Atmadharma magazine - Ank 287
(Year 24 - Vir Nirvana Samvat 2493, A.D. 1967)
(English transliteration). Entry point of HTML version.

Next Page >


Combined PDF/HTML Page 1 of 3

PDF/HTML Page 1 of 53
single page version

background image
Atmadharma
varSha 24
saLang ank 287
Version History
Version
Number Date Changes
001 Jan 2005 First electronic version.

PDF/HTML Page 2 of 53
single page version

background image
287
samayasAr hAthamAn Avyun tyAre.....
gurudevanA hAthamAn pahelIvAr san.
1978mAn jyAre samayasAr Avyun ne
jarAk vAnchyun tyAn evo bhaNakAr Avyo
ke aho, A samayasAramAn asharIrI
thavAnI vAt chhe. asharIrI evA
siddhapadano mArga AmAn batAvyo chhe.
antaramAnthI siddhapadanA bhaNakAr karatI
santonI A vANI AvI chhe. A
samayasAramAn gnAyakasvarUp batAvIne
siddhapadano alaukik mArga batAvyo chhe.
tantrI: jagajIvan bAvachand doshI * sampAdak: bra. harilAl jain
vIr san. 2493 bhAdaravo (lavAjam: traN rUpiyA) varSha 24 : ank 11

PDF/HTML Page 3 of 53
single page version

background image
kShamApanA
shrI panchaparameShThI bhagavanto, jinavANImAtA, ane ratnatrayadharma–ke jeo jagatanA
mahA upakArI chhe, temanA pratye kadI kaIpaN avinayAdi aparAdh thayo hoy to ati
namrabhAve bhaktipUrvak kShamApanA chAhun chhun. jeono A bAlakanA jIvanamAn, temaj
AtmadharmanA sarve pAThako upar mahAn upakAr chhe evA kRupALu gurudev, temaj banne
bhagavatI mAtAo pratye paN je kAI aparAdh thayA hoy te sarvenI atyant vinay–
bhaktipUrvak kShamApanA chAhun chhun. A uparAnt samasta sAdharmI bandhuomAn paN koInun dil
dubhAyun hoy te badal hArdik vinay ne vAtsalyapUrvak kShamApanA chAhun chhun. –hari.
AjanA yuvAno
samAjamAn keTalAk loko temaj patrakAro paN ghaNIvAr kahe chhe ke AjanA yuvako
dharmamAn ras letA nathI–paN ame namratApUrvak kahIshun ke e vAt sAchI nathI; AjanA
ApaNA hajAro sushikShit jain yuvak bandhuo dharmamAn ghaNA utsAhathI ras laI rahyA chhe.
mAtra darshan–pUjan ja nahi, te uparAnt dharmanA tattvagnAnamAn paN UnDo ras laI rahyA chhe,
tattvacharchA kare chhe, uttam shAstronun vAnchan–shravaN kare chhe. mAtra AtmadharmanA
bAlavibhAgamAn ja 600 uparAnt kolejiyan yuvAno utsAhathI dharmacharchAmAn bhAg laI
rahyA chhe, kolejanA bhaNataranI sAthe ja teo dharmamAn paN ras laI rahyA chhe, temaj
meTrikanI AsapAsanA paN pAnchaso jeTalA vidyArthIo AmAn utsAhathI ras laI rahyA
chhe.–A uparathI khyAl Avashe ke AjanA yuvako dharmamAn keTalo ras lye chhe! kharUn jotAn
gAndhIjInA jamAnAmAn yuvAnomAn je rAjakIy rang hato te rAjakIy utsAh have osarI
rahyo chhe ne tene badale ApaNA jainayuvAnonun valaN dhArmik utsAh taraph jhUkI rahyun chhe,
vaLI AjanA yuvAno andhashraddhAthI nathI doravAtA parantu tattvagnAnanI kasoTIthI parIkShA
karIne dharmanun rahasya samajavAno prayatna kare chhe–te paN sArI vAt chhe. ApaNe IchchhIe ke
jainasamAjanA samasta yuvAno ane bALako dharmamAn vadhu ne vadhu utsAhathI bhAg lye,
temane te prakAranun protsAhan ApavAmAn Ave–ane teo jainashAsananA prabhAvane
unnatinA shikhare pahonchADIne vishvamAn teno dharmadhvaj pharakAve.
–bra. ha. jain.

PDF/HTML Page 4 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 1 :
vArShik lavAjam
vIr san. 2493
traN rUpiyA bhAdaravo
* varSha 24 : ank 11 *
_________________________________________________________________
shAntino himAlay
aho, jagatamAn A chaitanyasvabhAv e to shAntino
Dungar chhe. ‘himAlay’ eTale baraphano Dungar; tem A
chaitanyasvabhAv AtmA param shAntarasano himAlay chhe. jem
unALAnI garamImAn himAlayanI vachche jaIne bese to kevI
ThanDak lAge! tem parabhAvonI AkuLatAthI baLabaLatA A
sansAramAn jo shAntarasanA himAlay evA AtmasvarUpamAn
jaIne bese to upashAntarasanI param ThanDak eTale ke nirAkuL
shAnti vedAy. prabhu! ekavAr AvA tArA guNamAn najar to
kar. tArA guNanA kAryane oLakhIne enI shAntino svAd
ekavAr chAkh to kharo!–pachhI tane tArA e shAntaras pAse
Akho sansAr nIras lAgashe,–baLabaLatA tAp jevo
lAgashe. jem baraph e ThanDakano DhIm chhe tem A chaitanyaprabhu
ekalA Anandano DhIm chhe; shAntarasano sAgar enAmAn bharyo
chhe. AvA tArA svabhAvamAn jaIne najar to kar; vikArano
AtAp emAn chhe ja nahIn. vikArano sparsha paN tArA
svabhAvamAn nathI. AvA svabhAvanI shAntimAn santo vase chhe,
ne jagatane mATe temaNe Avo svabhAv prasiddhimAn mukyo chhe:
are jagatanA jIvo! tamArA AvA adbhut Atmavaibhavane
tame jANo...re jANo...jagatanA tApathI bachavA shAntinA A
himAlayamAn Avo re Avo.
(–Atmavaibhav)

