Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 214 of 388
PDF/HTML Page 241 of 415

 

નિયમસાર
[ ભગવાનશ્રીકુંદકુંદ-
શેષેણાન્તર્મુખસ્વસ્વભાવનિરતસહજાવલોકનેન નિરન્તરં પશ્યતિ; કિં કૃત્વા ? પૂર્વં નિજ-
પરિણામં સમતાવલંબનં કૃત્વા પરમસંયમીભૂત્વા તિષ્ઠતિ; તદેવાલોચનાસ્વરૂપમિતિ હે શિષ્ય
ત્વં જાનીહિ પરમજિનનાથસ્યોપદેશાત
્ ઇત્યાલોચનાવિકલ્પેષુ પ્રથમવિકલ્પોઽયમિતિ .
(સ્રગ્ધરા)
આત્મા હ્યાત્માનમાત્મન્યવિચલનિલયં ચાત્મના પશ્યતીત્થં
યો મુક્તિ શ્રીવિલાસાનતનુસુખમયાન્ સ્તોકકાલેન યાતિ
.
સોઽયં વંદ્યઃ સુરેશૈર્યમધરતતિભિઃ ખેચરૈર્ભૂચરૈર્વા
તં વંદે સર્વવંદ્યં સકલગુણનિધિં તદ્ગુણાપેક્ષયાહમ્
..૧૫૪..
(મંદાક્રાંતા)
આત્મા સ્પષ્ટઃ પરમયમિનાં ચિત્તપંકેજમધ્યે
જ્ઞાનજ્યોતિઃપ્રહતદુરિતધ્વાન્તપુંજઃ પુરાણઃ
.

નિજબોધકે સ્થાનભૂત કારણપરમાત્માકો નિરવશેષરૂપસે અન્તર્મુખ નિજ સ્વભાવનિરત સહજ અવલોકન દ્વારા નિરંતર દેખતા હૈ (અર્થાત્ જો જીવ કારણપરમાત્માકો સર્વથા અન્તર્મુખ ઐસા જો નિજ સ્વભાવમેં લીન સહજ - અવલોકન ઉસકે દ્વારા નિરંતર દેખતા હૈઅનુભવતા હૈ ); ક્યા કરકે દેખતા હૈ ? પહલે નિજ પરિણામકો સમતાવલમ્બી કરકે, પરમસંયમીભૂતરૂપસે રહકર દેખતા હૈ; વહી આલોચનાકા સ્વરૂપ હૈ ઐસા, હે શિષ્ય ! તૂ પરમ જિનનાથકે ઉપદેશ દ્વારા જાન . ઐસા યહ, આલોચનાકે ભેદોંમેં પ્રથમ ભેદ હુઆ .

[અબ ઇસ ૧૦૯વીં ગાથાકી ટીકા પૂર્ણ કરતે હુએ ટીકાકાર મુનિરાજ છહ શ્લોક કહતે હૈં : ]

[શ્લોકાર્થ : ] ઇસપ્રકાર જો આત્મા આત્માકો આત્મા દ્વારા આત્મામેં અવિચલ નિવાસવાલા દેખતા હૈ, વહ અનંગ - સુખમય (અતીન્દ્રિય આનન્દમય) ઐસે મુક્તિલક્ષ્મીકે વિલાસોંકો અલ્પ કાલમેં પ્રાપ્ત કરતા હૈ . વહ આત્મા સુરેશોંસે, સંયમધરોંકી પંક્તિયોંસે, ખેચરોંસે (વિદ્યાધરોંસે) તથા ભૂચરોંસે (ભૂમિગોચરિયોંસે) વંદ્ય હૈ . મૈં ઉસ સર્વવંદ્ય સકલગુણનિધિકો (સર્વસે વંદ્ય ઐસે સમસ્ત ગુણોંકે ભણ્ડારકો) ઉસકે ગુણોંકી અપેક્ષાસે (અભિલાષાસે) વંદન કરતા હૂઁ .૧૫૪.

[શ્લોકાર્થ : ] જિસને જ્ઞાનજ્યોતિ દ્વારા પાપતિમિરકે પુંજકા નાશ કિયા હૈ ઔર

૨૧૪ ]