Moksha-Marg Prakashak-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 256 of 350
PDF/HTML Page 284 of 378

 

background image
-
266 ] [ mokShamArgaprakAshak
anAdi mithyAdRuShTikI dashA hotI hai vaisI isakI bhI dashA hotI hai. gRuhIt-mithyAtvako bhI
vah grahaN karatA hai aur nigodAdimen bhI rulatA hai. isakA koI pramAN nahIn hai.
tathA koI jIv samyaktvase bhraShTa hokar sAsAdan hotA hai aur vahAn jaghanya ek samay
utkRuShTa chhah AvalI pramAN kAl rahatA hai. usake pariNAmakI dashA vachan dvArA kahanemen nahIn
AtI. sUkShmakAl mAtra kisI jAtike kevalagnAnagamya pariNAm hote hain. vahAn anantAnubandhIkA
to uday hotA hai, mithyAtvakA uday nahIn hotA. so Agam-pramANase usakA svarUp jAnanA.
tathA koI jIv samyaktvase bhraShTa hokar mishraguNasthAnako prApta hotA hai. vahAn
mishramohanIyakA uday hotA hai, isakA kAl madhyam antarmuhUrtamAtra hai. so isakA bhI kAl
thoDA hai, isaliye isake bhI pariNAm kevalagnAnagamya hain. yahAn itanA bhAsit hotA hai ki
jaise kisIko shikShA dI; use vah kuchh satya aur kuchh asatya ek hI kAlamen mAne; usIprakAr
tattvonkA shraddhAn-ashraddhAn ek hI kAlamen ho vah mishradashA hai.
kitane hI kahate hain‘hamen to jinadev tathA anya dev sarva hI vandan karane yogya
hain’ityAdi mishrashraddhAnako mishraguNasthAn kahate hain, so aisA nahIn hai; yah to pratyakSha
mithyAtvadashA hai. vyavahArarUp devAdikakA shraddhAn hone par bhI mithyAtva rahatA hai, tab isake
to dev-kudevakA kuchh nirNay hI nahIn hai; isaliye isake to yah vinay mithyAtva pragaT hai
aisA jAnanA.
isaprakAr samyaktvake sanmukh mithyAdRuShTiyonkA kathan kiyA, prasang pAkar anya bhI kathan
kiyA hai.
isaprakAr jainamatavAle mithyAdRuShTiyonke svarUpakA nirUpaN kiyA.
yahAn chhoTeprakArake mithyAdRuShTiyonkA kathan kiyA hai. usakA prayojan yah jAnanA ki
un prakAronko pahichAnakar apanemen aisA doSh ho to use dUr karake samyakshraddhAnI honA auronke
hI aise doSh dekh-dekhakar kaShAyI nahIn honA; kyonki apanA bhalA-burA to apane pariNAmonse
hai. auronko to ruchivAn dekhen to kuchh upadesh dekar unakA bhI bhalA karen. isaliye apane
pariNAm sudhAranekA upAy karanA yogya hai; sarva prakArake mithyAtvabhAv chhoDakar samyagdRuShTi honA
yogya hai; kyonki sansArakA mUl mithyAtva hai, mithyAtvake samAn anya pAp nahIn hai.
ek mithyAtva aur usake sAth anantAnubandhIkA abhAv hone par ikatAlIs