Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 240 of 388
PDF/HTML Page 267 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-

akhilaparadravyaparityAgalakShaNalakShitAkShuNNanityanirAvaraNasahajaparamapAriNAmikabhAv - bhAvanayA bhAvAntarANAn chaturNAmaudayikaupashamikakShAyikakShAyopashamikAnAn parihAran kartumatyAsannabhavyajIva samartho yasmAt, tat ev pApATavIpAvak ityukta m . ata panch- mahAvratapanchasamititriguptipratyAkhyAnaprAyashchittAlochanAdikan sarvan dhyAnameveti .

samasta paradravyonke parityAgarUp lakShaNase lakShit akhaNDa - nityanirAvaraN - sahajaparamapAriNAmikabhAvakI bhAvanAse audayik, aupashamik, kShAyik tathA kShAyopashamik in chAr bhAvAntaronkA parihAr karanemen ati - Asannabhavya jIv samartha hai, isIliye us jIvako pApATavIpAvak (pAparUpI aTavIko jalAnevAlI agni) kahA hai; aisA honese pAnch mahAvrat, pAnch samiti, tIn gupti, pratyAkhyAn, prAyashchitta, AlochanA Adi sab dhyAn hI hai (arthAt paramapAriNAmik bhAvakI bhAvanArUp jo dhyAn vahI mahAvrat-prAyashchittAdi sab kuchh hai )

.

[ab is 119vIn gAthAkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj shlok kahate hain : ] yahAn chAr bhAvonke parihAramen kShAyikabhAvarUp shuddha paryAyakA bhI parihAr (tyAg) karanA kahA hai usakA

kAraN isaprakAr hai : shuddhAtmadravyakA hIsAmAnyakA hIAlamban lenese kShAyikabhAvarUp shuddha
paryAy pragaT hotI hai . kShAyikabhAvakAshuddhaparyAyakA visheShakAAlamban karanese kShAyikabhAvarUp
shuddha paryAy kabhI pragaT nahIn hotI . isaliye kShAyikabhAvakA bhI Alamban tyAjya hai . yah jo
kShAyikabhAvake AlambanakA tyAg use yahAn kShAyikabhAvakA tyAg kahA gayA hai .

yahAn aisA upadesh diyA hai kiparadravyonkA aur parabhAvonkA Alamban to dUr raho, mokShArthIko

apane audayikabhAvonkA (samasta shubhAshubhabhAvAdikakA), aupashamikabhAvonkA (jisamen kIchaD nIche
baiTh gayA ho aise jalake samAn aupashamik samyaktvAdikA), kShAyopashamikabhAvonkA (apUrNa gnAn
darshanchAritrAdi paryAyonkA) tathA kShAyikabhAvonkA (kShAyik samyaktvAdi sarvathA shuddha paryAyonkA) bhI
Alamban chhoDanA chAhiye; mAtra paramapAriNAmikabhAvakAshuddhAtmadravyasAmAnyakAAlamban lenA
chAhiye . usakA Alamban lenevAlA bhAv hI mahAvrat, samiti, gupti, pratikramaN, AlochanA,
pratyAkhyAn, prAyashchitta Adi sab kuchh hai . (AtmasvarUpakA Alamban, AtmasvarUpakA Ashray,
AtmasvarUpake prati sammukhatA, AtmasvarUpake prati jhukAv, AtmasvarUpakA dhyAn,
paramapAriNAmikabhAvakI bhAvanA, ‘main dhruv shuddha AtmadravyasAmAnya hUn’ aisI pariNati
in sabakA ek
artha hai .)

240 ]