PDF/HTML Page 5 of 53
single page version

background image
: 2 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
* svAnubhavanA chihnarUp gnAnachetanA *
(gnAnInA hRudayanI vAt)
san. 1992 nI eTale ke AjathI 31 varSha pahelAnI vAt chhe. te vakhate gurudev
pAse svAnubhavanI ek atyant mahattvanI charchA thayelI. koIkavAr prasannatAthI ne ghaNA
gambhIr bhAvathI te charchAno prasang yAd karIne jyAre gurudev sambhaLAve chhe tyAre
jignAsunA romerom pulakit thaIne gnAnInA svAnubhav pratye ullasI jAy chhe. te
charchAmAn gurudeve pUchhelun ke gnAnachetanAnun phaL shun? gnAnachetanA ughaDe eTale badhA
shAstronA arthano ukel karI nAnkhene?
uttar:– gnAnachetanA to antaramAn potAnA AtmAne chetanArI chhe. gnAnachetanAnA
phaLamAn shAstranA ukel thavA mAnDe–evun tenun phaL nathI, paN AtmAnA anubhavano ukel
pAmI jAy evI gnAnachetanA chhe. gnAnachetanAnun phaL to e chhe ke potAnA AtmAne chetI
lye. shAstranA bhaNatar uparathI gnAnachetanAnun mAp nathI. gnAnachetanA to antaramAn
AtmAne chete chhe, gnAnasvarUp AtmAne je chete–anubhave te gnAnachetanA chhe.
gnAnachetanAnun kArya antaramAn Ave chhe, bahAramAn nahIn. koI jIv shAstranA arthanI jhapaT
bolAve mATe tene gnAnachetanA ughaDI gaI em tenun mAp nathI; kemake koIkane te
prakArano bhAShAno yog na paN hoy, ne kadAch tevo parano visheSh ughAD paN na hoy;
athavA kadAch bahArano tevo visheSh ughAD hoy topaN kAI gnAnachetanAnI nishAnI te
nathI. gnAnachetanAnun kArya to antaranI anubhUtimAn chhe. gnAnane antaramAn vALIne jeNe
rAgathI bhinna svarUpane anubhavamAn laI lIdhun chhe te jIvane apUrva gnAnachetanA antaramAn
khIlI gaI chhe. enI oLakhAN thavI jIvone kaThaN chhe.
gnAnachetanA eTale shuddhAtmAne anubhavanArI chetanA, te chetanA mokShamArga chhe. A
gnAnachetanAno sambandh shAstranA bhaNatar sAthe nathI. gnAnachetanA to antarmukh thaIne
AtmAnA sAkShAtkAranun kArya kare chhe. ochhun–vadhAre jANapaNun ho tenI sAthe sambandh nathI,
paN gnAnAnandasvabhAvanI sanmukh thatAn gnAnachetanA pragaTe chhe. te gnAnachetanAmAn AtmA
atyant shuddhapaNe prakAshe chhe. AvI gnAnachetanA chothA guNasthAnathI sharU thAy chhe. gnAnI
AvI gnAnachetanAvaDe kevaLagnAnane bolAve chhe.
(A prashna–uttaramAn gnAnInun hRuday bharyun chhe. AnA bhAvo svAnubhav mATe khUb
UnDethI mananIy chhe. gurudev A charchAno ghaNo mahimA kare chhe.)

PDF/HTML Page 6 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 3 :
tArA samyaktvAdi–kAryanA
kAraNane kyAn shodhIsh?

AtmAnA antaramAn je vaibhav bharyo chhe tenun
A varNan chhe. are, chaitanyadarabAramAn kevo anant
ratnono sAgar bharyo chhe! kevo achintya
chaitanyavaibhav andar bharyo chhe! te santoe batAvyo
chhe. aho, AvA nijavaibhavane koN na dekhe? koN na
lye? koN na anubhave? he jIvo! tame tamArA
AvA Atmavaibhavane dekho, anubhavo; tamane param
Anand thashe.
A gnAnasvarUpI Atmadravya evun chhe ke anya vaDe te karAyelun nathI eTale
‘akArya’ chhe; ane pote koI anyane karatun nathI eTale ‘akAraN’ chhe. A rIte
gnAnasvabhAvI AtmA akAryakAraNapaNArUp dharmathI sahit chhe. jem Atmadravya paranA
kArya–kAraNapaNA vagaranun chhe tem tenA sarve guNo ne paryAyo paN par sAthenA kArya–kAraN
vagaranAn chhe.
AtmA paranun kAraN nathI ne paranun kArya paN nathI. AtmAno svabhAv evo
svAdhIn chhe ke parathI karAto nathI; vikalpa kartA thaIne AtmAnA svabhAvanun kArya kare–
evo AtmA nathI. temaj AtmA kAraNarUp thaIne rAgane kare–evo paN teno svabhAv
nathI. AtmAno svabhAv evA akAryarUp chhe ke anya koI kAraNonI apekShA tene nathI.
nijasvabhAv sivAy anya koI kAraNone te potAnA kAraNapaNe svIkArato nathI.
temaj karma vagere anya padArthanun kAraN thAy evun kAraNapaNun paN AtmAnA svabhAvamAn
nathI. trikALIsvabhAvamAn to nathI ne te svabhAv taraph jhukelI nirmaLaparyAyamAn paN koI
parabhAvo sAthe kAraN–kAryapaNun nathI. AtmAnI koI shakti (guN) pote jo vikAranun
kAraN thAy to to vikAr sadA thayA ja kare.–paN em nathI.

PDF/HTML Page 7 of 53
single page version

background image
: 4 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
svabhAv taraph jhukatAn to vikAr TaLI jAy chhe mATe vikAr te svabhAvanun kArya nathI.
temaj vikArIbhAvo (shubharAg) kAraN thaIne AtmAnA samyagdarshanAdi kAryane kare
em paN nathI. gnAnAdi nijashaktithI AtmA svayam nirmaL kAryarUpe pariName chhe.
AtmAnI ekkey shakti evI nathI ke nijakArya mATe bIjAnun avalamban lye. gnAn
potAnA kArya mATe bIjAnun avalamban lye athavA to gnAn pariNamIne bIjAnun kArya
kare–evun anya sAthe kArya–kAraNapaNun gnAnamAn nathI. AtmAnI gnAnashaktine
gnAnAvaraNakarmanI sAthe kharekhar kAraN–kAryapaNun nathI. AtmAnI AvI akAraN–
kAryashakti sarvaguNomAn vyApelI chhe eTale gnAnanI jem shraddhA, Anand vagere koI
paN guNane ke tenI paryAyane par sAthe kAraN–kAryapaNun nathI. shubh–rAg kAraN
thaIne samyagdarshanAdi kAryane karI dye–em banatun nathI. rAgamAnthI samyagdarshanAdi kArya
Ave to to AtmA rAgamay thaI gayo; kemake kAraN ane kArya judI jAtanA na
hoy.
AtmAnI darek shaktimAn svayam kAraN–kAryapaNun samAy chhe, par sAthe eno
sambandh nathI. Anandanun kAraN koN? ke AtmAnI Anandashakti ja Anandanun kAraN
chhe. gnAnanun kAraN koN? ke gnAnashakti ja gnAnanun kAraN chhe. em anant guNomAn
potapotAnA kAryanun kAraN thavAnI tAkAt chhe. par sAthe kAraN–kAryapaNun nathI.
AtmAnA anantaguNo sadA ekakShetre rahelA chhe, guNone kShetrabhed nathI. dravya–guNane
sadA ekakShetrapaNun chhe ne tenI paryAy paN svakShetramAn ja vyApak chhe. AtmAnA AvA
dravya–guN ke paryAyamAn anyanun kAraN–kAryapaNun jarApaN nathI. jyAn akAraN–
kAryasvabhAvI Avun dravya draShTimAn lIdhun tyAn svadravyane ja kAraN banAvIne
nirmaLaparyAyarUp kArya thAy chhe. shraddhAmAn, gnAnamAn, chAritramAn, AnandamAn badhA
guNonI nirmaLaparyAyamAn svashakti ja kAraNarUp chhe, bIjun koI kAraN nathI. bIjAne
potAnun kAraN banAve evun parAdhInapaNun AtmAnA svabhAvamAn ja nathI. sva–kAraN–
kAryanI svAdhIn prabhutAmAn bhagavAn AtmA birAjI rahyo chhe.
bhagavAn! tArI shAnti mATe, sukh mATe bIjun koI kAraN chhe ja nahIn,
tArAmAn ja tArI shAntinun, sukhanun kAraN thavAno svabhAv chhe. shrI rAmachandrajI jyAre
lakShmaNanA sharIrane khabhe upADIne pharatA, ne jyAre sItAnI shodhamAn

