-
೧೩೪ ] [ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಪ್ರಕಾಶಕ
ಪರನ್ತು ಇಸ ಮಾರ್ಗಕೇ ಫಲಕೋ ಆಪ ತೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ಕರತಾ ಹೀ ನಹೀಂ ಹೈ, ಕಿಸಲಿಯೇ ಇಸ ಮಾರ್ಗಮೇಂ ಪ್ರವರ್ತತಾ ಹೈ?
ತಥಾ ತೇರೇ ಮತಮೇಂ ನಿರರ್ಥಕ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಿಸಲಿಯೇ ಬನಾಯೇ? ಉಪದೇಶ ತೋ ಕುಛ ಕರ್ತವ್ಯ ದ್ವಾರಾ ಫಲ ಪ್ರಾಪ್ತ ಕರನೇಕೇ
ಅರ್ಥ ದಿಯಾ ಜಾತಾ ಹೈ. ಇಸ ಪ್ರಕಾರ ಯಹ ಮಾರ್ಗ ಮಿಥ್ಯಾ ಹೈ.
ತಥಾ ರಾಗಾದಿಕ ಜ್ಞಾನಸಂತಾನವಾಸನಾಕಾ ಉಚ್ಛೇದ ಅರ್ಥಾತ್ ನಿರೋಧ ಉಸೇ ಮೋಕ್ಷ ಕಹತೇ ಹೈಂ. ಪರನ್ತು
ಕ್ಷಣಿಕ ಹುಆ ತಬ ಮೋಕ್ಷ ಕಿಸಕೋ ಕಹತಾ ಹೈ? ಔರ ರಾಗಾದಿಕಕಾ ಅಭಾವ ಹೋನಾ ತೋ ಹಮ ಭೀ ಮಾನತೇ
ಹೈಂ; ಪರನ್ತು ಜ್ಞಾನಾದಿಕ ಅಪನೇ ಸ್ವರೂಪಕಾ ಅಭಾವ ಹೋನೇ ಪರ ತೋ ಅಪನಾ ಅಭಾವ ಹೋಗಾ, ಉಸಕಾ ಉಪಾಯ
ಕರನಾ ಕೈಸೇ ಹಿತಕಾರೀ ಹೋಗಾ? ಹಿತಾಹಿತ ಕಾ ವಿಚಾರ ಕರನೇವಾಲಾ ತೋ ಜ್ಞಾನ ಹೀ ಹೈ; ಸೋ ಅಪನೇ ಅಭಾವಕೋ
ಜ್ಞಾನೀ ಹಿತ ಕೈಸೇ ಮಾನೇಗಾ?
ತಥಾ ಬೌದ್ಧಮತಮೇಂ ದೋ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾನತೇ ಹೈಂ — ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಔರ ಅನುಮಾನ. ಇಸಕೇ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯಕಾ
ನಿರೂಪಣ ಜೈನಶಾಸ್ತ್ರೋಂಸೇ ಜಾನನಾ. ತಥಾ ಯದಿ ಯೇ ದೋ ಹೀ ಪ್ರಮಾಣ ಹೈಂ ತೋ ಇನಕೇ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಪ್ರಮಾಣ ಹುಏ,
ಉನಕಾ ನಿರೂಪಣ ಕಿಸ ಅರ್ಥ ಕಿಯಾ? ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ-ಅನುಮಾನ ತೋ ಜೀವ ಆಪ ಹೀ ಕರ ಲೇಂಗೇ, ತುಮನೇ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಕಿಸಲಿಯೇ ಬನಾಯೇ?
