-
୩୩୮ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନଃ – ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵମାର୍ଗଣାକେ ଛହ ଭେଦ କିଯେ ହୈଂ, ସୋ କିସ ପ୍ରକାର ହୈଂ?
ସମାଧାନଃ – ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ତୋ ଭେଦ ତୀନ ହୀ ହୈଂ. ତଥା ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ଅଭାଵରୂପ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ ହୈ.
ଦୋନୋଂକା ମିଶ୍ରଭାଵ ସୋ ମିଶ୍ର ହୈ. ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକା ଘାତକ ଭାଵ ସୋ ସାସାଦନ ହୈ. ଇସ ପ୍ରକାର
ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵମାର୍ଗଣାସେ ଜୀଵକା ଵିଚାର କରନେ ପର ଛହ ଭେଦ କହେ ହୈଂ.
ଯହାଁ କୋଈ କହେ କି ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵସେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋକର ମିଥ୍ଯାତ୍ଵମେଂ ଆଯା ହୋ ଉସେ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ-ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ
କହା ଜାଯେ. ପରନ୍ତୁ ଯହ ଅସତ୍ଯ ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ଅଭଵ୍ଯକେ ଭୀ ଉସକା ସଦ୍ଭାଵ ପାଯା ଜାତା ହୈ.
ତଥା ମିଥ୍ଯାତ୍ଵସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ କହନା ହୀ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୈ. ଜୈସେ ସଂଯମମାର୍ଗଣାମେଂ ଅସଂଯମ କହା, ଭଵ୍ଯମାର୍ଗଣାମେଂ
ଅଭଵ୍ଯ କହା, ଉସୀ ପ୍ରକାର ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵମାର୍ଗଣାମେଂ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ କହା ହୈ. ମିଥ୍ଯାତ୍ଵକୋ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକା ଭେଦ
ନହୀଂ ଜାନନା. ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ-ଅପେକ୍ଷା ଵିଚାର କରନେ ପର କିତନେ ହୀ ଜୀଵୋଂକେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକା ଅଭାଵ ଭାସିତ
ହୋ, ଵହାଁ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ ପାଯା ଜାତା ହୈ – ଐସା ଅର୍ଥ ପ୍ରଗଟ କରନେକେ ଅର୍ଥ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵମାର୍ଗଣାମେଂ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ
କହା ହୈ. ଇସୀପ୍ରକାର ସାସାଦନ, ମିଶ୍ର ଭୀ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ଭେଦ ନହୀଂ ହୈଂ. ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ଭେଦ ତୀନ ହୀ
ହୈଂ, ଐସା ଜାନନା.
ଯହାଁ କର୍ମକେ ଉପଶମାଦିକସେ ଉପଶମାଦି ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ କହେ, ସୋ କର୍ମକେ ଉପଶମାଦିକ ଇସକେ କରନେସେ
ନହୀଂ ହୋତେ. ଯହ ତୋ ତତ୍ତ୍ଵଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରନେକା ଉଦ୍ଯମ କରେ, ଉସକେ ନିମିତ୍ତସେ ସ୍ଵଯମେଵ କର୍ମକେ ଉପଶମାଦିକ
ହୋତେ ହୈଂ, ତବ ଇସକେ ତତ୍ତ୍ଵଶ୍ରଦ୍ଧାନକୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋତୀ ହୈ – ଐସା ଜାନନା.
ଐସେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକେ ଭେଦ ଜାନନା.
ଇସପ୍ରକାର ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନକା ସ୍ଵରୂପ କହା.
ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନକେ ଆଠ ଅଂଗ
ତଥା ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନକେ ଆଠ ଅଂଗ କହେ ହୈଂ : – ନିଃଶଂକିତତ୍ଵ, ନିଃକାଂକ୍ଷିତତ୍ଵ, ନିର୍ଵିଚିକିତ୍ସତ୍ଵ,
ଅମୂଢ଼ଦୃଷ୍ଟିତ୍ଵ, ଉପବୃଂହଣ, ସ୍ଥିତିକରଣ, ପ୍ରଭାଵନା ଔର ଵାତ୍ସଲ୍ଯ.
ଵହାଁ ଭଯକା ଅଭାଵ ଅଥଵା ତତ୍ତ୍ଵୋଂମେଂ ସଂଶଯକା ଅଭାଵ ସୋ ନିଃଶଂକିତତ୍ଵ ହୈ ତଥା
ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଦିମେଂ ରାଗରୂପ ଵାଂଛାକା ଅଭାଵ ସୋ ନିଃକାଂକ୍ଷିତତ୍ଵ ହୈ. ତଥା ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଦିମେଂ ଦ୍ଵେଷରୂପ ଗ୍ଲାନିକା
ଅଭାଵ ସୋ ନିର୍ଵିଚିକିତ୍ସତ୍ଵ ହୈ. ତଥା ତତ୍ତ୍ଵୋଂମେଂ ଵ ଦେଵାଦିକମେଂ ଅନ୍ଯଥା ପ୍ରତୀତିରୂପ ମୋହକା ଅଭାଵ
ସୋ ଅମୂଢ଼ଦୃଷ୍ଟିତ୍ଵ ହୈ. ତଥା ଆତ୍ମଧର୍ମକା ଵ ଜିନଧର୍ମକା ବଢ଼ାନା ଉସକା ନାମ ଉପବୃଂହଣ ହୈ, ଇସୀ
ଅଂଗକା ନାମ ଉପଗୂହନ ଭୀ କହା ଜାତା ହୈ; ଵହାଁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଜୀଵୋଂକେ ଦୋଷ ଢଁକନା – ଐସା ଉସକା ଅର୍ଥ
ଜାନନା. ତଥା ଅପନେ ସ୍ଵଭାଵମେଂ ଵ ଜିନଧର୍ମମେଂ ଅପନେକୋ ଵ ପରକୋ ସ୍ଥାପିତ କରନା ସୋ ସ୍ଥିତିକରଣ
ହୈ. ତଥା ଅପନେ ସ୍ଵରୂପକୀ ଵ ଜିନଧର୍ମକୀ ମହିମା ପ୍ରଗଟ କରନା ସୋ ପ୍ରଭାଵନା ହୈ. ତଥା ସ୍ଵରୂପମେଂ