PDF/HTML Page 8 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : pa :
van–jangalamAn ghUmatA, tyAre paN teo AtmAnI AvI prabhutAne jANatA hatA; ne te
vakhatanA rAg sAthe potAnA svabhAvanun kAraN–kAryapaNun svIkAratA na hatA. te vakhatey
paranA ke rAganA kAraN vagar ja temanA AtmAmAn samyagdarshanAdi kArya thatun hatun. gnAnAdi
nirmaLabhAvonA ja kAraN–kAryapaNe temano AtmA pariNamato hato. e ja rIte
sItAjIne paN vanavAs vakhate andar AvA AtmAnun bhAn hatun. mArA AtmAnA jIvan
mATe koI anya kAraN nathI, mArA gnAnane ke mArA sukhane anya sAthe kAraN–kAryapaNun
nathI; paranI sAthe kAraN–kAryasambandh vagarano mAro nirapekSha AtmA ja mArun sharaN chhe;
mArA AnandamAn bIjun koI kAraN thAy tem nathI. mAro Anand svabhAv ja svayam
pariNamIne AnandarUp kArya kare chhe. darek AtmAno Avo ja svabhAv chhe paN ene je
lakShamAn lye tene te paryAyamAn pragaTe chhe, ne tyAre bhagavAn AtmA potAnA anekAnta–
vaibhavathI prasiddha thAy chhe. AtmAmAn nirmaL paryAyanA utpAd–vyay thAy chhe te to
svabhAv chhe, temAn koI bIjun kAraN nathI. temaj AtmA potAnI paryAyavaDe kAraN
thaIne bIjAnA kAryane kare em paN banatun nathI. AtmAnI gnAnaparyAyane potAnI
gnAnashakti sAthe ja kArya–kAraNapaNun chhe, gnAnAvaraNAdi par sAthe tene kAraN–kAryapaNun
nathI.
loko kahe chhe ke kAraNane shodho.–paN bhAI! tun kAraNane kyAn shodhIsh?–tArAmAn
ke paramAn? paramAn to tArun kAraN chhe ja nahIn, eTale emAn shodhavun nakAmun chhe. tAro
sahajasvabhAv ja tArA kAraNarUpe pariNamIne tane kevaLagnAn Ape evo chhe.
pravachanasAramAn AchAryadev kahe chhe ke gnAnasvabhAvane ja kAraNapaNe grahavAthI turat ja
kevaLagnAn pragaTe chhe. nishchayathI paranI sAthe AtmAne kArakapaNAno sambandh nathI–ke jethI
shuddhaAtmasvabhAvanI prAptine mATe sAmagrI (bAhya sAdhano) shodhavAnI vyagratAthI jIvo
nakAmA paratantra thAy chhe.
pote kAraNarUp thaIne bIjAnun kArya kare nahi evo ‘akAraN’ svabhAv, ane
bIjAne kAraN tarIke svIkArIne pote tenun kArya na thAy evo ‘akArya’ svabhAv; Avo
akAraN–kAryasvabhAv AtmAmAn trikAL chhe; te dravya–guN–paryAy traNemAn vyApak chhe,
eTale jem trikALI dravya–guN anyathI karAtA nathI tem paryAy paN anyathI karAtI
nathI. vAh! keTalI svAdhInatA!

PDF/HTML Page 9 of 53
single page version

background image
: 6 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
AtmAne potAnA dharmanI pariNati mATe dehAdinI kriyA sAdhan thAy em mAne tene
AtmAnA svabhAvanI khabar nathI. parameshvarapaNun potAmAnthI prApta thAy ne bIjAnI
oshIyAL na rahe evI A vAt chhe. Avo ja AtmAno vaibhav chhe. A vastu
lakShamAn lye to upAdAn–nimitta ke nishchay–vyavahAr vagere badhA tattvono nirNay
thaI jAy. are AtmA! tArAmAn prabhutAnun param sAmarthya bharyun chhe pachhI tAre bIjA
konI madad levI chhe? tArI shaktimAn evI koI adhUrAsh kyAn chhe ke tAre bahAramAn
bIjA kAraNane shodhavA paDe? are, svashaktimAn mahAn sAmarthya chhe tene bhUlIne,
nimittakAraN pAse dInatA karIne tun kem aTakyo? parane kAraNe AtmAmAn hInatA
thAy e vAt to dUr raho, ne potAnI paryAyane kAraNe hInatA thAy te paN
AtmAnA svabhAvamAn nathI. dInatA ke hInatA vagarano AtmasvabhAv chhe tenI
shaktimAnthI to pUro vikAs ja pragaTe, ane te paN anya kAraN vagar ja pragaTe
evo AtmAno svabhAv chhe. svabhAvano Avo vaibhav tArAmAn bharyo ja chhe, temAn
najar kar eTalI ja pragaTavAnI vAr chhe.
samayasAr gA. 72mAn AtmA ane AsravonI bhinnatAnun varNan karatAn
AchAryadev kahe chhe ke–Asravo AkuLatAnA upajAvanArA hovAthI dukhanAn kAraNo chhe;
ane bhagavAn AtmA to, sadAy nirAkuLatA–svabhAvane lIdhe koInun kArya temaj
koInun kAraN nahi hovAthI, dukhanun akAraN chhe. AtmA pote nijasvabhAvathI
dukhanun kAraN hoI shake nahi, dukhanun kAraN to navA Agantuk malin AsravabhAvo
chhe. AtmAno svabhAv dukhanun kAraN nathI. guNasvabhAv AtmA potAnA guNonA
kAryanun kAraN thAy chhe, paN anyanun kAraN thato nathI. jo bIjA sAthe kAraN–
kAryapaNun karavA jAy to tyAn AkuLatA ne dukhanI utpatti thAy chhe. A rIte par
sAthe ekatvabuddhirUp Asrav te dukhanun kAraN chhe ne bhagavAn AtmA svayamev
sukharUp hovAthI dukhanun kAraN nathI.– Am bhinnatA jANIne, krodhAdithI bhinna
AtmasvabhAvano anubhav karatAn AtmA nirmaL sukharUpe pariName chhe, ne dukharUp
evA AsravabhAvo chhUTI jAy chhe.
A chaitanyadariyAmAn anant guNaratno bharyA chhe, ekek ratna mahAn chhe;

