAju
‘अहो दानम्......महा दानम्’ nA harShanAd ane puShpavRuShTi thaI
rahI hatI. aho! e AhAradAn vakhatanA bhAvonI shun vAt thAy! nirvikalpa anubhav vakhate jem nay–nikShepanA
vikalpo nathI hotA, tem bhagavAnane AhAradAn detI vakhate apurva bhaktinA ullAsane lIdhe bhAvanikShep ane
sthApanAnikShepano bhed bhulAI jato hato ne sAkShAt bhagavAnane ja AhAr detA hoIe–evo AhlAd thato
hato. Aje paN, e dhanya prasanganI vAt nIkaLatAn ja banne baheno atyant pramod ane ullAsathI gadagad thaIne
kahe chhe ke ‘aho! amArI ghaNA vakhatanI bhAvanA hatI te purI thaI.....bhagavAnane AhAr detI vakhate to jANe
sAkShAt tIrthankarabhagavAn ja AngaNe padhAryA hoy–em thatun hatun.....ne saheje saheje bhAvo ullasI jatA
hatA....aho! ratnatrayadhArak sAkShAt mokShamArga amAre AngaNe Avyo......amArA AngaNe tIrthankaranA pagalAn
thayAn......munirAjanA pavitra charaNathI amArun AngaNun pAvan thayun....bhagavAnane AhAr devAthI amArA hAth
pAvan thayA....amArun jIvan kRutArtha thayun....jIvanamAn viral ja Ave evo e dhanya prasang hato....’
AhAravidhi pUrNa thayA pachhI benashrI–benanA gharamAn padhArIne bhagavAne e bhuvanane pAvan karyun.....
bhagavAn tyAn AtmadhyAnamAn birAjatA hatA tyAre gurudev khUbakhUb bhAvapUrvak bhagavAnane namaskAr karIne
temanI sanmukhamAn ja besI gayA.........te vakhate gurudev bhagavAnanI sAthe jANe ke antaranI koI UnDI UnDI vAto
karI rahyA hoy!–evun e

PDF/HTML Page 13 of 21
single page version

background image
132 mAnastambh–mahotsav anka
drashya lAgatun hatun. AhAradAnamAn navadhAbhaktinAn prasange
paN bhagavAn shrI neminAth munirAj pratye gurudevane
evo bhAv ullasI gayo hato ke e munirAjanA
pavitra charaNodakane bhaktipurvak hAthamAn laIne potAnA
mastake chaDAvyun hatun.
e bhuvanamAn thoDIvAr birAjIne bhagavAn
vanamAn vicharI gayA. potAnA AngaNe tIrthankar
bhagavAn padhAryA ane bhagavAnane pratham AhAradAnano
mahAn lAbh maL‌yo tenA harShamAn pU. benashrI champAben
tathA pU. ben shAntAben–bannee potapotAnA taraphathI
ullAsapUrvak dAnanI rakamo jAher karI hatI ane bIjA
bhaktajanoe paN ullAsapurvak tene anumodan
ApIne te ja vakhate hajAro rUA. nA dAnanI jAherAt
karI hatI.
bhaktonA antaramAn evI UnDI bhAvanA hatI
ke tIrthankar bhagavAne je ghare AhAr karyo tyAn ja
guradev AhAr kare.....pU. gurudevashrIe A vinantino
svIkAr karatAn teoshrInA AhArano pavitra prasang
paN benashrI–benane tyAn ja thayo hato. ek to
bhagavAnanA AhArano prasang, ane vaLI gurudevanA
AhArano prasang.....ek sAthe AvA be mahAn
lAbhano apurva prasang bane pachhI ullAsamAn shun khAmI
rahe!! e ullAs antaramAn samAto na hato. te
vakhatano e banne bahenono umang to teo ja
jANe...AhAraprasang pachhI lAmbo vakhat sudhI chAlelI
asAdhAraN bhakti ane dUradUr sambhaLAtA jayakAr e
umanganI sAkShI pUratA hatA. A pAvan prasang jemaNe
najare joyo hashe teo tenI smRutithI hajI paN
AhlAdit thatA hashe.
*
AhAradAn prasanganun kAvya–
लिया मुनिने अहार... जयजयकार... जयजयकार
नेमिनाथ मुनिराय... जयजयकार... जयजयकार
स्वर्णनगर द्वारावती प्यारा
बना आज है परम सुहाना
बहन–द्वै वरदत्तराय
...जयजयकार जयजयकार... लिया०
अहार हुआ नगरी हर्षाई
रत्नराशि हरि ने बरसाई
पुलकित हैं नरनार
... जयजयकार जयजयकार.... लिया०
तीर्थंकर का पावन चरणां
हुआ आज यह मंगल घरमां
धन्य मोक्षविहारी नाथ
... जयजयकार जयजयकार... लया०
नेमि प्रभु ने लिया अहारा
सब से प्रथम मंगलकारा
हिरदे हरख न माय
... जयजयकार जयजयकार...
लिया मुनिने आहार... जयजयकार जयजयकार...
नेमिनाथ मुनिराय... जयजयकार जयजयकार...
