paramAtmA] [227
AvA draDh gnAn ane vairAgyadhArI samyagdraShTi joke pUrvakarmanA udayathI
gRuhasthAshramamAn darek kArya karatAn dekhAy chhe topaN te kAryone te AsaktibhAvathI karatAn
nathI. rAgane rog jANe chhe, mArA puruShArthanI gati eTalI viparIt chhe mATe rAg thAy
chhe em jANe chhe. rAg e mArA svabhAvanI jAt nathI. tem karma paN rAg karAvatun
nathI. mArA ja puruShArthanI khAmIthI rAg thAy chhe em jANe chhe.
gnAnI jANe chhe ke A mane satnun sthApan karavAno-nayathI mukhya-gauN karavAno
vikalpa UThe chhe te paN rAg chhe-prashasta kaShAyano ansh chhe. vItarAg amRutarasamAn e
ansh paN mane pAlavato nathI. AnkhamAn kadAch kaNun samAy paN mArA vItarAgarasamAn
A rAg poShAto nathI-samAto nathI.
Am, gnAnI gRuhasthAshramamAn rahyAn chhatAn-gRuhasthAshramanA kAryo karatAn hovA chhatAn
temAn ekAkAr thatAn nathI, lIn thatAn nathI. chAritranI kamajorIthI thatAn rAgane-
viShamabhAvane potAnA samasvabhAvathI viruddha hovAthI rog jANe chhe.
samyagdarshananI shuddhatA e ja mokSha upAyanun mUL chhe. samyagdarshanamAn sam-
svabhAvI bhagavAn AtmAnI samyak pratItinun jor eTalun chhe ke te ja vItarAg
yathAkhyAtachAritra, kevaLagnAn ane mokShanun kAraN bane chhe.
AnandaghanajI ek stutimAn lakhe chhe ke “gaganamanDaLamAn gauA viyANI, vasudhA
dUdh jamAyA, mAkhaN thA so vIralA pAyA, chhAshe jagat bharamAyA.” kahe chhe mAkhaN to
viralA gnAnI khAI gayA ane jagat Akhun to chhAshamAn bharamANun chhe. A stuti
uparathI sheThiyAe ek lITI lakhI chhe ke ‘Atam gaganamen gnAn hI gangA, jAme amRut
vAsA, samyagdraShTi bhar bhar pIve mithyAdraShTi jAy pyAsA...’
AvA samasvarUpamAn lIn gnAnIne kyArey parapadArthamAn iShTa-aniShTapaNAno rAg
AvI jAy chhe teno parihAr karIne te pharI svarUpamAn lIn thAy chhe tenun nAm
parihAravishuddhi chhe.
ahIn amRutachandra AchAryakRut tattvArthasArano dAkhalo Apyo chhe. ‘jyAn prANIonA
ghAtano visheShapaNe tyAg hoy ane chAritranI vishuddhi hoy tene parihAravishuddhi chAritra
kahevAy chhe.
have yathAkhyAtachAritranI vyAkhyA Ape chhe.
सुहुमहं लोहहं जो विलउ जो सुहुमु वि परिणामु ।
सो सुहुमु वि चारित्त मुणि, सो सासय–सुह–धामु ।। १०३।।
sUkShma lobhanA nAshathI, je sukSham pariNAm;
jANo sUkShma-charitra te, je shAshvat sukhadhAm. 103.
yathAkhyAtachAritra eTale pUrNa chAritra arthAt utkRuShTa chAritra. yathAkhyAt eTale
antarasvabhAvamAn jevun akaShAy-avikArI, vItarAg samabhAvasvarUp chAritra prasiddha chhe
tevun ja paryAyamAn yathArthamAn prasiddha thavun tene yathAkhyAt nAmanun vItarAg chAritra kahevAy
chhe ane te chAritra ja avinAshI sukhanun sthAn chhe.