PDF/HTML Page 10 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 7 :
Avo mahA chaitanya–ratnAkar AtmA jagatamAn sauthI shreShTha ratna chhe. AvA shreShTha chaitanya–
ratnono mahA moTo bhanDAr tun pote, ne bIjethI tun sukh levA jA e to, mIThA pANInA
dariyAmAn rahetun mAchhalun potAnI taras chhIpAvavA bIjA pAse pANI mAnge enA jevun chhe.
jem chakravartIrAjA bIjA pAse bhIkh mAnge e shobhe nahIn; to chakravartI paN jene seve
evo A moTo chaitanya–chakravartI, te potAnun sukh bIjA pAse mAnge e tene shobhatun
nathI. AtmA pote potAnA svabhAvanA sevanathI ja shobhe chhe. he jIv! tArun rUp to
svAdhInapaNe paripUrNa chhe tene badale parane laIne mArAmAn guN thAy em tun mAne chhe te
to tane mohanun bhUt vaLagyun chhe.
tArA kAraN–kArya tArAmAn chhe–e vAt samajAvIne santoe apUrva
svAdhInatAnun gnAn karAvyun chhe. svAdhIn hovA chhatAn pote potAne parAdhIn mAnI
beTho hato. bhAI, tArA kAryanun kAraN tArAmAn ja chhe, paranI sAthe tArA koI paN
guNane kAraN–kAryapaNun chhe ja nahi, pachhI bIje shodhavAnun kyAn rahyun? antarmukh thaIne
potAnA svabhAvane ja sAdhan banAv. svabhAvane sAdhanapaNe angIkAr karatAn,
AtmA pote sAdhan thaIne kevaLagnAnAdi kAryarUpe pariNamI jAy chhe. paranA
avalambane ke rAganA avalambane AtmAmAn kevaLagnAnAdi kArya thAy–evo AtmAno
svabhAv nathI. temaj paravastumAn paN evo svabhAv nathI ke teo AtmAne kAI
Ape, athavA AtmAnun sAdhan thAy.
ahA, keTalo svAdhIn svabhAv! keTalI nirAkuLatA ne keTalI shAnti!
anant guNanA vaibhavavALA A AtmAmAn evo koI guN nathI ke je rAgane
kare ne karmane kAraNarUp thAy. ane AtmaguNanA Ashraye je nirmaL pariNati pragaTI
te paN anyane (rAgane ke karmane) kAraNarUp thatI nathI ke anyane potAnun kAraN
banAvatI nathI. dharmIno AtmA kAraN thaIne rAgane kare ke makAn vagerenI rachanA
kare–em nathI. je shubharAg thAy te rAganun kAraN thavAno AtmAno svabhAv nathI;
temaj potAnA svabhAvakAryamAn rAgane kAraN banAve evo paN AtmAno svabhAv
nathI. Avo svabhAv jeNe pratItamAn lIdho tene akAraN–kArya–svabhAvanun samyak
pariNaman pragaTyun, eTale rAgAdinA kartRutvarahit gnAnabhAvapaNe ja raheto te mokShane
sAdhe chhe.

PDF/HTML Page 11 of 53
single page version

background image
: 8 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
sharIrAdinA koIpaN kAryanun kAraN thAy evo koI svabhAv AtmAnA dravyamAn
guNamAn ke paryAyamAn nathI. temaj sharIrAdine kAraN banAvIne AtmA tenAthI kAI dharma
kare–evo paN svabhAv nathI. AtmAne kAI Ape evo svabhAv jaDamAn nathI, ne
jaDamAnthI kAI lye evo svabhAv AtmAmAn nathI. AtmAne paranI sAthe kAraN–
kAryapaNAno abhAv chhe. kAraN–kAryanI vAt kADhI nAnkhIne paranI sAtheno sambandh ja
toDI nAkhyo, eTale have potAnA trikALI dravya–guN sAthe ja paryAyano sambandh thayo,
paryAy parathI pAchhI vaLIne svadravya taraph vaLI; potAnA shuddha dravyaguNamAn ekAgra thatAn
paryAy paN tevI nirmaL thaI. te paryAyamAn paranI sAthe (rAganI sAthe) kAraN–
kAryapaNAno kAI sambandh nathI. Anun nAm dharma, ne A mokShano mArga.
shrImad rAjachandrajI kahe chhe ke
chhUTe dehAdhyAs to nahIn kartA tun karma,
nahIn bhoktA tun tehano, e ja dharmano marma.
chhUTe rAg–adhyAs to, nahIn kartA tun karma,
nahIn bhoktA tun tehano, ej dharmano marma.
deh hun, rAg hun, ne te mArun kArya evI je rAg sAthe ekatvabuddhi, tene lIdhe
agnAnI rAgAdino kartA thAy chhe; hun to gnAn chhun, rAg hun nathI, ne rAg mArA gnAnanun
kArya nathI–evI bhinnatAnA bhAn vaDe jyAn rAg sAthe ekatAbuddhino adhyAs chhUTI
gayo tyAn dharmIjIv gnAnarUpe ja pariName chhe, te rAgAdino kartA–bhoktA thato nathI.
AvI dashA pragaTe tenun nAm dharma chhe.
ashuddhaupayoganA nAshane mATe dharmI jIv kevI madhyastha–bhAvanA pragaT kare chhe tenun
hun deh nahIn, vANI na, man nahIn, temanun kAraN nahIn;
kartA na, kArayitA na, anumantA hun kartAno nahIn. (160)
jene dehAdinAn kAryo pratye kartRutvabuddhi hoy tene temAn madhyasthatA rahI shake ja
nahIn. dharmI jANe chhe ke hun dehAdino AdhAr nathI, kartA nathI, kAraN