*
ankanyAs vidhAn (somavAr)
Aje bapore pratiShThA mATenA jinabimbo upar
pU. gurudevashrInA param pavitra haste ankanyAsavidhi
thayo hato. pratiShThAmAn A ankanyAsavidhi ghaNo
mahatvano gaNAy chhe. pratiShThAmAn ekandar 32 pratimAo
hatA, temAnthI sImandhar bhagavAnanA ATh pratimA
mAnastambhamAn birAjamAn karavA mATenA hatA.
jinashAsananA param prabhAvI gurudevashrInA mahAmangal
karakamaLathI sonAnI saLI vaDe e vItarAgI jinabimbo
upar mahApavitra bhAvathI jyAre OM vagere mantrAkSharo
ankit thatA hatA tyAre gurudevanA pAvan haste thaI
rahelA e mahAkAryanun pAvan drashya hajAro bhaktajano
khUb ja ullAsathI nihALI rahyA hatA ane jayajayakAr
nAdathI vadhAvatA hatA.....digambar jainashAsananI
prabhAvanAnA jevAn mahAn kAryo bhagavAn shrI
kundakundAchAryadev ane nemichandrAchAryadevanA suhaste thayAn
tevA ja mahAn kAryo atyAre kahAn gurudevanA suhaste
najar samakSha banI rahyAn hatAn. ane e nIrakhI–
nIrakhIne bhakto umangathI nIchenun kAvya gAtA hatA–
(rAg–mahAvIrA terI dhUnamen.......)
shrI sadguru karakamaLethI... mahAmangaL vidhi thAy chhe...
mahA mangaL vidhithAy chhe...mahAmangaL vidhi thAy chhe...
–mahA mangaL vidhi thAy chhe......shrI0
A bharatakShetramAnhI pratiShThA svarNe gAje.........(2)
shrI mAnastambh banyo chhe suvarNanA mandirIye....shrI0
shrI jinavar mukhaDAn nIrakhI guruvaranA dIlaDAn harakhe. (2)
e punit hRudayomAnhI shrI jinavarajI birAje... shrI0...

PDF/HTML Page 14 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 133
suvarNashalAkA sohe shrI guruvar karakamalomAn.......(2)
punit antar–AtamathI ankanyAsavidhi thAy chhe....shrI0.....
shrI videhakShetramAnhI sImandharanAth birAje.......(2)
amI draShTi varasAve shrI mangalavidhimAnhI.......shrI0.........
–A panch kalyANakamAnhI... shrI0.........
vItarAg svarUp batAvyun shrI kahAn gurudeve..........(2)
jinavaravaibhav batAvyA jinastambhane thambhAvIA.....shrI0.......
shrI jinavar lochan sohe gurudevanA manaDAn mohe......(2)
jinendra padhAryA dvAre tuj mahimA adbhut Aje.....shrI0.......
suvarNadhAmamAn padhArelAn e bhagavanto upar pU. gurudeve ankanyAs khUb ja bhAvapUrvak karyo hato, te vakhate
temanI mudrA atishay prasannatAthI jhaLakatI hatI. teoshrI pahelAn thoDIkavAr sudhI to khUb ja bhaktipUrvak
ekAgranayane prabhujInI mudrA nIhALe.....ne pachhI jANe ke bhagavAnanI param upashAnt vItarAgI mudrA nIhALIne prasanna
thayA hoy tem antaranA umaLakAthI pratimAjI upar mantrAkSharo lakhe. mantrAkShar lakhyA pachhI pharI pAchhA bhagavAnanI mudrA
sAme tAkI tAkIne ekAgratAthI joI rahe.....tyAre to jANe gurudevanA haiyAmAnthI ‘aho! mArA
sImandharanAth.......padhAro....padhAro!’ evo dhvani UThato hoy–em lAgatun hatun. e pramANe pratimAjIne pharI pharIne
nIrakhatA jAy ne mantrAkShar karatA jAy. A rIte ankanyAsavidhi karIne padhAryA tyAre gurudev khUb ja prasannatApUrvak
harShit thatA hatA–mahAvidehI sImandhar bhagavAn ahIn padhAratA hoy tyAre gurudevanA haiyAmAn harakh kem samAy!
kevaLagnAn kalyANak (somavAr chaitra sud noma bapore)
ankanyAs vidhAn pachhI pU. gurudevashrInun pravachan chAlI rahyun hatun he chidAnandanAth! kevaLagnAn thavAnun
sAmarthya tArI antar shaktimAn bharyun chhe, temAn antarmukh thaIne pratIt ane ekAgratA karatAn kevaLagnAn pragaTI jashe–
ityAdi vAt chAlatI hatI ane shrotAo te sAmbhaLavAmAn ekAgra hatA, tyAn to achAnak AshcharyakArI khaLabhaLAT
thayo ane chArebAju mangalanAd thavA lAgyA. hajI te khaLabhaLAT shame te pahelAn to sAme bhagavAnanun bhavya
samavasaraN dekhAyun ane khabar paDI ke aho! neminAth bhagavAnane kevaLagnAn thayun. A prasange samavasaraNanI
sundar rachanA thaI hatI. vividh prakAranI rangaberangI rachanAothI shobhatA samavasaraNanI madhyamAn gandhakuTI upar
bhagavAn birAjatA hatA. bhagavAnane jotAn ja gurudeve pAT uparathI utarIne bhaktipUrvak namaskAr karyA. bhavya
jIvonA ToLeToLAn bhagavAnanI divyadhvani sAmbhaLavA utsuk banyA....A prasange bhagavAnanI divyadhvani tarIke pU.
gurudevashrIe apUrva pravachan karatAn kahyun ke ‘bhagavAnano upadesh dharmavRuddhinun ja nimitta chhe. bhUtArthasvabhAvanA ja
Ashraye lAbh thavAnun bhagavAne kahyun chhe. je jIv shuddhanayathI bhUtArthasvabhAvano Ashray karIne potAnA AtmAmAn
dharmanI vRuddhi kare te ja bhagavAnanI divyavANIno kharo shrotA chhe...’
divyadhvaninun pravachan pUrun thayA bAd Indroe samavasaraNamAn birAjamAn tIrthankarabhagavAnanun pUjan karyun hatun.
