પ્રશ્ન : — પ્રથમ આત્માનુભવ હોનેસે પૂર્વ, અન્તિમ વિકલ્પ કૈસા હોતા હૈ ?
ઉત્તર : — અન્તિમ વિકલ્પકા કોઈ નિયમ નહીં હૈ . ભેદજ્ઞાનપૂર્વક શુદ્ધાત્મતત્ત્વકી સન્મુખતાકા અભ્યાસ કરતે-કરતે ચૈતન્યતત્ત્વકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ . જહાઁ જ્ઞાયકકી ઓર પરિણતિ ઢલ રહી હોતી હૈ, વહાઁ કૌનસા વિકલ્પ અન્તિમ હોતા હૈ (અર્થાત્ અન્તમેં અમુક હી વિકલ્પ હોતા હૈ) ઐસા ‘વિકલ્પ’ સમ્બન્ધી કોઈ નિયમ નહીં હૈ . જ્ઞાયકધારાકી ઉગ્રતા – તીક્ષ્ણતા હો વહાઁ ‘વિકલ્પ કૌનસા ?’ ઉસકા સમ્બન્ધ નહીં હૈ .
ભેદજ્ઞાનકી ઉગ્રતા, ઉસકી લગન, ઉસીકી તીવ્રતા હોતી હૈ; શબ્દ દ્વારા વર્ણન નહીં હો સકતા . અભ્યાસ કરે, ગહરાઈમેં જાય, ઉસકે તલમેં જાકર પહિચાને, તલમેં જાકર સ્થિર હો, તો પ્રાપ્ત હોતા હૈ — જ્ઞાયક પ્રગટ હોતા હૈ ..૪૨૯..
પ્રશ્ન : — નિર્વિકલ્પ દશા હોને પર વેદન કિસકા હોતા હૈ ? દ્રવ્યકા યા પર્યાયકા ?