PDF/HTML Page 12 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 9 :
nathI; mArA AdhAr vinA ja, mArA kartRutva vinA ja, mArA kAraN thayA vinA ja, teo
svatantrapaNe pariNamI rahyAn chhe; mATe tenA pakShapAt rahit hun atyant madhyastha chhun.
gnAnasvarUp AtmAno Avo madhyastha svabhAv chhe.
dharmIe Avo AtmA jANyo chhe. badhAy AtmAno Avo ja svabhAv chhe
paN agnAnI tene jANato nathI, viparIt mAne chhe; ne gnAnI tene yathArtha jANe chhe.
AtmA bIjAnun kAI karI na shake to to te shaktihIn thaI gayo–em agnAnIne
lAge chhe, paN bhAI! tArI svashakti to tArAmAn kAm kare ke paramAn? jo tAro
AtmA paranAn kAm kare ne par chIj tArA AtmAnun kAm kare,–to tArA kArya mATe
tAre par sAme ja jovAnI oshIyAL rahI,–e to mahA viparItatA chhe,
parAdhInatA chhe, dukh chhe. tArI svashakti tArAmAn, te svAdhInapaNe nijakArya kare chhe,
potAnA kArya mATe tene paranI jarAy apekShA nathI. Avun akAraN–kAryapaNun tArA
AtmAmAn chhe, temaj badhAy padArthomAn chhe. tArA akAraN–kArya svabhAvane lIdhe
tArA badhA guNomAn ne tenI paryAyomAn akAraN–akAryapaNun chhe, tArA ekkey
guNamAn ke ekkey paryAyamAn par sAthe kAraN–kAryapaNun nathI. tAro svabhAv kAraN
ne tArI paryAy kArya; shuddhasvabhAvarUp je kAraN tenun kArya paN shuddha chhe, ashuddhatA te
kharekhar shuddhashaktinun kArya nathI. ashuddhatAnun kAraN thavAno koI guN AtmAmAn
nathI. AvI shuddha shaktivALA gnAnamAtra AtmAne (–shuddhakArya sahit) samyagdraShTi
dekhe chhe.
mahAtmA kahe chhe ke are AtmA! bhagavAn tIrthankaradeve Avo AtmA jANIne
kahyo chhe, santoe potAnA antaramAn Avo AtmA anubhavyo chhe. tArA AvA
AtmAne bhUlIne tun chAr gatimAn rakhaDayo ne ten mahA dukh bhogavyA. tAro
svabhAv moTo chhe ne tArA dukhanI vItakakathA paN moTI chhe; te dukh maTADavAnI, ne
Atmasukh prApta karavAnI A vAt chhe. tArA svavaibhavane sambhALatAn temAn dukh
kyAy chhe ja nahIn. jainashAsanamAn vItarAgI santoe AvA AtmavaibhavanI prasiddhi
karI chhe.
(Atmavaibhavanun ek prakaraN: vadhu AvatA anke)
* * *

PDF/HTML Page 13 of 53
single page version

background image
: 10 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
(ank 286 thI chAlu) * (lekhAnk pa4)
bhagavAnashrI pUjyapAdasvAmI rachit samAdhishatak upar pUjyashrI
kAnajIsvAmInAn adhyAtmabhAvanAbharapUr vairAgyaprerak pravachanono sAr.
deh ane AtmAno sanyog dekhIne agnAnI te bannenI kriyAo ekabIjAmAn
bheLavI dye chhe, bannenA bhinna lakShaNone jANato nathI ne bannenI bhinna kriyAo oLakhato
nathI–e vAt 91 mI gAthAmAn karI. have 92 mI gAthAmAn kahe chhe ke–deh ane AtmAno
sanyog hovA chhatAn, bhedagnAnI antarAtmA temane bhinna bhinna samaje chhe ne ekabIjAmAn
bheLavato nathI–
द्रष्टभेदो यथा द्रष्टिं पंगोरन्धे न योजयेत्।
तथा न योजयेत् देहे द्रष्टात्मा द्रष्टिमात्मनः।।९२।।
jeNe draShTivant pangu ane draShTihIn andh e banne vachche bhed jANyo chhe eTale ke
dekhavAnun kAm to pangunun chhe ne chAlavAnun kAm andhanun chhe em bhinnatA jANe chhe te jIv
pangunI draShTine andhamAn Aropato nathI; tem jeNe chetanavant evo jIv ane chetanahIn
evun jaD–sharIr e banne vachche bhed jANyo chhe, jANavAnun kArya to jIv kare chhe, ne
sharIranI cheShTAo to jaDanI chhe–em bannenun bhinna bhinna svarUp jeNe jANyun chhe te
chetananA bhAvane jaDamAn khatavato nathI, AtmAne dehanI kriyAmAn joDato nathI eTale ke
dehanI kriyA AtmA kare chhe–em te dekhato nathI, paN deh ane AtmA bannenI kriyAne
bhinna bhinna ja dekhe chhe.–AvI bhinnatA dekhanAr antarAtmA chhe.
juo, indriyomAn kAI jANavAnI tAkAt nathI. koIne jAtismaraN thatAn pUrvanA
anek bhavo dekhAy,–te shun AnkhathI dekhAy chhe? gnAnathI ja te dekhAy chhe. avadhignAnIne
ahIn beThA beThA svarga–narak sAkShAt dekhAy, te shun AnkhanI tAkAt chhe?–nahi, gnAnanI
ja jANavAnI tAkAt chhe. Ankh to ekakor bahAr rahI jAy chhe. sarvagna paramAtmA
AnkhanA avalamban vagar AtmAmAn ja ekAgratAthI AkhA jagatane sAkShAt dekhe chhe–
jANe chhe. jANavun te IndriyonI kriyA nathI, jANavun te to gnAnanI kriyA chhe,–em dharmI
bannene bhinna bhinna oLakhe chhe.
deh ane AtmA sanyogamAn rahyA tyAn agnAnIne em thAy chhe ke dehanAn kAm jANe
AtmA ja kare chhe; athavA A Ankh vagere

PDF/HTML Page 14 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 11 :
jaD Indriyo jANavAnun kAm kare chhe. paN jaD ane chetananI bhinna bhinna kriyAne te
oLakhato nathI. bhAI, jANavAnun kAm kAI A Ankh nathI karatI, jANavAnun kAm to
andar gnAnasvarUp AtmA chhe te kare chhe. dharmI–antarAtmA jANe chhe ke gnAtAdraShTA to hun chhun,
mAro gnAn–darshanasvabhAv A dehamAn nathI, dehathI to hun tadna judo chhun. potAnA
gnAnasvarUp AtmAne sharIrAdi padArthothI atyant bhinna te anubhave chhe.
bhAI, sharIr ne AtmA to atyant bhinna chhe; sanyoge rahyA hovA chhatAn bannenA
svabhAv vachche atyant abhAvarUpI moTo parvat Ubho chhe; ekabIjAno ansh paN
ekabIjAmAn bheLaseL thato nathI. ek rUpI, bIjo arUpI; ek jaD bIjo chetan, em
bannenA svabhAvanI tadna bhinnatAne gnAnI jANe chhe. jyAn potAnA gnAnamAn rAganA
anshaney nathI bheLavatA tyAn jaDane to potAmAn gnAnI kem mAne? dehathI ne rAgathI
potAnA AtmAne atyant judo anubhave chhe.
[vIr san. 2482: shrAvaN sud 9]
bhedagnAnI jIv jaD–chetananI bhinnatA jANe chhe; ne agnAnI te bannene ek mAne
chhe; te vAt ahIn langaDA ne AndhaLAnA draShTAntathI samajAvI chhe. AndhaLAnA khabhA upar
langaDo beTho hoy, ne langaDo mArga jANe te pramANe AndhaLo chAle,–tyAn agnAnIne bhramathI
te bannenI ek kriyA lAge chhe, paN kharekhar tyAn jANavAnI kriyA langaDAnI chhe, ne
chAlavAnI kriyA AndhaLAnI chhe. tem sharIr ane AtmA ek kShetramAn rahyA chhe tyAn
AtmAnI kriyA to jANavAnI ja chhe, ne sharIr chAle–bole ke sthir rahe te badhI kriyAo
sharIranI ja chhe. chhatAn agnAnI bhramathI dehanI kriyAone ja AtmAnI mAne chhe, gnAnI to
bannenI kriyAone spaShTa bhinnabhinna jANe chhe. A jANavAnI

