Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 66.

< Previous Page   Next Page >


Page 130 of 388
PDF/HTML Page 157 of 415

 

નિયમસાર
[ ભગવાનશ્રીકુંદકુંદ-
(દ્રુતવિલંબિત)
સમિતિસંહતિતઃ ફલમુત્તમં
સપદિ યાતિ મુનિઃ પરમાર્થતઃ
.
ન ચ મનોવચસામપિ ગોચરં
કિમપિ કેવલસૌખ્યસુધામયમ્
..9..
કાલુસ્સમોહસણ્ણારાગદ્દોસાઇઅસુહભાવાણં .
પરિહારો મણુગુત્તી વવહારણયેણ પરિકહિયં ..૬૬..
કાલુષ્યમોહસંજ્ઞારાગદ્વેષાદ્યશુભભાવનામ્ .
પરિહારો મનોગુપ્તિઃ વ્યવહારનયેન પરિકથિતા ..૬૬..

વ્યવહારમનોગુપ્તિસ્વરૂપાખ્યાનમેતત.

ક્રોધમાનમાયાલોભાભિધાનૈશ્ચતુર્ભિઃ કષાયૈઃ ક્ષુભિતં ચિત્તં કાલુષ્યમ્ . મોહો

[શ્લોેકાર્થ : ] સમિતિકી સંગતિ દ્વારા વાસ્તવમેં મુનિ મનવાણીકો ભી અગોચર (મનસે અચિન્ત્ય ઔર વાણીસે અકથ્ય) ઐસા કોઈ કેવલસુખામૃતમય ઉત્તમ ફલ શીઘ્ર પ્રાપ્ત કરતા હૈ . ૯૦ .

ગાથા : ૬૬ અન્વયાર્થ :[કાલુષ્યમોહસંજ્ઞારાગદ્વેષાદ્યશુભભાવાનામ્ ] કલુષતા, મોહ, સંજ્ઞા, રાગ, દ્વેષ આદિ અશુભ ભાવોંકે [પરિહારઃ ] પરિહારકો [વ્યવહારનયેન ] વ્યવહારનયસે [મનોગુપ્તિઃ ] મનોગુપ્તિ [પરિકથિતા ] કહા હૈ .

ટીકા :યહ, વ્યવહાર મનોગુપ્તિકે સ્વરૂપકા કથન હૈ .

ક્રોધ, માન, માયા ઔર લોભ નામક ચાર કષાયોંસે ક્ષુબ્ધ હુઆ ચિત્ત સો કલુષતા મુનિકો મુનિત્વોચિત શુદ્ધપરિણતિકે સાથ વર્તતા હુઆ જો (હઠ રહિત) મનઆશ્રિત, વચનઆશ્રિત અથવા

કાયઆશ્રિત શુભોપયોગ ઉસે વ્યવહાર ગુપ્તિ કહા જાતા હૈ, ક્યોંકિ શુભોપયોગમેં મન, વચન યા કાયકે
સાથ અશુભોપયોગરૂપ યુક્તતા નહીં હૈ . શુદ્ધપરિણતિ ન હો વહાઁ શુભોપયોગ હઠ સહિત હોતા હૈ . વહ
શુભોપયોગ તો વ્યવહારગુપ્તિ ભી નહીં કહલાતા .
કાલુષ્ય, સંજ્ઞા, મોહ, રાગ, દ્વેષકે પરિહારસે .
હોતી મનોગુપ્તિ શ્રમણકો કથન નય વ્યવહારસે ..૬૬..

૧૩૦ ]