hai . ] 5. (rāg-dveṣh-karatār) rāg aur dveṣh utpanna karanevālī
(kathā) kathāen̐ (kabahūn̐) kabhī bhī (na sunījai) nahīn sunanā [so
duḥshruti anarthadaṇḍavrat kahā jātā hai . ] (aur hu) tathā anya bhī
(aghahetu) pāpake kāraṇ (anarath daṇḍ) anarthadaṇḍ hain (tinhain) unhen
bhī (na kījai) nahīn karanā chāhiye .
bhāvārtha : – kisīke dhanakā nāsh, parājay athavā vijay
ādikā vichār na karanā so pahalā apadhyān-anarthadaṇḍavrat
kahalātā hai .✽
(1) hinsārūp pāpajanak vyāpār tathā khetī ādikā
upadesh na denā vah pāpopadesh-anarthadaṇḍavrat hai .
(2) pramādavash hokar pānī ḍholanā, jamīn khodanā, vr̥ukṣha
kāṭanā, āg lagānā–ityādikā tyāg karanā arthāt pān̐ch
sthāvarakāyake jīvoṅkī hinsā na karanā, use pramādacharyā-
anarthadaṇḍavrat kahate hain .
(3) yash prāptike liye, kisīke mān̐gane par hinsāke kāraṇ-
bhūt hathiyār na denā so hinsādān-anarthadaṇḍavrat kahalātā hai .
(4) rāg-dveṣh utpanna karanevālī vikathā aur upanyās yā
✽anarthadaṇḍ dūsare bhī bahutase hain . pān̐ch to sthūlatākī apekṣhāse
athavā digdarshanamātra hain . ve sab pāpajanak hain; isaliye unakā
tyāg karanā chāhiye . pāpajanak niṣhprayojan kārya anarthadaṇḍ
kahalātā hai .
nishchayasamyagdarshan-gnānapūrvak, pahale do kaṣhāyoṅkā abhāv huā
ho us jīvako sachche aṇuvrat hote hain, nishchayasamyagdarshan na ho usake
vratako to sarvagnadevane bālavrat kahā hai .
chauthī ḍhāl ][ 115