PDF/HTML Page 15 of 53
single page version

background image
: 12 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
kriyA to mArI chhe, ne A sharIranI kriyAo mArI nathI paN jaDanI chhe–Am jANanAr
bhedagnAnI dharmAtmAne sharIrAdimAn potApaNAnI kalpanA kadI thatI nathI. chetanAguN to
AtmAno chhe, te kAI sharIrano nathI, sharIr to chetanArahit jaD chhe,–evun jANanAr gnAnI
potAnI gnAnakriyAne sharIramAn nathI joDatA, A Indriyo vaDe hun jANun chhun–em nathI mAnatA,
temaj sharIranI kriyAo mArAthI thAy chhe–em paN kadI mAnatA nathI. sharIrane ane
AtmAne bhinnabhinna jANIne AtmAmAn ja gnAnane joDe chhe–temAn ja ekatA kare chhe.
AtmA jANanAr andar beTho chhe mATe AtmAne lIdhe dehAdinI hAlavA–chAlavA–
bolavAnI kriyAo vyavasthit thAy chhe–em nathI. AtmA jANanAr–dekhanAr chhe te
sharIrAdinI kriyAo paN jANanAr ja chhe, paN tenI kriyAno karanAr AtmA nathI.
prashna:– AtmA na hoy tyAre kem sharIranI kriyA thatI nathI?
uttar:– AtmA na hoy tyAre sharIr sthir rahelun chhe te paN tenI ek kriyA ja
chhe, te vakhate paN tenAmAn anantA rajakaNo kShaNe kShaNe Ave chhe ne jAy chhe. jem chAlavun te
ek kriyA chhe tem sthir rahevun te paN ek kriyA chhe. AtmA hoy tyAre paN sharIranI
kriyA sharIrathI thAy chhe, ne AtmA na hoy tyAre paN sharIranI kriyA sharIrathI ja thAy
chhe. AtmA to gnAnakriyAno ja karanAr chhe. AtmA hoy ne bhAShA bolAy, tyAn kharekhar
AtmA te bhAShAno jANanAr ja chhe, paN agnAnI bhramathI em mAne chhe ke “hun bhAShA
bolyo.” gnAnI potAnI gnAnakriyA sivAy dehAdinI koI kriyAne potAnI mAnatA nathI;
te to gnAnasvabhAvane ja potAno jANIne temAn ja ekAgratA kare chhe.
।। 92।।
agnAnI bahirAtmAnI badhI avasthAo bhramarUp chhe, ne gnAnI antarAtmA sarva
avasthAomAn bhrAntirahit ja chhe,–em have kahe chhe–
सुप्तोन्मत्ताद्यवस्थैव विभ्रमोऽनात्मदर्शिनाम्।
विभ्रमोऽक्षीणदोषस्य सर्वावस्थाऽऽत्मदर्शिनः।।९३।।
bahirAtmAne em lAge chhe ke supta ke unmatta avasthA te ja bhramarUp chhe, jAgRut
dashA vakhate tene bhram lAgato nathI; paN gnAnI to jANe chhe ke je bahirAtmA chhe tenI
badhI ja avasthA bhramarUp chhe; te bhale bhaNelo–gaNelo ne DAhyo hoy, jAgato hoy,
topaN potAne dehAdirUp mAnato hovAthI te bhramamAn ja paDelo chhe, mohathI te unmatta ja
chhe. jagat kahe chhe ke DAhyo chhe, gnAnI kahe chhe ke gAnDo chhe. hun chaitanya chhun evun jene bhAn
nathI ne dehane ja potAno mAnI rahyA chhe te gAnDA ja chhe.
ane tethI UlaTun laIe to, gnAnI dharmAtmAnI badhI avasthAo bhramarahit ja
chhe. kadAchit unmatta jevA dekhAy ke UnghamAn

PDF/HTML Page 16 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 13 :
hoy topaN te vakhate ya gnAnInI dashA bhramarUp nathI, paN chaitanyasvarUpamAn te jAgRut ja
chhe, dehAdimAn potApaNAno bhram tene thato nathI. juo, sItAnun haraN thatAn tenA
viyogamAn rAmachandrane mUrchhA AvI jAy chhe, ne jhADane tathA parvatane paN pUchhe chhe ke kyAy
jAnakIne dekhI?–to shun te vakhate gAnDA chhe? ke bhramavALA chhe?–nA; te vakhatey gnAnI chhe,
antaramAn te vakhatey nishank bhAn varte chhe ke ame to chaitanyasvarUp AtmA chhIe, sItA
ke sItA pratyeno rAg te ame nathI. A rIte gnAnI sarva avasthAomAn bhrAntirahit chhe,
AtmA sambandhI bhrAnti temane thatI nathI. ne agnAnI, kadAchit strI vagere maravA chhatAn
rue nahi topaN te unmatta ane bhrAnta chhe. sat–asatane judA jANyA vagar eTale ke
sva–parane judA jANyA vagar, agnAnapaNe potAne phAve tem bannene ekamek mAne chhe,
evA agnAnInun badhun gnAn ne badhI cheShTAo unmattavat chhe tethI mithyA chhe,–em
mokShashAstramAn umAsvAmIe paN kahyun chhe.
rAg ane dehAdinI badhI avasthA mArI chhe–em agnAnIne sarva avasthAmAn
bhram varte chhe, ne gnAnI to te sarva avasthAthI potAnA AtmAne bhinna jANe chhe,
gnAnAnand svarUpe ja te potAnA AtmAne dekhe chhe, tethI sarva avasthAmAn te bhrAntirahit
ja chhe. Ungh vakhatey te bhrAntirahit chhe. ane agnAnI jAgRutadashAmAny bhrAntisahit chhe.
dehAdinI avasthAne je potAnI mAne chhe tene gnAnIo ‘gAnDA–unmatta’ jANe chhe. ane
gnAnI laDAI vageremAn hoy, strInA viyogathI mUrchhit thaI jAy–tyAn agnAnIne em
lAge chhe ke AnI dashA bhramarUp chhe;–paN nA, te mUrchhAdi vakhatey gnAnI chidAnandasvarUpamAn
bhrAntirahit jAgRut ja chhe. gnAnInI anrtadashAne agnAnI oLakhato nathI. antarAtmA
ane bahirAtmAnI oLakhAN bAhyadraShTithI thatI nathI. koI agnAnI rogAdi pratikULatA
Ave chhatAn unkAro paN na kare, tyAn bAhyadraShTine to em lAge ke A moTo gnAnI chhe!–
paN gnAnI kahe chhe ke tenI cheShTA unmatta jevI chhe. ane gnAnIne rogAdi prasange kadAch
vedanAnI bhIns lAge tyAn bAhyadraShTi jIvone em lAge chhe ke A agnAnI hashe! paN te
vedanAnI bhIns vakhate (–moDhAmAnthI unkArA thato hoy te vakhatey) antaramAn
gnAnasvabhAv upar ja gnAnInI mIT chhe,–gnAnasvarUpamAn te nirbhrAt chhe; te dashAne agnAnI
oLakhI shakatA nathI.
juo, pt.. banArasIdAsajI jyAre chhellI sthitimAn hatA, maraNanI taiyArI hatI
tyAre bhAShA bandh thaI gaI hatI, paN hajI prAN chhUTatA na hatA, tyAre AsapAs
UbhelA lokone em lAgyun ke Ano jIv kyAnk mamatAmAn rokANo chhe, tethI deh chhUTato
nathI. parantu panDitajI to antakAL najIk samajIne potAnI bhAvanAmAn hatA. lokonI
mUrkhatA dekhIne

