-
140 ] [ mokṣamārgaprakāśak
arhannityath jainaśāsanarataḥ karmeti mīmāṁsakāḥ.
so‘yaṁ vo vidadhātu vāṁchitaphalaṁ trailokyanāthaḥ prabhu1..1..
yahān̐ chahoṁ matoṁmeṁ ek īśvar kahā vahān̐ arahantadevake bhī īśvarapanā pragaṭ kiyā.
yahān̐ koī kahe — jis prakār yahān̐ sarva matoṁmeṁ ek īśvar kahā, usī prakār tum
bhī māno.
usase kahate haiṁ — tumane yah kahā hai, hamane to nahīṁ kahā; isalie tumhāre matameṁ
arahantake īśvarapanā siddha huā. hamāre matameṁ bhī isī prakār kaheṁ to ham bhī śivādikako
īśvar māneṁ. jaise — koī vyāpārī sacce ratna dikhāye, koī jhūṭhe ratna dikhāye; vahān̐ jhūṭhe
ratnoṁvālā to ratnoṁkā samān mūlya leneke artha samān kahatā hai, sacce ratnavālā kaise samān
māne? usī prakār jainī sacce devādikā nirūpaṇ karatā hai, anyamatī jhūṭhe nirūpit karatā
hai; vahān̐ anyamatī apanī samān mahimāke artha sarvako samān kahatā hai, parantu jainī kaise
māne?
tathā ‘‘rudrayāmalataṁtra’’ meṁ bhavānī sahasranāmameṁ aisā kahā hai : —
kuṇḍāsanā jagaddhātrī buddhamātā jineśvarī.
jinamātā jinendrā ca śāradā haṁsavāhinī ..1..
yahān̐ bhavānīke nām jineśvarī ityādi kahe, isaliye jinakā uttamapanā pragaṭ kiyā.
tathā ‘‘gaṇeś purāṇ’’ meṁ aisā kahā hai — ‘‘jainaṁ paśupataṁ sāṁkhyaṁ’’.
tathā ‘‘vyāsakr̥t sūtra’’ meṁ aisā kahā hai : —
jainā ekasminnev vastuni ubhayaṁ prarūpayanti syādvādinaḥ2.
ityādi unake śāstroṁmeṁ jain nirūpaṇ hai, isaliye jainamatakā prācīnapanā bhāsit hotā hai.
tathā ‘‘bhāgavat’’ ke paṁcamaskaṁdhameṁ
3r̥ṣabhāvatārakā varṇan hai. vahān̐ unheṁ karuṇāmay
1. yah hanumannāṭakake maṁgalācaraṇakā tīsarā ślok hai. isameṁ batāyā hai ki jisako śaiv log śiv kahakar,
vedāntī brahma kahakar, bauddha buddhadev kahakar, naiyāyik karttā kahakar, jainī arhan kahakar aur mīmāṁsak
karma kahakar upāsanā karate haiṁ; vah trailokyanāth prabhu tumhāre manorathoṁ ko saphal kareṁ.
2. prarūpayanti syādvādinaḥ iti kharaḍā pratau pāṭhaḥ.
3. bhāgavat skaṁdh 5, adhyāy 5, 29.