Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 127 of 388
PDF/HTML Page 154 of 415

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]વ્યવહારચારિત્ર અધિકાર[ ૧૨૭

ઉપેક્ષાસંયમિનાં ન પુસ્તકકમણ્ડલુપ્રભૃતયઃ, અતસ્તે પરમજિનમુનયઃ એકાન્તતો નિસ્પૃહાઃ, અત એવ બાહ્યોપકરણનિર્મુક્તાઃ . અભ્યન્તરોપકરણં નિજપરમતત્ત્વપ્રકાશદક્ષં નિરુપાધિસ્વરૂપસહજ- જ્ઞાનમન્તરેણ ન કિમપ્યુપાદેયમસ્તિ . અપહૃતસંયમધરાણાં પરમાગમાર્થસ્ય પુનઃ પુનઃ પ્રત્યભિજ્ઞાનકારણં પુસ્તકં જ્ઞાનોપકરણમિતિ યાવત્, શૌચોપકરણં ચ કાયવિશુદ્ધિહેતુઃ કમણ્ડલુઃ, સંયમોપકરણહેતુઃ પિચ્છઃ . એતેષાં ગ્રહણવિસર્ગયોઃ સમયસમુદ્ભવપ્રયત્નપરિણામ- વિશુદ્ધિરેવ હિ આદાનનિક્ષેપણસમિતિરિતિ નિર્દિષ્ટેતિ .

(માલિની)
સમિતિષુ સમિતીયં રાજતે સોત્તમાનાં
પરમજિનમુનીનાં સંહતૌ ક્ષાંતિમૈત્રી
.
ત્વમપિ કુરુ મનઃપંકેરુહે ભવ્ય નિત્યં
ભવસિ હિ પરમશ્રીકામિનીકાંતકાંતઃ
..૮૭..

હોનેવાલી સમિતિકા પ્રકાર કહા હૈ . ઉપેક્ષાસંયમિયોંકો પુસ્તક, કમણ્ડલ આદિ નહીં હોતે; વે પરમજિનમુનિ એકાન્ત (સર્વથા) નિસ્પૃહ હોતે હૈં ઇસીલિયે વે બાહ્ય ઉપકરણ રહિત હોતે હૈં . અભ્યંતર ઉપકરણભૂત, નિજ પરમતત્ત્વકો પ્રકાશિત કરનેમેં ચતુર ઐસા જો નિરુપાધિસ્વરૂપ સહજ જ્ઞાન ઉસકે અતિરિક્ત અન્ય કુછ ઉન્હેં ઉપાદેય નહીં હૈ . અપહૃતસંયમધરોંકો પરમાગમકે અર્થકા પુનઃ પુનઃ પ્રત્યભિજ્ઞાન હોનેમેં કારણભૂત ઐસી પુસ્તક વહ જ્ઞાનકા ઉપકરણ હૈ; શૌચકા ઉપકરણ કાયવિશુદ્ધિકે હેતુભૂત કમણ્ડલ હૈ; સંયમકા ઉપકરણહેતુ પીંછી હૈ . ઇન ઉપકરણોંકો લેતેરખતે સમય ઉત્પન્ન હોનેવાલી પ્રયત્નપરિણામરૂપ વિશુદ્ધિ હી આદાનનિક્ષેપણસમિતિ હૈ ઐસા (શાસ્ત્રમેં) કહા હૈ . [અબ ૬૪ વીં ગાથાકી ટીકા પૂર્ણ કરતે હુએ ટીકાકાર મુનિરાજ શ્લોક કહતે હૈં : ]

[શ્લોેકાર્થ : ] ઉત્તમ પરમજિનમુનિયોંકી યહ સમિતિ સમિતિયોંમેં શોભતી હૈ . ઉસકે સંગમેં ક્ષાંતિ ઔર મૈત્રી હોતે હૈં (અર્થાત્ ઇસ સમિતિયુક્ત મુનિકો ધીરજ સહનશીલતાક્ષમા ઔર મૈત્રીભાવ હોતે હૈં ) . હે ભવ્ય ! તૂ ભી મન - કમલમેં સદા વહ સમિતિ ધારણ કર, કિ જિસસે તૂ પરમશ્રીરૂપી કામિનીકા પ્રિય કાન્ત હોગા (અર્થાત્

ઉપેક્ષાસંયમી = ઉપેક્ષાસંયમવાલે મુનિ . [ઉત્સર્ગ, નિશ્ચયનય, સર્વપરિત્યાગ, ઉપેક્ષાસંયમ, વીતરાગચારિત્ર ઔર શુદ્ધોપયોગયહ સબ એકાર્થ હૈં . ]