Niyamsar-Hindi (English transliteration). Gatha: 180.

< Previous Page   Next Page >


Page 360 of 388
PDF/HTML Page 387 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-
Navi indiy uvasaggA Navi moho vimhio Na NiddA ya .
Na ya tiNhA Nev chhuhA tatthev ya hoi NivvANan ..180..
nApi indriyA upasargA nApi moho vismayo na nidrA cha .
na cha tRuShNA naiv kShudhA tatraiv cha bhavati nirvANam ..180..

paramanirvANayogyaparamatattvasvarUpAkhyAnametat .

akhanDaikapradeshagnAnasvarUpatvAt sparshanarasanaghrANachakShushrotrAbhidhAnapanchendriyavyApArA devamAnavatiryagachetanopasargAshcha na bhavanti, kShAyikagnAnayathAkhyAtachAritramayatvAnna darshan- chAritrabhedavibhinnamohanIyadvitayamapi, bAhyaprapanchavimukhatvAnna vismaya, nityonmIlit- shuddhagnAnasvarUpatvAnna nidrA, asAtAvedanIyakarmanirmUlanAnna kShudhA tRuShA cha . tatra param-

gAthA : 180 anvayArtha :[na api indriyA upasargA ] jahAn indriyAn nahIn hain, upasarga nahIn hain, [na api moha vismaya ] moh nahIn hai, vismay nahIn hai, [na nidrA cha ] nidrA nahIn hai, [na cha tRuShNA ] tRuShA nahIn hai, [na ev kShudhA ] kShudhA nahIn hai, [tatra ev cha nirvANam bhavati ] vahIn nirvAN hai (arthAt indriyAdirahit paramatattvamen hI nirvAN hai ) .

TIkA :yah, param nirvANake yogya paramatattvake svarUpakA kathan hai .

(paramatattva ) akhaNDa - ekapradeshI - gnAnasvarUp honeke kAraN (use) sparshan, rasan, ghrAN, chakShu aur shrotra nAmakI pAnch indriyonke vyApAr nahIn hain tathA dev, mAnav, tiryanycha aur achetanakRut upasarga nahIn hain; kShAyikagnAnamay aur yathAkhyAtachAritramay honeke kAraN (use) darshanamohanIy aur chAritramohanIy aise bhedavAlA do prakArakA mohanIy nahIn hai; bAhya prapanchase vimukh honeke kAraN (use) vismay nahIn hai; nitya - prakaTit shuddhagnAnasvarUp honeke kAraN (use) nidrA nahIn hai; asAtAvedanIy karmako nirmUl kar deneke kAraN (use) kShudhA aur khaNDarahit abhinnapradeshI gnAn paramatattvakA svarUp hai isaliye paramatattvako indriyAn aur upasarga nahIn hain .

indriy jahAn nahin, moh nahin, upasarga, vismay bhI nahIn .
nidrA, kShudhA, tRuShNA nahIn, nirvAN jAno re vahIn ..180..

360 ]