sAnje vidyArthI–bALakoe vairAgya ane tattvacharchAthI bharapUr ek samvAd karyo hato. temAn, jangalamAn
dhyAnastha munirAjane vajrabAhukumAraekITIshe joI rahe chhe ne e dhanyadashAnI bhAvanA bhAve chhe, tyAn teno sALo
udayasundar kahe chhe ke ‘tamAre to muni nathI thavun ne!’ e vAt sAmbhaLIne vajrabAhukumAr vairAgyapUrvak dIkShA
angIkAr kare chhe–e prasang mukhyapaNe batAvavAmAn Avyo hato.
rAtre samavasaraNamAn birAjamAn shrI neminAth bhagavAnanI bhaktisahit pradakShiNA karavAmAn AvI hatI.
neminAth bhagavAn A saurAShTra deshamAn ja gIranAr upar kevaLagnAn pAmyA chhe tethI bhaktimAn khUb ja
ullAsapUrvak nIchenI dhUn gavAtI hatI–
bAlabrahmachArI jiNand padadhArI seve suranar chandA re.........
gIranAragIrI par nem jiNandA bheTant TaLe bhavaphandA re.....
jiNand padadhArI rAgadveSh nivArI ghAti karam kShayakArI re...
sahasrAvane kevaL pragaTAvI kalyAN mangal jayakArI re......
IndrAdik sUr asankhya Ave samavasaraN virachAve re.......
gIranAr gIrI par nem jiNandakI kalyANak traN bhUmi re..... (ityAdi)

PDF/HTML Page 15 of 21
single page version

background image
134 mAnastambh–mahotsav anka
nirvAN kalyANak (chaitra sud dasam, mangaLavAr)
savAramAn nirvAN kalyANakanun drashya thayun hatun; te vakhate gIranArajI siddhakShetranI sundar rachanA thaI hatI. e
gIranAranI pAnchamI TUnkethI bhagavAn shrI neminAth prabhu param siddhapadane pAmyA. dUradUranA yAtrALuo AvIne e
gIranArajInI yAtrA karI rahyA chhe;–e dekhAv paN thayo hato.
tyArabAd pU. gurudevashrInun pravachan thayun, bhagavAn kaI rIte siddha pad pAmyA te gurudeve samajAvyun.
gurudevanun pravachan sAmbhaLavA mATe bhAvanagaranA mahArAjA sAheb shrI kRiShNakumArasinhajI padhAryA hatA. pravachan
sAmbhaLIne potAno harSha vyakta karatAn AdarapUrvak temaNe pU. gurudevashrIne kahyun ke ‘AjanA pravachanamAn to ekalI
malAI ja pIrasAtI hatI.’ tem ja pratiShThA mahotsavanI bhavyatA joIne temaNe potAno harSha batAvyo hato. A
uparAnt valabhIpur–vaLAnA ThAkorasAheb shrI gambhIrasinhajI paN padhAryA hatA ane temaNe paN pU. gurudev pratye
potAno bhaktibhAv vyakta karyo hato.
tyArabAd pratiShThit pratimAjIne mAnastambhamAn sthApit karavA mATenI UchhAmaNI bolANI hatI temAn
bhaktajanoe khUb ullAsapUrvak bhAg lIdho hato. A prasange pratimAjInI sthApanA, kalash–dhvajArohaN tathA
rathayAtrAnI UchhAmaNImAn lagabhag rUA. 34000) nI bolI thaI hatI.
bapore, pratiShThit bhagavantone mAnastambhamAn birAjamAn karavA mATe bhaktajano bhaktipUrvak mAnastambh
upar Unche Unche laI jatA hatA te vakhatanun adbhut drashya paN jovA jevun hatun–jANe bhaktonI bhaktithI prasanna
thaIne prabhujI pote vihAr karIne mAnastambh upar padhAratA hoy!
mAnastambhamAn jinabimb–sthApan
(chaitra sud 10 bIjI budhavAr tA. 2p–3–pa3)
Aje savAramAn 7–20 thI 7–pap sudhInA mangalamuhUrtamAn pavitra mAnastambhamAn upar tem ja nIchenI
derImAn chAre dishAmAn videhInAth bhagavAn shrI sImandhar prabhujInI sthApanA pU. gurudevashrInA param pavitra
karakamaLathI thaI. gurudeve bhagavAnanI pratiShThA atishay bhAvapUrvak karI hatI. potAnA suhaste prabhujIne sthApit
karatA hatA tyAre khUb ja prasanna–prasanna dekhAtA hatA.....jANe sAkShAt sImandharabhagavAnano ahIn bheTo thayo–teno
Anand gurudevanA haiye samAto na hato tethI teo atyant harShit thatA hatA. pahelAn mAnastambhanA uparanA bhAgamAn
pratimAjInun sthApan thayun hatun....AkAshamAn pU. gurudev jyAre bhagavAnane sthApit karI rahyA hatA tyAre nIche
UbhelA hajAro bhaktajano te pAvanadrashya jovA mATe khUb ja talasI rahyA hatA....mAnastambhanI UnchI UnchI Toch
upar badhAyanI mIT manDAI rahI hatI.....mAnastambhamAn Unche prabhujIne birAjamAn karIne gurudev nIche padhAratA
hatA tyAre jayajayakArapUrvak bhakto honshathI teoshrIne vadhAvatA hatA. pachhI gurudevashrIe potAnA pAvan
karakamaLathI mAnastambhamAn nIchenA bhAganI derIomAn prabhujInun sthApan karyun. prabhujIne sthApit karIne tarat khUb
ja AnandapUrvak teo bhagavAnanI nikaTamAn ja besI jatA....sImandharabhagavAn sAthe gurudevanA milananun e pAvan
drashya bhaktajano AshcharyapUrvak joI rahetA.
