तेथी तेने हर्ष ज थात. पण तेना मकानमां जई भोजन मांगवुं, ए तो तेने दबाण करी
कार्य कराववा जेवुं थयुं. वळी पोताना कार्य माटे याचनारूप वचन छे ते तो पापरूप छे, तेथी
त्यां असत्य वचन पण थयुं. तेने आपवानी इच्छा नहोती, छतां आणे याचना करी, त्यारे
तेणे पोतानी इच्छाथी तो आप्यो नहि पण संकोच करी आप्यो, तेथी ए अदत्तग्रहण पण
थयुं. गृहस्थना घरमां स्त्री जेमतेम बेठी हती अने आ चाल्यो गयो, तेथी त्यां ब्रह्मचर्यनी
वाडनो भंग थयो. आहार लावी केटलोक वखत राख्यो, आहारादिक राखवा पात्रादिक राख्यां,
एटले ते परिग्रह पण थयो. ए प्रमाणे पांच महाव्रतनो भंग थवाथी त्यां मुनिधर्म नष्ट
थाय छे, तेथी याचनापूर्वक आहार लेवो मुनिने युक्त नथी.
त्यारे ते कहे छे के — ‘‘मुनिने बावीस परिषहोमां याचना परिषह कह्यो छे; हवे
माग्या विना ए परिषहनुं सहेवुं केवी रीते थाय?’’
तेनुं समाधानः — याचना करवानुं नाम याचनापरिषह नथी, पण याचना न करवी तेनुं
नाम याचनापरिषह छे, जेम अरति करवानुं नाम अरतिपरिषह नथी, पण अरति न करवानुं
नाम अरतिपरिषह छे. तेम अहीं जाणवुं. जो याचना करवी ए परिषह ठरे, तो रंक आदि
घणी याचना करे छे, तो तेमने घणो धर्म होय. जो कहेशो के – ‘‘मान घटाडवाथी तेने परिषह
कहीए छीए.’’ पण कोई कषायी कार्यना अर्थे कोई कषाय छोडे, तोपण ते पापी ज छे. जेम
कोई लोभ अर्थे पोताना अपमानने पण न गणे, तो तेने लोभनी अति तीव्रता ज छे, तेथी
ए अपमान कराववाथी पण महापाप थाय छे. तथा पोताने कांई पण इच्छा नथी, अने कोई
स्वयं अपमान करे, तो ते (सहन करनारने) महाधर्म थाय छे. हवे अहीं तो भोजनना लोभथी
याचना करी अपमान कराव्युं तेथी ते पाप ज छे, धर्म नथी. वळी वस्त्रादिक माटे पण याचना
करे छे, पण वस्त्रादिक कांई धर्मनुं अंग नथी, ते तो शरीरसुखनुं कारण छे, तेथी तेनो पण पूर्वोक्त
रीते निषेध जाणवो. पोताना धर्मस्वरूप उच्चपदने याचना करी नीचो करे छे, एमां तो धर्मनी
हीनता थाय छे, इत्यादि अनेक प्रकारथी मुनिधर्ममां याचनादि संभवतां नथी, छतां एवी
असंभवती क्रियाना धारकने तेओ साधु – गुरु कहे छे, तेथी तेओ गुरुनुं स्वरूप अन्यथा कहे
छे. तथा धर्मनुं स्वरूप पण अन्यथा कहे छे तेथी ए वचन कल्पित छे.
✾ धार्मनुं अन्यथा स्वरुप ✾
सम्यग्दर्शन – ज्ञान – चारित्रनी एकता ए मोक्षमार्ग छे, अने ए ज धर्म छे. हवे तेनुं
स्वरूप पण तेओ अन्यथा प्ररूपे छे, ए ज अहीं कहीए छीएः —
तत्त्वार्थश्रद्धान सम्यग्दर्शन छे, तेनी तो प्रधानता नथी, पण पोते जेवा अर्हंतदेव – साधु –
गुरु – दया – धर्मने निरूपण करे छे, तेना श्रद्धानने सम्यग्दर्शन कहे छे. हवे प्रथम तो
१५६ ][ मोक्षमार्गप्रकाशक