PDF/HTML Page 17 of 53
single page version

background image
: 14 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
tenun nirAkaraN karavA mATe temaNe IshArAthI pATI–pen mangAvyA ane temAn lakhyun ke–
ज्ञानकुतक्का हाथ मारी अरि मोहना
प्रगट्यो रूप स्वरूप अनंत सु सोहना।
यह पर्ययका अन्त सत्यकर मानना,
चले बनारसीदास फेर नहीं आवना।
juo, A gnAnInI jAgRutadashA! bAhyathI jonArane em lAge ke A murchhAyelA
chhe; paN andar emanun gnAn jAgRut chhe tene agnAnI jANato nathI. ne agnAnI bahArathI
moTImoTI vAto karato hoy, rog vakhate dhIraj rAkhato hoy, chhatAn antaramAn bhinna
chaitanyanA vedan vagar, rAgamAn ja gnAnane joDIne murchhAyelo chhe.
A rIte gnAnI ane agnAnInI anrtadashAno moTo pher chhe, bahArathI tenun mAp
nathI. chidAnand svarUpanI draShTimAn gnAnI sadAy sarva prasange nishank varte chhe; ne agnAnI
mUDhaprANI bahirAtmadraShTithI sharIrAdinI avasthAne potAnI mAnIne sadAy bhramarUp ja varte
chhe. antaramAn je draShTi paDI chhe te sarva avasthAmAn potAnun kArya karyA ja kare chhe.
।। 93।।
svAdhInapaNe shobhe te sheTh
‘sheTh’ koN chhe?
samyagdraShTi te sAchA sheTh (eTale ke shreShTha) chhe; kemake shreShTha evA
potAnA AtmasvarUpane te jANe chhe, ne anya pAsethI kAI levA mAngato
nathI, mATe te sheTh chhe. anya pAsethI mAre kAI joItun nathI, hun pote ja
sarvasAdhanasampanna chhun–evI svAshritabuddhine lIdhe te sheThapaNe shobhe chhe.
‘bhikhArI’ koN chhe?
mithyAdraShTi te bhikhArI chhe; kemake potAnA shreShTha evA
AtmasvarUpane to te jANato nathI ne anya pAsethI bhIkh mAnge chhe–mATe
te bhikhArI chhe. anya mane sukh Apashe–evI parAshritabuddhine lIdhe te
bhikhArI chhe, hIn chhe, te shobhato nathI. shobhA to svAdhInapaNAmAn chhe,
parAdhInapaNAmAn shobhA nathI.

PDF/HTML Page 18 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 1p :
* santonI chhAyAmAn gnAn–vairAgyanun sInchan *
gatAnkamAn 40 ne badale 64 pAnAn ApavA chhatAn sthaLasankochane kAraNe je lekho vagere bAkI rahI
gayel temAnthI A vairAgyamay vachanAmRut ahIn ApIe chhIe–je jignAsune AtmArthano ullAs prerashe.
shUravIr thA
sansArano keDo chhoDIne tun siddhano keDAyatI thA...siddhipathano pathik thA. dIn na
thA...hatAsh na thA...shUravIr thaIne utsAhathI AtmAne sAdh.
sukhI munivarA
A sansAramAn mAtra te munio ja param sukhI chhe ke jeo sarva prakAranI chintAne chhoDIne
dhyAnavaDe Atmik sukhane anubhavI rahyA chhe. jagatamAn te munirAj dhanya chhe ke jeo AtmAnA
antar–sarovaramAnthI dhyAnarUpI anjali bharIbharIne uttam AnandAmRutane sadA pIe chhe.
Atmik sukh
jo A jagatanI bAhya vibhUtimAn kaI paN sukh hot to bharatAdi chakravartIo te
vibhUtine chhoDIne muni kem thAt? sansAranA vaibhavamAn kyAy sukh nathI; sukhI to
AtmadhyAnI munivaro chhe,–ke jemane potAnA Atmikasukh mATe bahAranI koI
viShayasAmagrInI apekShA nathI.
dharmAtmAnun anukaraN
dehathI bhinna AtmA chhe; te AtmAne maraN ja nathI pachhI mRutyuno bhay kevo? AtmAne
sharIr nathI pachhI rog kevo? AtmAne rog nathI pachhI vedanA kevI? he bandhu! A jarAk jeTalA
shArIrik dukhathI kAyar thaIne tun pratignAthI jarApaN chyUt thaIsh nahIn, Atmik bhAvanAthI jarApaN
DagIsh nahIn...draDhachitta thaIne ArAdhanAne ugra karaje. pAnDav–munirAj, sukumAr vagere dhIravIr
dharmAtmAonun uttam charitra yAd karIne temanun anukaraN karaje.
–taiyAr thA
re jIv! bhavanI mUrti evA sharIrane AtmabhAvanApUrvak chhoD to bhavano abhAv
thavAnun tane nakkI thaI jashe. anantA jIvo sharIr chhoDIne siddhapadane pAmyA chhe...evA
siddhapadane sAdhavA mATe have tun taiyAr thA...taiyAr thA.
ATalun kar
* AtmAne sAdhavA duniyAne bhUl.
* siddhapadane sAdhavA sansAranI upekShA kar.
* dukhanI vedanAthI chhUTavA chaitanyanun vedan kar.
* maraNathI chhUTavA tArA jIvatvane jAN.
* tArun svasamvedan e ja tArun sharaN chhe, mATe svasamvedan kar.