–A rIte pU. shrI kahAnagurudevanA param pratApe suvarNapurInA unnat mAnastambhamAn mahA mangal–
mahotsavapUrvak sImandharabhagavAnanI pratiShThA thaI...mAnastambhamAn birAjamAn sImandhar bhagavAnane atyant
bhaktipUrvak namaskAr ho....jemanI UnDI UnDI bhaktinA prabhAve bhagavAn bharate padhAryA te santone namaskAr ho!
bhagavAnanI sthApanA thayA pachhI mAnastambhamAn birAjamAn sImmandharabhagavAnanun ghaNA ghaNA bhaktibhAvathI
pUjan karavAmAn Avyun hatun, ane mahAn abhiShek karavAmAn Avyo hato....khUb ja Unche Unche thaI rahelo e
abhiShek jotAn evun lAgatun hatun ke jANe svargethI UtarIne AkAshamAn devo bhagavAnano abhiShek karI rahyA hoy!
tyArabAd shAntiyagna karIne pratiShThA–mahotsavanI pUrNatA thaI hatI. ghaNA ja Anand–ullAs ane
bhaktipUrvak dharmaprabhAvanAno A bhavya mahotsav pUrNa thayo tenA harShamAn chhelle moTI rathayAtrA nIkaLI hatI. e
bhavya rathayAtrAmAn shrI jinendradev tathA temanI AsapAsanA bhaktinAn drashyo adbhut hatA. bhagavAnanI AgaL
AgaL hAthI upar Unche Unche dharmadhvaj laherAto hato ne hAthI upar dharmAtmAo birAjatA hatA.–ityAdi pAvan

PDF/HTML Page 16 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 13pa
drashyonI smRuti Aje paN bhaktonA haiyAmAn Anand upajAve chhe.
*
Aje bapore bAlikAoe bhakti–vairAgya ane tattvacharchAthI bharapUr ek sundar samvAd karyo hato. temAn–
mAtA kaushalyA–sumitrA–kaikeyI–suprabhA vagere jinendrapUjan–bhakti ane tattvacharchA karI rahyA chhe, rAm–lakShmaN–
sItA jinendrabhakti ane tattvacharchApUrvak vanamAn vicharI rahyA chhe, tem ja bharatanI virahavedanA, kaikeyI mAtAno
pashchAttAp, kaushalyA mAtAnI udAsInatA, nAradajInA mukhethI mahAvidehanA tathA rAmachandrajI vagerenA samAchAr,
rAm vagerenun ayodhyAmAn Agaman, ane te ja vakhate deshabhUShaN kevaLInA AgamananA samAchAr maLatAn bharatanun
dIkShA mATe gaman tathA kaikeyI mAtAnun paN dIkShA mATe gaman–e prasango mukhyapaNe batAvavAmAn AvyA hatA. rAtre
mAnastambhanI AjubAjunA chokamAn khAs bhakti thaI hatI.
*
AbhAr
pratiShThAvidhi karAvavA mATe IndoranA panDit shrI nAthulAlajI pratiShThAchArya (sanhitAsUri, nyAyatIrtha)
padhAryA hatA. teo ghaNA saraL ane shAntasvabhAvI chhe. temaNe shAstroktavidhi anusAr pratiShThAvidhi ghaNI
sArI rIte ane bhaktipUrvak karAvyo hato; temAn darek prasange TUnkavivechan karIne samajAvatA hatA ane temAn
vAramvAr pU. gurudev pratye bahumAn vyakta karatA hatA. pU. gurudevashrInA adhyAtmapravachano sAmbhaLavAno temane
ghaNo prem hato, ane gurudevanA pravachanonI pradhAnatA rAkhIne ja badhA kAryakramo goThavatA hatA. panDitajIe
koIpaN jAtanI bheTano svIkAr karyA vagar, IndorathI AvIne pratiShThA–mahotsavano sarva vidhi ghaNI sArI
rIte karAvI Apyo te mATe temano ghaNo AbhAr mAnavAmAn Ave chhe. pU. gurudevashrI dvArA thaI rahelI mahAn
prabhAvanA ane saurAShTranA digambar jain samAjano utsAh dekhIne panDitajI tem ja dUradUrathI AvelA badhA
bhaktajano khUb ja Anandit thayA hatA.
vaLI, panchakalyANak mahotsavanA darekedarek prasangamAn ajameranI bhajan–manDaLI vidhavidh prakAranI adbhut
bhakti dvArA sabhAjanone bhaktimAn lIn karI detI hatI. temAny nRityakAr bhAI shrI mulachandajI jyAre romAnchakArI
bhakti karatA tyAre to sArAy vAtAvaraNamAn bhaktino ullAs phelAI jato hato. tem ja Do. shrI saubhAgyamalajI
dosI (mantrI) potAnI khAs kAryakushaLatAthI badhA prasangone visheSh shobhAvatA hatA. ajamer bhajanamanDaLInA
ghaNA bhAIo shrImanto chhe, mAtra bhagavAnanI bhakti ane prabhAvanAnA hetue teo dUr dUrathI AvyA hatA. pU.
gurudevashrInAn pravachano sAmbhaLIne teo ghaNA prasanna thayA hatA. gurudev pratye manDaLIne ghaNo bhaktibhAv chhe tethI
sonagaDhathI pAchhA jatI vakhate teo bhaktinI lAgaNIvash gadagad thaI gayA hatA, rathayAtrA daramiyAn
aviratapaNe prabhujI sAmenI bhakti, janmAbhiShek prasange bhaktinI dhUn, pAraNAjhUlananI bhakti ane ‘godI
lele...’ nun AnandakArI drashya, bhagavAnanA vairAgya prasange nemakumAr ane sArathIno samvAd tem ja rAjImatI ane
tenA pitAjI vachcheno samvAd, AhAradAn prasanganI bhakti tathA mAnastambhamAn pratiShThA vakhatanI bhakti–vagere
darek prasange bhaktinI dhUn machAvIne mahotsavane khUb dIpAvyo hato, te mATe ajamer bhajanamanDaLIno paN khAs
AbhAr mAnavAmAn Ave chhe.