ತಥಾ ವಹಾಂ ಸುಗತಕೋ ದೇವ ಮಾನತೇ ಹೈಂ ಔರ ಉಸಕಾ ಸ್ವರೂಪ ನಗ್ನ ವ ವಿಕ್ರಿಯಾರೂಪ ಸ್ಥಾಪಿತ
ಕರತೇ ಹೈಂ ಸೋ ಬಿಡಮ್ಬನಾರೂಪ ಹೈ. ತಥಾ ಕಮಣ್ಡಲ ಔರ ರಕ್ತಾಮ್ಬರಕೇ ಧಾರೀ, ಪೂರ್ವಾಹ್ನಮೇಂ ಭೋಜನ ಕರನೇವಾಲೇ
ಇತ್ಯಾದಿ ಲಿಂಗರೂಪ ಬೌದ್ಧಮತಕೇ ಭಿಕ್ಷುಕ ಹೈಂ; ಸೋ ಕ್ಷಣಿಕಕೋ ಭೇಷ ಧಾರಣ ಕರನೇಕಾ ಕ್ಯಾ ಪ್ರಯೋಜನ? ಪರನ್ತು
ಮಹಂತತಾಕೇ ಅರ್ಥ ಕಲ್ಪಿತ ನಿರೂಪಣ ಕರನಾ ಔರ ಭೇಷ ಧಾರಣ ಕರನಾ ಹೋತಾ ಹೈ.
ಇಸ ಪ್ರಕಾರ ಬೌದ್ಧೋಂ ಕೇ ಚಾರ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಂ — ವೈಭಾಷಿಕ, ಸೌತ್ರಾಂತಿಕ, ಯೋಗಾಚಾರ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ.
ವಹಾಂ ವೈಭಾಷಿಕ ತೋ ಜ್ಞಾನಸಹಿತ ಪದಾರ್ಥಕೋ ಮಾನತೇ ಹೈಂ; ಸೌತ್ರಾಂತಿಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಯಹ ದಿಖಾಈ ದೇತಾ ಹೈ, ಯಹೀ
ಹೈ, ಇಸಸೇ ಪರೇ ಕುಛ ನಹೀಂ ಹೈ ಐಸಾ ಮಾನತೇ ಹೈಂ. ಯೋಗಾಚಾರೋಂಕೇ ಆಚಾರಸಹಿತ ಬುದ್ಧಿ ಪಾಯೀ ಜಾತೀ ಹೈ;
ತಥಾ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹೈಂ ವೇ ಪದಾರ್ಥಕೇ ಆಶ್ರಯ ಬಿನಾ ಜ್ಞಾನಕೋ ಹೀ ಮಾನತೇ ಹೈಂ. ವೇ ಅಪನೀ-ಅಪನೀ ಕಲ್ಪನಾ
ಕರತೇ ಹೈಂ; ಪರನ್ತು ವಿಚಾರ ಕರನೇ ಪರ ಕುಛ ಠಿಕಾನೇಕೀ ಬಾತ ನಹೀಂ ಹೈ.
ಇಸ ಪ್ರಕಾರ ಬೌದ್ಧಮತಕಾ ನಿರೂಪಣ ಕಿಯಾ.
ಚಾರ್ವಾಕಮತ
ಅಬ ಚಾರ್ವಾಕಮತ ಕಾ ಸ್ವರೂಪ ಕಹತೇ ಹೈಂಃ —
ಕೋಈ ಸರ್ವಜ್ಞದೇವ, ಧರ್ಮ, ಅಧರ್ಮ, ಮೋಕ್ಷ ಹೈ ನಹೀಂ, ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಕಾ ಫಲ ಹೈ ನಹೀಂ, ಪರಲೋಕ ಹೈ
ನಹೀಂ; ಯಹ ಇನ್ದ್ರಿಯಗೋಚರ ಜಿತನಾ ಹೈ ವಹ ಲೋಕ ಹೈ — ಐಸಾ ಚಾರ್ವಾಕ ಕಹತಾ ಹೈ.
ಸೋ ವಹಾಂ ಉಸಸೇ ಪೂಛತೇ ಹೈಂ — ಸರ್ವಜ್ಞದೇವ ಇಸ ಕಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರಮೇಂ ನಹೀಂ ಹೈಂ ಯಾ ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವತ್ರ ನಹೀಂ
ಹೈಂ? ಇಸ ಕಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರಮೇಂ ತೋ ಹಮ ನಹೀಂ ಮಾನತೇ ಹೈಂ, ಪರನ್ತು ಸರ್ವಕಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರಮೇಂ ನಹೀಂ ಹೈಂ ಐಸಾ ಜಾನನಾ ಸರ್ವಜ್ಞಕೇ