-
൧൯൬ ] [ മോക്ഷമാര്ഗപ്രകാശക
ഐസാ ഹീ സമയസാരകേ കലശമേം കഹാ ഹൈ : —
രാഗജന്മനി നിമിത്തതാം പരദ്രവ്യമേവ കലയന്തി യേ തു തേ.
ഉത്തരന്തി ന ഹി മോഹവാഹിനീം ശുദ്ധബോധവിധുരാന്ധബുദ്ധയഃ..൨൨൧..
ഇസകാ അര്ഥഃ — ജോ ജീവ രാഗാദികകീ ഉത്പത്തിമേം പരദ്രവ്യകാ ഹീ നിമിത്തപനാ മാനതേ ഹൈം,
വേ ജീവ - ശുദ്ധജ്ഞാനസേ രഹിത അന്ധബുദ്ധി ഹൈ ജിനകീ — ഐസേ ഹോതേ ഹുഏ മോഹനദീകേ പാര നഹീം ഉതരതേ
ഹൈം.
തഥാ സമയസാരകേ ‘സര്വവിശുദ്ധജ്ഞാന അധികാര’ മേം — ജോ ആത്മാകോ അകര്താ മാനതാ ഹൈ ഔര
യഹ കഹതാ ഹൈ കി കര്മ ഹീ ജഗാതേ-സുലാതേ ഹൈം, പരഘാതകര്മസേ ഹിംസാ ഹൈ, വേദകര്മസേ അബ്രഹ്മ ഹൈ, ഇസലിയേ
കര്മ ഹീ കര്താ ഹൈ — ഉസ ജൈനീകോ സാംഖ്യമതീ കഹാ ഹൈ. ജൈസേ സാംഖ്യമതീ ആത്മാകോ ശുദ്ധ മാനകര
സ്വച്ഛന്ദീ ഹോതാ ഹൈ, ഉസീ പ്രകാര യഹ ഹുആ.
തഥാ ഇസ ശ്രദ്ധാനസേ യഹ ദോഷ ഹുആ കി രാഗാദികകോ അപനാ നഹീം ജാനാ, അപനേകോ അകര്താ
മാനാ, തബ രാഗാദിക ഹോനേകാ ഭയ നഹീം രഹാ തഥാ രാഗാദികകോ മിടാനേകാ ഉപായ കരനാ നഹീം
രഹാ; തബ സ്വച്ഛന്ദ ഹോകര ഖോടേ കര്മോംകാ ബന്ധ കരകേ അനന്ത സംസാരമേം രുലതാ ഹൈ.
യഹാ
പ്രശ്ന ഹൈ കി സമയസാരമേം ഹീ ഐസാ കഹാ ഹൈ : —
‘‘വര്ണാദ്യാ വാ രാഗമോഹാദയോ വാ ഭിന്നാ ഭാവാഃ സര്വ ഏവാസ്യ പുംസഃ൧.’’
ഇസകാ അര്ഥ : — വര്ണാദിക അഥവാ രാഗാദിക ഭാവ ഹൈം വേ സഭീ ഇസ ആത്മാസേ ഭിന്ന ഹൈം.
തഥാ വഹീം രാഗാദികകോ പുദ്ഗലമയ കഹാ ഹൈ, തഥാ അന്യ ശാസ്ത്രോംമേം ഭീ ആത്മാകോ രാഗാദികസേ
ഭിന്ന കഹാ ഹൈ; സോ വഹ കിസ പ്രകാര ഹൈ?
ഉത്തര : — രാഗാദികഭാവ പരദ്രവ്യകേ നിമിത്തസേ ഔപാധികഭാവ ഹോതേ ഹൈം, ഔര യഹ ജീവ
ഉന്ഹേം സ്വഭാവ ജാനതാ ഹൈ. ജിസേ സ്വഭാവ ജാനേ ഉസേ ബുരാ കൈസേ മാനേഗാ? ഉസകേ നാശകാ ഉദ്യമ
കിസലിയേ കരേഗാ? ഇസലിയേ യഹ ശ്രദ്ധാന ഭീ വിപരീത ഹൈ. ഉസേ ഛുഡാനേകേ ലിയേ സ്വഭാവകീ അപേക്ഷാ
രാഗാദികകോ ഭിന്ന കഹാ ഹൈ ഔര നിമിത്തകീ മുഖ്യതാസേ പുദ്ഗലമയ കഹാ ഹൈ. ജൈസേ — വൈദ്യ രോഗ
മിടാനാ ചാഹതാ ഹൈ; യദി ശീതകീ അധികതാ ദേഖതാ ഹൈ തബ ഉഷ്ണ ഔഷധി ബതലാതാ ഹൈ, ഔര
യദി ആതാപകീ അധികതാ ദേഖതാ ഹൈ തബ ശീതല ഔഷധി ബതലാതാ ഹൈ. ഉസീ പ്രകാര ശ്രീഗുരു
രാഗാദിക ഛുഡാനാ ചാഹതേ ഹൈം; ജോ രാഗാദികകോ പരകാ മാനകര സ്വച്ഛന്ദ ഹോകര നിരുദ്യമീ ഹോതാ
൧. വര്ണാദ്യാ വാ രാഗമോഹാദയോ വാ ഭിന്നാ ഭാവാഃ സര്വ ഏവാസ്യ പുംസഃ.
തേനൈവാന്തസ്തത്ത്വതഃ പശ്യതോഭീ നോ ദൃഷ്ടാഃ സ്യുര്ദൃഷ്ടമേകം പരം സ്യാത്..(സമയസാര കലശ ൩൭)