*
gurudevano apUrva prabhAv ane mahotsavanI saphaLatA
saurAShTramAn A mAnastambhano pratiShThA–mahotsav apUrva ullAsathI UjavAyo. A mahotsavamAn gurudevanA
mAtra saurAShTranA ja bhaktajanoe nahi parantu dilhI ane kalakattA, madrAs ane mAravAD, baramA ane AphrIkA
vagere dUr dUr vasanArA bhaktajanoe paN khUb ja ullAs ane bhaktipUrvak lAbh lIdho hato. pAnch–chha hajAr
uparAnt mANaso AvyA hatA. anek tyAgIo tem ja vidvAno paN pratiShThAmahotsavamAn AvyA hatA ane
mahotsav joIne ghaNA Anandit thayA hatA. gurudevanA apUrva AtmasparshI pravachanothI prabhAvit thaIne lagabhag
vIs jeTalA tyAgIvarge gurudevanA AbhArasUchak ek TharAv karIne sabhAmAn vAnchyo hato. mahotsav daramiyAn
UchhAmaNI vageremAn lagabhag savAlAkh rUA. nI Avak thaI hatI.
pratiShThAvidhimAn vidhinAyak shrI neminAth bhagavAn hatA. saurAShTramAn ja gIranAr upar bhagavAnanA traN
kalyANak thayA chhe, tethI saurAShTranI bhUmimAn saurAShTranA ja bhagavAnanA panch–

PDF/HTML Page 17 of 21
single page version

background image
136 mAnastambh–mahotsav anka
kalyANak UjavavAnun thatA te khAs ullAsapUrvak UjavAyA hatA. panchakalyANakamAn je ek ekathI chaDiyAtA drashyo
thayA te to najare nIhALanAr ja jANe. ane tenI sAthe sAthe pU. gurudevashrInA shrImukhathI je adhyAtmarasanI dhArA
vahetI teno svAd to sAkShAt sAmbhaLanAr ja jANe. e mahAn vastune ahIn utAravAnun sAmarthya A nAnakaDI
kalamamAn kayAnthI hoy?
‘videhadhAm’ nI shobhA ane gurudevano adbhut prabhAv
e divasomAn suvarNapurInI shobhA adbhut hatI....tadna navI ja ek moTI nagarI banI gaI hatI. chAre
taraph bhavya daravAjA, bajAr, IlekaTrIk–prakAsh ane dhajA–vAvaTA vagerethI AkhI nagarI evI shobhatI hatI ke
jem svapnamAn sundar nagarInI rachanA dekhAy tem ahIn tevI nagarI sAkShAt dekhAtI hatI–e nagarInun nAm hatun
‘videhadhAm’.....ane videhanI jem tyAn kharekhar dharmakAL vartato hato. judA judA deshanA anek tyAgIo,
vidvAno vagere pAnch–chha hajAr uparAnt shrotAonI sabhAmAn paN kayAny virodhanun nAmanishAn jaNAtun na hatun.
Avo moTo samudAy hovA chhatAn gurudevanA pravachan samaye Akhun vAtAvaraN dhIragambhIr shAntimay banI rahetun; sau
prasannatApUrvak pravachan sAmbhaLavAmAn mugdha banI jatA hatA ane AshcharyathI DolI UThatA ke ‘aho! A ja kharun
samajavAnun chhe.’ gurudevanA pravachan sAmbhaLavAmAn lokone eTalo badho ras Avato hato ke panchakalyANakanA
anekavidh kAryakramomAn paN pravachan mATe talasatA ane vAramvAr pUchhatA ke
‘स्वामीजी का प्रवचन कब होगा?’
pravachan samayanI dharmasabhAnun bhavya vAtAvaraN joIne hRuday Tharatun hatun ke aho! gurudevanA pratApe dharmakAL vartI
rahyo chhe....satyanA jignAsu anek jIvo chhe....apUrva AdhyAtmik tattvanun premapUrvak shravaN karanAr jignAsu
jIvono Avo bhavya meLo A kALe ajoD hato....sarvatra jainadharmamay vAtAvaraN hatun. ghaNA loko em kahetA ke
ame to svargapurImAn AvyA chhIe, koI kahe ame dharmapurImAn AvyA chhIe, to koI kahe–ame videhadhAmamAn
AvyA hoIe–evun lAge chhe. e rIte chAre taraphathI sarva lokonA mukhe Anand–AnandanA ja sUr nIkaLatA hatA.
kharekhar–
‘kalyANakAL pratyakSha prabhu ko lakhen je suranar ghane,
tih samayakI AnandamahimA kahat kayon mukhason bane?’
–mahotsav daramiyAn gurudevanA pravachano paN adbhut nIkaLatA hatA.....pravachanamAn temanA AtmAnI
prasannatA vyakta thatI hatI. mahotsav daramiyAn ek taraphathI panchakalyANakanAn bhavya drashyo bhaktirasamAn jhulAvatA
hatA ane bIjI taraph gurudevanA adbhut pravachano shAntaadhyAtmarasamAn jhulAvatA hatA–AvA apUrva sumeLathI
mumukShuo potAne dhanya....dhanya...samajatA hatA.
