ज छे, तेनाथी बमणी संख्याना परिवारवाळी रोहित अने रोहितास्या ए बे नदीओ छे,
हरित् अने हरिकान्तानो एनाथी पण बमणो विस्तार छे, तेनाथी बमणो विस्तार शीता
अने शीतोदानो छे. दक्षिणथी उत्तर पांचसो छवीस पूर्णांक छ ओगणीसांश योजनप्रमाण
कर्मभूमि भरतक्षेत्रनो विस्तार छे, तेनाथी बमणो हिमवत् पर्वतनो, हिमवत् पर्वतथी बमणो
हैमवत् क्षेत्रनो, एवी रीते बमणो बमणो विस्तार विदेह क्षेत्र सुधी जाणवो. पद्म ह्द
एक हजार योजन लांबुं, तेनाथी अर्धुं पहोळुं अने दश योजन ऊंडुं छे, तेमां एक योजननुं
कमळ छे, तेनाथी बमणुं महापद्ममां अने तेनाथी बमणुं तिगिंछ ह्दमां छे.
जेवी रीते भरत क्षेत्रमां हिमवान पर्वतमांथी गंगा अने सिंधु — ए बे नदीओ
नीकळे छे. तेवी ज रीते उत्तर दिशामां ऐरावत क्षेत्र नामनी कर्मभूमिना शिखरि पर्वतमांथी
नीकळती रक्ता अने रक्तोदा नामनी बे नदीओ छे. जेवी रीते हैमवत् नामनी जघन्य
भोगभूमिना क्षेत्रमां महा हिमवत् अने हिमवत् नामना बे पर्वतोमांथी क्रमशः नीकळती
रोहित अने रोहितास्या — ए बे नदीओ छे. तेवी ज रीते उत्तरमां हैरण्यवत नामना जघन्य
भोगभूमि क्षेत्रमां शिखरि अने रुक्मि नामना पर्वतोमांथी क्रमपूर्वक नीकळती सुवर्णकूला अने
रूप्यकूला — ए बे नदीओ छे. तेवी ज रीते जेम हरि नामक मध्यम भोगभूमि क्षेत्रमां
निषध अने महाहिमवान नामना बे पर्वतोमांथी क्रमशः नीकळती हरित अने हरिकान्ता
नामनी बे नदीओ छे, तेम उत्तरमां रम्यक नामना मध्यम भोगभूमिना क्षेत्रमां रुक्मि अने
तथा, तद्द्विगुणसंख्यानं रोहिद्रोहितास्याद्वयम्, ततोऽपि द्विगुणसंख्यानं हरिद्धरिकान्ताद्वयम्,
तद्द्विगुणं शीताशीतोदाद्वयमिति । तथा षड्विंशत्यधिकयोजनशतपञ्चकमेकोनविंशति-
भागीकृतैकयोजनस्य भागषट्कं च यद्दक्षिणोत्तरेण कर्मभूमिसंज्ञभरतक्षेत्रस्य विष्कम्भप्रमाणं,
तद्द्विगुणं हिमवत्पर्वते, तस्माद्द्विगुणं हैमवतक्षेत्रे, इत्यादि द्विगुणं द्विगुणं विदेहपर्यन्तं
ज्ञातव्यम् । तथा पद्मह्दो योजनसहस्रायामस्तदर्द्धविष्कम्भो दशयोजनावगाहो योजनैक-
प्रमाणपद्मविष्कम्भस्तस्मान्महापद्मे द्विगुणस्तस्मादपि तिगिंछे द्विगुण इति ।
अथ यथा भरते हिमवत्पर्वतान्निर्गतं गङ्गासिन्धुद्वयं, तथोत्तरे कर्मभूमिसंज्ञैरावतक्षेत्रे
शिखरिपर्वतान्निर्गतं रक्तारक्तोदानदीद्वयम् । यथा च हैमवतसंज्ञे जघन्यभोगभूमिक्षेत्रे
महाहिमवद्धिमवन्नामपर्वतद्वयात्क्रमेण निर्गतं रोहितरोहितास्यानदीद्वयं, तथोत्तरे हैरण्यवत-
संज्ञजघन्यभोगभूमिक्षेत्रे शिखरिरुक्मिसंज्ञपर्वतद्वयात्क्रमेण निर्गतं सुवर्णकूलारूप्यकूलानदीद्वयम् ।
तथैव यथा हरिसंज्ञमध्यमभोगभूमिक्षेत्रे निषधमहाहिमवन्नामपर्वतद्वयात्क्रमेण निर्गतं
हरिद्धरिकान्तानदीद्वयं, तथोत्तरे रम्यकसंज्ञमध्यमभोगभूमिक्षेत्रे रुक्मिनीलनामपर्वतद्वयात्क्रमेण
१४० ]
बृहद् – द्रव्यसंग्रह