222 sahaj honA chAhiye. vikalpase kRutrimatAse kare ki yah main hUn, vichAr karake nakkI kare. pahale to aisA vichAr karake nakkI karanA paDatA hai. bAdamen usakI dashA hI aisI ho jAye. rAg-dveShakA anAdikA abhyAs hai to usako vikalpa nahIn karanA paDatA hai. vah to usakA veg sahaj hotA hai. anAdikA abhyAs chal rahA hai to aisA use sahaj jaisA ho gayA hai. vah to vAstavik vibhAv hai. vah vAstavik sahaj nahIn hai, vah vibhAv to kRutrim hai. apanA svabhAv hai vah sahaj hai. parantu usakA abhyAs sahaj honA chAhiye. puruShArtha, puruShArtha sahaj honA chAhiye. svabhAv sahaj to anAdiananta hai, puruShArtha sahaj honA chAhiye.
puruShArtha kRutrimatA karake, haTh karake kare to aise haTh karake pahale AtI hai to haThase nahIn hotA. sahaj antaramen aisA lage to bArambAr pariNati us or chalI jAye, puruShArthakI pariNati chalI jAye. aise puruShArtha sahaj honA chAhiye. puruShArtha sahaj honA chAhiye. sahaj yAnI svata, svata yAnI dravya bhI sahaj, guN sahaj, aise puruShArtha sahaj honA chAhiye.
mumukShu- jaise rAg-dveSh karanA sahaj ho gayA hai. sahaj ho jAtA hai, aisA sahaj bhAv, aisI sahajatA.
samAdhAna- aisI sahajatA. pahale to tattvakA vichAr kare. tattva vichAra. tattva vichAr na chale to usake liye shAstra abhyAsa. shAstra abhyAs yAnI shAstra abhyAs kar liyA, aise nahIn. mujhe AtmA kaise samajhamen Aye, aisA dhyey rakhakar karanA ki main AtmA kaise samajhun? mere dravya-guN-paryAy kyA hai? parake kyA hai? main kaise samajhun? aisI jignAsA (sahit kare). shAstra paDh liyA, kar liyA to sab ho gayA, mainne to bahut kiyA, aisA nahIn honA chAhiye. bahut karanA bAkI hai, mujhe bhItaramen bahut karanA bAkI hai. shAstra abhyAsase sab kuchh nahIn ho jAtA. bhItaramen bahut karanA bAkI hai. aisI bhAvanA, jignAsA, usakI laganI laganI chAhiye. sarva pratham yah hai.
shAstra abhyAs, tattva vichAr kare. parantu tattva vichAr karake bhI main AtmA kaise grahaN karun? aisA honA chAhiye. laganI laganI chAhiye. AtmAkI mahimA honI chAhiye. sachchA gnAn honA chAhiye. lekin vah gnAn mAtra raTanamAtra nahIn, yathArtha gnAn honA chAhiye. usakA upAy to yahI hai. laganI lagAye, tattvakA vichAr kare, shAstra abhyAs kare. lekin shAstra abhyAs karane mAtra nahIn, dhyey rakhanA chAhiye. Atma svarUpako samajhanA chAhiye.
sachchA gnAna. sachchA gnAn karanekA puruShArtha to apaneko karanA paDatA hai. mAtra shAstra abhyAs to ananta kAlase bahut kar liyA. lekin bhItaramen AtmAko nahIn pahachAnA. apaneko nahIn jAnatA, sabako jAn letA hai. apaneko nahIn jAnatA hai to kyA huA?