‘videhadhAm’ mAn antargat bIjI anek nagarIo paN hatI, temAn sauthI sushobhit ‘sImandharanagar’ hatun;
sImandharanagaramAn ja bhavya pratiShThA–manDap hato ne tyAn anek jinendrabhagavanto birAjatA hatA. A sivAy
vijayAnagarI, ayodhyAnagarI, susImAnagarI, punDarIkiNInagarI, kundakundanagar, kahAnanagar, vagerethI ‘videhadhAm’
ghaNun shobhatun hatun.
mAnastambhanI yAtrA
pratiShThA pachhI thoDAk divaso sudhI to mAnastambhanI yAtrA karavA mATe bhaktajano khUb ullAs ane
bhaktipUrvak upar jatA hatA. sAmAnya rIte gharanA pagathiyAn paN mushkelIthI chaDhatA hoy evI vRuddhAvasthAvALA
loko paN atishay bhaktine lIdhe TheTh mAnastambh upar UncheUnche honshathI pahonchI jatA hatA. jANe tIrthanI yAtrA
karavA mATe Dungar upar jatA hoy–evo e dekhAv hato.
koI koI vAr pUjya gurudev paN mAnastambh upar padhAre chhe. gurudev jyAre mAnastambh upar chaDatA hoy
tyAre gIranAranI pAnchamI TUnkanI yAtrA yAd AvatI. ane upar Unche Unche sImandharabhagavAnanI sAme gurudev beThA
hoy te vakhatanun shAnt–shAnt vAtAvaraN jotAn bhaktonA hRuday thambhI jatA. gurudevane paN tyAnthI nIche AvavAnun
man thatun na hatun. ‘aho! A atishay unnat dharmasthambh jotAn din din visheSh vRuddhigat thaI rahelo gurudevano
dharmaprabhAv Unche chaDI rahyo chhe.
A mAnastambh 63 phUT Uncho chhe. A sambandhamAn ekavAr pravachanamAn pU. gurudevashrIe kahyun hatun ke shlAkA
puruShonI sankhyA paN 63 chhe ane ApaNo mAnastambh paN 63 phUT Uncho chhe. jem 63 shlAkA puruSho mokShanI
chhApavALA chhe, teo nikaT mokShagAmI ja hoy chhe, teone

PDF/HTML Page 18 of 21
single page version

background image
pratham vaishAkha 2479 137
dIrgha sansAr hoto nathI; tem A 63 phUT Uncho mAnastambh em batAve chhe ke ahIn AvIne je yathArtha tattvagnAn
samaje te jIv paN alpakALamAn mokSha pAmI jAy chhe. mAnastambhanI UnchAI ane shlAkA puruShonI sankhyA e
banneno kudaratI meL thaI gayo chhe.
kudarat paN A mahotsavamAn sAth purAvatI hoy tem A mahotsavanI pahelAn tem ja pachhI dUr dUranA hajAro
hindI–yAtrALuo sonagaDhanI yAtrAe AvatA hatA. sonagaDhanA mahotsavanI pUrve thoDA ja divaso pahelAn (phAgaN
vad pAnchame) shravaNabelagolAmAn IndragIrI parvat uparanA lagabhag ek hajAr varSha purANA pa7 phUT UnchA bhavya
bAhubalI–gomaTeshvar bhagavantano mahAmastakAbhiShek hato, tyAn hajAro yAtrALuo sonagaDh UtaratA. moTar bas ane
TreIn dvArA roj–roj senkaDo yAtrALuonA sangh AvyA ja karatA, ane sonagaDh yAtrALuothI bharyun ja rahetun.
mahotsav pahelAn speshyal TreIn dvArA kalakattAnA (vachharAjajI sheThanA bhAI) gajarAjajI sheTh tathA tolArAmajI sheTh
vagere sahit lagabhag pAnchaso mANasono sangh Avyo hato; shrI parasAdIlAlajI pATanI, paN sAthe hatA. A uparAnt
bAbu kAmatAprasAdajI, pt.. jugalakishorajI mukhtAr. pt.. paramAnandajI, lAlA rAjakRiShNajI tathA sheTh chhadAmIlAlajI vagere
paN AvyA hatA; ane sonagaDhanA dharmamay vAtAvaraNathI tathA pU. gurudevashrInA samAgamathI atishay prabhAvit thayA
hatA. chhadAmIlAlajI sheTh tathA lAlA rAjakuShNajIe vihAr mATe vinati karatAn pU. gurudevane kahyun hatun ke
महाराज!
सम्मेदशिखरजी की यात्रा करने के लिये आप पधारें तो शिखरजी की यात्रा का संघ निकालने की मेरी
भावना है।’
A sivAy jayapur, dilhI vagere taraphanA ghaNA loko paN gurudevane vihAr mATe vinanti karatA.
