भवसि हि परमश्रीकामिनीकामरूपः ।।३८।।
धाउचउक्कस्स पुणो जं हेऊ कारणं ति तं णेयो ।
कारणकार्यपरमाणुद्रव्यस्वरूपाख्यानमेतत् ।
पृथिव्यप्तेजोवायवो धातवश्चत्वारः; तेषां यो हेतुः स कारणपरमाणुः । स एव जघन्यपरमाणुः स्निग्धरूक्षगुणानामानन्त्याभावात् समविषमबंधयोरयोग्य इत्यर्थः ।
[shlokArtha] A rIte vividh bhedovALun pudgal jovAmAn AvatAn, he bhavyashArdUl! (bhavyottam!) tun temAn ratibhAv na kar. chaitanyachamatkAramAtramAn (arthAt chaitanyachamatkAramAtra AtmAmAn) tun atul rati kar ke jethI tun paramashrIrUpI kAminIno vallabh thaIsh. 38.
anvayArtha[पुनः] vaLI [यः] je [धातुचतुष्कस्य] (pRithvI, pANI, tej ne vAyu e) chAr dhAtuono [हेतुः] hetu chhe, [सः] te [कारणम् इति ज्ञेयः] kAraNaparamANu jANavo; [स्कन्धानाम्] skandhonA [अवसानः] avasAnane (chhUTA paDelA avibhAgI antim anshane) [कार्यपरमाणुः] kAryaparamANu [ज्ञातव्यः] jANavo.
TIkAA, kAraNaparamANudravya ane kAryaparamANudravyanA svarUpanun kathan chhe.
pRithvI, jaL, tej ne vAyu e chAr dhAtuo chhe; temano je hetu chhe te kAraNaparamANu chhe. te ja (paramANu), ek guN snigdhatA ke rUkShatA hotAn, sam ke viSham bandhane ayogya evo jaghanya paramANu chheem artha chhe. ek guN snigdhatA ke rUkShatAnI