PDF/HTML Page 19 of 53
single page version

background image
: 16 : Atmadharma : bhAdaravo : 2493
jIvananI saphaLatA
are, jagatanA jIvo potAnA chaitanyasukhane bhUlIne viShay–kaShAyamAn sukh mAnI rahyA
chhe; parantu potAnun je chaitanyasukh chhe tenI sambhAL karavAno avakAsh letA nathI; temanun to
jIvan viShayomAn veDaphAI jashe ne nakAmun chAlyun jashe. viShayothI virakta thaIne Atmik
sukhanA abhyAsamAn je jIvan vIte chhe te jIvan saphaL chhe.
arihantonI ArAdhanA
sarvagnane oLakhavA mATe AtmasvabhAvanI sanmukh thavun paDe chhe. sarvagnane kem
oLakhavA tenI paN agnAnIne khabar nathI. bhAI, sarvagna eTale tAro gnAnasvabhAv,
sarvagnane te vyaktarUp chhe, tArAmAn te shaktirUp chhe; te shaktinI sanmukhatA vaDe sarvagnatA vyakta
thashe. mATe tArI shaktinI sanmukh thaIne tenI pratIt kar to tane sarvagnanI kharI pratIt thAy,
teno kharo mahimA jAge; ne e ja arihantonI ArAdhanA chhe.
brahmajIvan
AtmAmAn ja sAchun sukh chhe–em samajIne AtmAnA atIndriy sukhanI jene
abhilAShA jAgI chhe ane bAhya viShayomAn kyAy sukh nathI em samajIne sarva viShayo jene
viras lAgyA chhe;–mArA asang chaitanyatattvane koI paradravyano sang nathI, paranA sangathI
mArAmAn sukh nathI paN paranA sang vagar mArA svabhAvathI ja mArun sukh chhe– em je jIve
potAnA atIndriy sukhasvabhAvanI ruchi ne lakSha karyun chhe ane chaitanyanA rangathI sarve
IndriyaviShayano rang UDI gayo chhe–evA jIvane kharun brahmajIvan kharun AtmajIvan pragaTe chhe.
AvA AtmalakShI brahmajIvan vaDe sarve guNonI khIlavaT thAy chhe.
svabhAvanA AngaNe–
jeNe arihant jevA potAnA AtmAne man vaDe jANI lIdho te jIv svabhAvanA AngaNe
Avyo chhe. parantu AngaNe AvyA pachhI have svabhAvano anubhav karavAmAn anant apUrva puruShArtha
chhe. A chaitanyabhagavAnanA AngaNe AvyA pachhI–eTale ke man vaDe AtmasvabhAvane lakShamAn lIdhA
pachhI chaitanyasvabhAvanI andar DhaLIne anubhav karavA mATe anant puruShArtha kare te ja chaitanyamAn
DhaLIne samyagdarshan pragaT kare chhe.(brahmacharya ank 1 mAnthI)
bAlakapaNamAn dharmasevan
shAntinAth bhagavAn pUrve panchamabhave jyAre vajrayudhachakravartI hatA, tyAre kanakashAnti
nAmano temano pautra vairAgya thatAn vichAre chhe ke–
chaturapuruShoe bALakapaNathI ja dharmanun sevan karavun joIe, kemake yamarAj kyAre
teDavA Avashe–te kahI shakAtun nathI. (shAntinAth purAN)

PDF/HTML Page 20 of 53
single page version

background image
: bhAdaravo : 2493 Atmadharma : 17 :
kShamArUpI majabut DhAl
duShTa jIvo dvArA game teTalo upadrav thAy parantu, jene kadI krodh ja utpanna thato nathI
evA kShamAvant dharmAtmAonun te duShTa jIvo kAI paN bagADI shakatA nathI. kShamArUpI uttam
DhAlanI sAme game tevA upadravano prahAr vyartha jAy chhe. mATe AtmAnI shuddhatAnI siddhi arthe
sadA uttam kShamA dhAraN karavI ane duShTa–shatru upar paN kadI krodh na karavo, –te uttam puruShonun
kartavya chhe.
andh
jANanAr tattvane je nathI jANato te andh chhe.
A taraph Avo
chaitanyatattvane anubhavavAmAn je jAgRut nathI ne rAganA ja anubhavamAn lIn thaIne
sUtA chhe–Unghe chhe, evA andh prANIone jagADIne AchAryadev kahe chhe ke are jIvo! tame
jAgo...ne tamArA chaitanyamay tattvane rAgathI atyant bhinna dekho rAgamAn tamArun nijapad
nathI, tamArun nijapad chaitanyamAn ja chhe, tene tame dekho...dekho. rAg taraph anAdithI doDI rahyA
chho, tyAnthI pAchhA vaLo...pAchhA vaLo, ne A antaranA chaitanyapad taraph Avo...A taraph
Avo. tamArA A shuddha chaitanyapadane dekhIne Anandit thAo.
sukhI santa
rAgI–dveShI jIvone sukh kevun? sukh to vItarAgI santone chhe. AtmAthI ja utpanna thayelA
satya sukhane agnAnI jIvo oLakhI shakatA nathI, eTale bAhya padArthomAnthI sukh levA mAnge chhe.
brahma–auShadhi
bhogopabhoganI sAmagrIthI jIvane kAI lAbh nathI; e to UlaTA tRuShNA vadhAranAr
chhe. kAmajvarano nAsh brahmarUpI uttam auShadhinA sevan vaDe ja thAy chhe, viShayabhogo vaDe
nahi. mATe sUgna manuShyoe brahmapad–siddhapad prApta karavA mATe brahmanun sevan karavun joIe.
antarmukhI mArga
bahirmukh koI bhAv vaDe AtmA pamAto nathI. antarmukh shodhavaDe ja AtmA pamAy chhe.
samyaktvAdino mArga antarmukh chhe. shrImad rAjachandra kahe chhe ke–‘to pAme samakit te...varte
anrtashodh.’ sadaguruno upadesh pAmIne je jignAsu jIv anrtashodhamAn varte chhe te jIv samakit
pAme chhe. sadgurue upadeshamAn paN shuddhaAtmA batAvIne temAn antarmukh thavAnun ja kahyun hatun. te
upadesh–anusAr je shiShya antarmukh thayo te samyagdarshan pAmyo. antarmukh thayA vinA bIjA
koI upAye jIv samyagdarshan pAmato nathI. bahirmukhavRutti te sansAr chhe, ne mokShamArga
antarmukhavRuttimAn chhe. antarmukhavRutti te ja karI shake ke jeNe guruupadeshaanusAr AtmasvarUpano
yathArtha nirNay potAnA gnAnamAn karyo hoy.