sonagaDhanI yAtrAthI bhaktajano potAne dhanya samajatA ane kahetA ke दुसरी सब जगह तो चाहे जाना बने या न
बने लेकिन सोनगढ़ तो अवश्य जाना। mahotsav daramiyAn paN ghaNA hindI yAtrALuo hatA. mAravADI
yAtrALuo mATe ‘punDarIkiNInagarI’ mAn khAs judI vyavasthA karavAmAn AvI hatI. mahotsav pachhI hajAro yAtrALuo
AvelA, temAnthI ghaNA kahetA ke
यहां का महोत्सव देखने का सौभाग्य हमको नहीं मिला। keTalAk loko sonagaDh
sambandhamAn galat vAto sAmbhaLIne pahelAn bhramamAn paDI gayA hatA parantu sonagaDh AvIne gurudevano pratyakSha samAgam
karatAn temanI bhramaNA dUr thaI jatI ane gadagad thaIne teo kahetA–
‘यहां के संबंधमें हमने पहले कुछ और मान
लिया था, लेकिन यहां आकर के हमने दूसरा ही हाल देखा, अब हमारी भ्रमणा मिट गई। ajameranA bhAI
shrI hIrAchandajI voharA mahotsav daramiyAn gurudevanA sIdhA samAgam pachhIno potAno abhiprAy jaNAvatAn
‘jainamitra’ mAn lakhe chhe ke
‘यहां पर श्री पू० कानजी स्वामी के तात्त्विक प्रवचनों में बडा़ ही आनंद आता है।
निश्चय और व्यवहारद्रष्टि से सम्यक्रूप से समझाने की जो सुन्दर शैली है ऐसी अन्यत्र हमारे देखने में नही
आई। विद्वानो को अवश्य वहां जाकर लाभ उठाना चाहिए। द्रष्टिप्रधान कथन का निरूपण बहुत तर्कयुक्त
एवम् पूर्ण विवेचन के साथ किया जाता है। वहां के लोगों की वात्सल्यता, जिनेन्द्र भक्ति, वीतरागधर्म की
प्रभावना, जिनवाणी–प्रचारकी भावना, मंदकषायवृत्ति, निष्कपटता तथा सोनगढ़ का जिनमंदिर, समवसरण
की भव्य रचना, कुन्दकुन्द प्रवचनमंडप आदि सभी बातों के कारण सोनगढ़ तीर्थधाम बन गया है। हमारा
तो समाज के सभी धर्मप्रेमी बन्धुओं से अनुरोध है कि एक बार वहां अवश्य जावें। ऐसा निराकुल शांत
वातावरण बहुत कम जगह मिलता है।’
A sivAy anek tyAgIo AvelA. teo paN khUb prasanna thayA
hatA ane koI kahetA ke ‘महाराज! हम को तो यहां आ करके सच्ची निधि मिली!’ samAjamAn pratiShThit
gaNAy evA ek tyAgI to kahetA hatA ke “ऐसी अपूर्व बात कहीं पर सुनने में नही आती; मेरा तो यह ख्याल
है।”
pU. gurudev harek pravachanamAn AtmAnI sAchI samajaN upar khAs bhAr mUkIne kahetA ke
‘मुनिव्रत धार अनंतवार ग्रीवक उपजायो,
पै निज आतमज्ञान बिना सुख लेश न पायो’
–‘AtmAnA sAchA gnAn vagar tyAg nakAmo chhe.’ samyaggnAnanun Avun mahatva sAmbhaLIne koI koI
tyAgIo saralapaNe gurudevane kahetA ke–‘महाराज! बात तो आप कहते हो ऐसी ही है; हमने भी त्याग तो
ले लिया किन्तु वस्तुको हम नहीं समझे। ज्ञान के बिना हमने त्याग ले लिया लेकिन अब क्या करे?’
temanI mUnjhavaN joIne gurudev vAtsalyapUrvak temane AshvAsan detA ke ‘tame

PDF/HTML Page 19 of 21
single page version

background image
138 mAnastambh–mahotsav anka
mUnjhAsho nahi. satya vastu shun chhe te samajavAno have prayatna karavo.’
A pramANe mahotsav daramiyAn tem ja mahotsavanI pahelAn ane pachhI paN anek prasango banatA, ane
mAravADI yAtrALuonA vichitra anubhavo thatA. mahotsavamAn ane mahotsavanI AsapAsanA be mAs daramiyAn
lagabhag bAr hajAr yAtrALuonun Agaman thayun, ane ekaek yAtrALu gurudevanA dharmaprabhAvathI khUb ja
prabhAvit thayA. A rIte yAtrALuo dvArA gurudevanA paramapAvan prabhAvano sandesh bhAratanA khUNe khUNe pahonchI
gayo ane gurudev dvArA thatI dharmaprabhAvanAmAn ek mahAn veg maL‌yo. pU. gurudev have mAtra sonagaDhanA ja ke
saurAShTranA ja nathI rahyA, parantu teo bhAratabharanA digambar jain samAjanI ek mahAn vibhUti chhe.
param pU. gurudevanA mahAn prabhAv dvArA divase divase thaI rahelI shAsananI abhivRuddhi dekhI–dekhIne
pavitrAtmA pU. benashrIbenanA antaramAn khUb harSha ane ullAs thAy chhe ane anekavidh mangalakAryo dvArA teoshrI
paN pU. gurudevanA shAsanane visheSh shobhAvI rahyA chhe. A mAnastambhanI sharUAtathI pratiShThA–mahotsavanI pUrNatA
thaI tyAn sudhInA nAnA–moTA samasta kAryomAn teoshrI (pU. benashrI–benajI champAben ane shAntAbene) je
bhAvanA....je preraNA ane je laganIpUrvak dinarAt sambhAL karI chhe teno ullekh shabdo dvArA thaI shake tem nathI.
teoshrInI atyant ullAsavarddhak preraNAe ja badhA kAryakaromAn baL purIne A mahAn utsavane sampurNapaNe
dIpAvyo chhe. mAnastambhanA kAryamAn tem ja mahotsavanI taiyArImAn anek mahinAo sudhI banne pavitra bahenonI
adbhut laganI ane avirat kAryashakti joIne Ashcharya Upajatun hatun. teoshrInA shrImukhethI panchakalyANak
mahotsav vagerenA ullAsamay sansmaraNo sAmbhaLavA te paN ek mahAn saubhAgya chhe.
