-
୩୩୦ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ତଥା ଆତ୍ମଶ୍ରଦ୍ଧାନମେଂ ତୁଚ୍ଛବୁଦ୍ଧିଯୋଂକୋ ଯହ ଭାସିତ ହୋ କି ଆତ୍ମାକା ହୀ ଵିଚାର କାର୍ଯକାରୀ
ହୈ, ଇସୀସେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୋତା ହୈ. ଵହାଁ ଜୀଵ-ଅଜୀଵାଦିକକା ଵିଶେଷ ଵ ଆସ୍ରଵାଦିକକା ସ୍ଵରୂପ ଭାସିତ
ନ ହୋ, ତବ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ପ୍ରଯୋଜନକୀ ସିଦ୍ଧି ନ ହୋ; ଵ ଜୀଵାଦିକକେ ଵିଶେଷ ଵ ଆସ୍ରଵାଦିକକେ ସ୍ଵରୂପକା
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୁଏ ବିନା ଇତନେ ହୀ ଵିଚାରସେ ଅପନେକୋ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ ମାନେ, ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦ ହୋକର ରାଗାଦି ଛୋଡ଼ନେକା
ଉଦ୍ଯମ ନ କରେ. — ଇସକେ ଭୀ ଐସା ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋତା ହୈ.
ଐସା ଜାନକର ଇନ ଲକ୍ଷଣୋଂକୋ ମୁଖ୍ଯ ନହୀଂ କିଯା.
ତଥା ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଲକ୍ଷଣମେଂ ଜୀଵ-ଅଜୀଵାଦିକକା ଵ ଆସ୍ରଵାଦିକକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋତା ହୈ,
ଵହାଁ ସର୍ଵକା ସ୍ଵରୂପ ଭଲୀଭାଁତି ଭାସିତ ହୋତା ହୈ, ତବ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକେ ପ୍ରଯୋଜନକୀ ସିଦ୍ଧି ହୋତୀ ହୈ.
ତଥା ଯହ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋନେ ପର ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୋତା ହୈ, ପରନ୍ତୁ ଯହ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନହୀଂ ହୋତା. ଆସ୍ରଵାଦିକକା
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋନେସେ ରାଗାଦି ଛୋଡ଼କର ମୋକ୍ଷକା ଉଦ୍ଯମ ରଖତା ହୈ. ଇସକେ ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ନହୀଂ ହୋତା. ଇସଲିଯେ
ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଲକ୍ଷଣକୋ ମୁଖ୍ଯ କିଯା ହୈ.
ଅଥଵା ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଲକ୍ଷଣମେଂ ତୋ ଦେଵାଦିକକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଵ ଆପାପରକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଵ
ଆତ୍ମଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଗର୍ଭିତ ହୋତା ହୈ, ଵହ ତୋ ତୁଚ୍ଛବୁଦ୍ଧିଯୋଂକୋ ଭୀ ଭାସିତ ହୋତା ହୈ. ତଥା ଅନ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମେଂ
ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶ୍ରଦ୍ଧାନକା ଗର୍ଭିତପନା ଵିଶେଷ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଂ ଉନ୍ହୀଂକୋ ଭାସିତ ହୋତା ହୈ, ତୁଚ୍ଛବୁଦ୍ଧିଯୋଂକୋ ନହୀଂ
ଭାସିତ ହୋତା; ଇସଲିଯେ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଲକ୍ଷଣକୋ ମୁଖ୍ଯ କିଯା ହୈ.
ଅଥଵା ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟିକେ ଆଭାସମାତ୍ର ଯହ ହୋଂ; ଵହାଁ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥୋଂକା ଵିଚାର ତୋ ଶୀଘ୍ରତାସେ
ଵିପରୀତାଭିନିଵେଶ ଦୂର କରନେକୋ କାରଣ ହୋତା ହୈ, ଅନ୍ଯ ଲକ୍ଷଣ ଶୀଘ୍ର କାରଣ ନ ହୋଂ, ଵ
ଵିପରୀତାଭିନିଵେଶକେ ଭୀ କାରଣ ହୋ ଜାଯେଂ.
ଇସଲିଯେ ଯହାଁ ସର୍ଵପ୍ରକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜାନକର ଵିପରୀତାଭିନିଵେଶ ରହିତ ଜୀଵାଦି ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥୋଂକା
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ସୋ ହୀ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକା ଲକ୍ଷଣ ହୈ, ଐସା ନିର୍ଦେଶ କିଯା. ଐସେ ଲକ୍ଷଣନିର୍ଦେଶକା ନିରୂପଣ କିଯା.
ଐସା ଲକ୍ଷଣ ଜିସ ଆତ୍ମାକେ ସ୍ଵଭାଵମେଂ ପାଯା ଜାତା ହୈ, ଵହୀ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ ଜାନନା.
ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ଭେଦ ଔର ଉନକା ସ୍ଵରୂପ
ଅବ, ଇସ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ଭେଦ ବତଲାତେ ହୈଂଃ –
ଵହାଁ ପ୍ରଥମ ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାରକା ଭେଦ ବତଲାତେ ହୈଂ – ଵିପରୀତାଭିନିଵେଶରହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାନରୂପ ଆତ୍ମାକା
ପରିଣାମ ଵହ ତୋ ନିଶ୍ଚଯସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ଯହ ସତ୍ଯାର୍ଥ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକା ସ୍ଵରୂପ ହୈ, ସତ୍ଯାର୍ଥକା ହୀ ନାମ
ନିଶ୍ଚଯ ହୈ. ତଥା ଵିପରୀତାଭିନିଵେଶ ରହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାନକୋ କାରଣଭୂତ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ସୋ ଵ୍ଯଵହାରସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୈ,
କ୍ଯୋଂକି କାରଣମେଂ କାର୍ଯକା ଉପଚାର କିଯା ହୈ, ସୋ ଉପଚାରକା ହୀ ନାମ ଵ୍ଯଵହାର ହୈ.
ଵହାଁ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ଜୀଵକେ ଦେଵ-ଗୁରୁ-ଧର୍ମାଦିକକା ସଚ୍ଚା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୈ, ଉସୀ ନିମିତ୍ତସେ ଇସକେ