*
adbhut AtmavaibhavadhArak param pUjya shrI kahAnagurudeve dharmavaibhav oLakhAvyA....e gurudevanA mahAn
pratApe ja ahIn dharmastambh sthapAyA....ane e gurudevanA ja prabhAvathI Aje shAsan shobhI rahyun chhe. shAsan–
prabhAvak shrI kahAnagurudevanA pratApe sthapAyel A dharmastambh bhavyajIvone jinavaibhav batAvato thako jayavant
varto....adbhut AtmavaibhavanA baLathI dharmastambh sthApan karanAr shrI kahAnagurudev jayavant varto. ‘he
kalyANamUrti gurudev! tAro adbhut Atmavaibhav mArun kalyAN karo!’
sonagaDhamAn mAnastambh–mahotsav vakhate
pU. gurudevashrInA suhaste pratiShThit thayelA jinabimbonI yAdI
8 shrI sImandhar bhagavAn (mAnastambhamAn birAjamAn) sonagaDh1 shrI sImandhar bhagavAnkishanagaDh
1 shrI neminAth bhagavAn (vidhinAyak)sonagaDh1 shrI shAntinAth bhagavAn...ujjain
1 shrI pArshvanAth bhagavAn (sphaTikanA)....sonagaDh1 shrI mahAvIr bhagavAn....sahAranapur
1 shrI shreyAnsanAth bhagavAn......boTAd1 shrI supArshvanAth bhagavAn.ujjain
1 shrI shItalanAth bhagavAn.......boTAd3 shrI bAhubalI bhagavAnjabalapur
1 shrI neminAth bhagavAn.morabI3 shrI pArshvanAth bhagavAn..
1 shrI vAsupUjya bhagavAn (sphaTikanA)morabI1 shrI AdinAth bhagavAn..
1 shrI shAntinAth bhagavAn.......vAnkAnershrI jinendra bhagavAn (kasoTInA) phatehapur
1 shrI mahAvIr bhagavAn (sphaTikanA)......jUnAgaDh
1 shrI mahAvIr bhagavAn...... (sphaTikanA)
1 shrI shAntinAth bhagavAn......
ujjain
1 shrI mahAvIr bhagavAn.....lADanU
upar mujab 32 pratimAjI pratiShThit thayA
hatA; A uparAnt lADanUvALA vachharAjajI sheThe
pUjya paramAgam shrI samayasAranA mUL sUtro
chAndImAn kotarAvIne te shAstranI paN pratiShThA
karAvI hatI.

PDF/HTML Page 20 of 21
single page version

background image
सोनगढ़ में श्री मानस्तंभ जिनबिंब प्रतिष्ठा–उत्सव पर
त्यागी वर्ग की ओर से
आध्यात्मिक–मर्मज्ञ श्री कानजी स्वामी के प्रति
आभार–प्रदर्शन
आपकी यथार्थ और अनुपम तत्त्वप्रतिपादन–शैली से हम
लोग अधिक प्रभावित हुए।
यहाँ आकर अनेक जैनसिद्धांत के गूढ़ रहस्यमय तत्त्वों को
स्पष्ट रीत से समझा।
आपके द्वारा दि०जैनधर्म की जो आशातीत उन्नति हुई और
होने की संभावना है वह जैनधर्म के इतिहासमें स्वर्णाक्षरों से
अमर लेखनी द्वारा अंकित करने योग्य है।
आपका पुनित जीवन सुव्यवस्थित एवं आध्यात्मिकता से
ओतप्रोत है; इस संबंध में अधिक कहना मानो आप की
गुरुता को सीमित करना है।
हम वह दिन देखने को उत्सुक हैं जब आप पूर्ण संयमी
बनकर हम लोगों के पथप्रदर्शक होंगे।
आप चिरायु होकर इस स्वर्णपुरी में दिव्य वीरवाणी की
अविरलधारा प्रवाहित करते रहें, जिस ज्ञानामृत का पान
कर तृष्णार्त्त मानवजगत अनंत शांति का पात्र हो–ऐसी हम
सब की आन्तरिक भावना है।
–आपके समागमेच्छुक
[१] क्षुल्लक पूर्ण सागर [२] क्षुल्लक आदिसागर [३] ब्र०
चांदमलः अधिष्ठाता पार्श्वनाथ दि० जैन विद्यालय–उदयपुर [४] ब्र०
दुलीचन्दः उदासीनाश्रम–ईन्दौर [५] ब्र० राजारामःसागर [६] ब्र०
छोटेलालः सागर [७] ब्र० गोरेलालः उदासीनाश्रम–ईन्दौर [८]
ब्र० जिनदासः उदासीनाश्रम–इन्दौर [९] ब्र० गुणधरलालः
कुरावली–मैनपुरी [१०] फतेहचंदः सहपुरा [११] ब्र० सूर्यपालः
भिण्ड [१२] ब्र० केशवलाल वासनाः चौधरी [१३] ब्र० चुन्नीलालः
सोनासन–ईडर [१४] ब्र० कुमेरदासःएटा [१५] ब्र० कपुरचन्दः
बडौत [१६] ब्र० रामचरनः रिठोरा [१७] पं० राजकुमार शास्त्रीः
गया–बिहार।
[यहां की समिति ने इस मांगलिक प्रसंग पर आमंत्रित
करके जो अपूर्व धर्मलाभ लेने का सुअवसर दिया है यह उनका
वात्सल्यभाव अति प्रशंसनीय हे]
[सोनगढ़ः ताः २६–३–५३]