ଅତ୍ର ଶୁଦ୍ଧନିଶ୍ଚଯଧର୍ମଧ୍ଯାନାତ୍ମକପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦିକମେଵ କର୍ତଵ୍ଯମିତ୍ଯୁକ୍ତ ମ୍ .
ମୁକ୍ତି ସୁଂଦରୀପ୍ରଥମଦର୍ଶନପ୍ରାଭୃତାତ୍ମକନିଶ୍ଚଯପ୍ରତିକ୍ରମଣପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାନପ୍ରମୁଖଶୁଦ୍ଧନିଶ୍ଚଯ- କ୍ରିଯାଶ୍ଚୈଵ କର୍ତଵ୍ଯାଃ ସଂହନନଶକ୍ତି ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵେ ସତି ହଂହୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ପରମାଗମମକରଂଦନିଷ୍ଯନ୍ଦି- ମୁଖପଦ୍ମପ୍ରଭ ସହଜଵୈରାଗ୍ଯପ୍ରାସାଦଶିଖରଶିଖାମଣେ ପରଦ୍ରଵ୍ଯପରାଙ୍ମୁଖସ୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯନିଷ୍ଣାତବୁଦ୍ଧେ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯ- ପ୍ରସରଵର୍ଜିତଗାତ୍ରମାତ୍ରପରିଗ୍ରହ . ଶକ୍ତି ହୀନୋ ଯଦି ଦଗ୍ଧକାଲେଽକାଲେ କେଵଲଂ ତ୍ଵଯା ନିଜପରମାତ୍ମ- ତତ୍ତ୍ଵଶ୍ରଦ୍ଧାନମେଵ କର୍ତଵ୍ଯମିତି .
ଗାଥା : ୧୫୪ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ଯଦି ] ଯ୍ାଦି [କର୍ତୁମ୍ ଶକ୍ଯତେ ] କିଯା ଜା ସକେ ତୋ [ଅହୋ ] ଅହୋ ! [ଧ୍ଯାନମଯମ୍ ] ଧ୍ଯାନମଯ [ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦିକଂ ] ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦି [କରୋଷି ] କର; [ଯଦି ] ଯଦି [ଶକ୍ତିଵିହୀନଃ ] ତୂ ଶକ୍ତିଵିହୀନ ହୋ ତୋ [ଯାଵତ୍ ] ତବତକ [ଶ୍ରଦ୍ଧାନଂ ଚ ଏଵ ] ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୀ [କର୍ତଵ୍ଯମ୍ ] କର୍ତଵ୍ଯ ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହାଁ, ଶୁଦ୍ଧନିଶ୍ଚଯଧର୍ମଧ୍ଯାନସ୍ଵରୂପ ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦି ହୀ କରନେ ଯୋଗ୍ଯ ହୈଂ ଐସା କହା ହୈ .
ସହଜ ଵୈରାଗ୍ଯରୂପୀ ମହଲକେ ଶିଖରକେ ଶିଖାମଣି, ପରଦ୍ରଵ୍ଯସେ ପରାଙ୍ମୁଖ ଔର ସ୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯମେଂ ନିଷ୍ଣାତ ବୁଦ୍ଧିଵାଲେ, ପାଁଚ ଇନ୍ଦ୍ରିଯୋଂକେ ଫୈ ଲାଵ ରହିତ ଦେହମାତ୍ର ପରିଗ୍ରହକେ ଧାରୀ, ପରମାଗମରୂପୀ ଝରତେ ମୁଖଵାଲେ ହେ ପଦ୍ମପ୍ରଭ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ! ) ସଂହନନ ଔର ଶକ୍ତିକା ୨ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵ ହୋ ତୋ ମୁକ୍ତିସୁନ୍ଦରୀକେ ପ୍ରଥମ ଦର୍ଶନକୀ ଭେଂଟସ୍ଵରୂପ ନିଶ୍ଚଯପ୍ରତିକ୍ରମଣ, ନିଶ୍ଚଯପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତ, ନିଶ୍ଚଯପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାନ ଆଦି ଶୁଦ୍ଧନିଶ୍ଚଯକ୍ରିଯାଏଁ ହୀ କର୍ତଵ୍ଯ ହୈ . ଯଦି ଇସ ଦଗ୍ଧକାଲରୂପ (ହୀନକାଲରୂପ ) ଅକାଲମେଂ ତୂ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋ ତୋ ତୁଝେ କେଵଲ ନିଜ ପରମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୀ କର୍ତଵ୍ଯ ହୈ .
[ଅବ ଇସ ୧୫୪ଵୀଂ ଗାଥାକୀ ଟୀକା ପୂର୍ଣ କରତେ ହୁଏ ଟୀକାକାର ମୁନିରାଜ ଶ୍ଲୋକ କହତେ ହୈଂ : ]
୧ମକରନ୍ଦ ଝରତେ ମୁଖକମଲସେ ଶୋଭାଯମାନ ହେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ! (ଅଥଵା ପରମାଗମରୂପୀ ମକରନ୍ଦ
୧ – ମକରନ୍ଦ = ପୁଷ୍ପ-ରସ, ପୁଷ୍ପ-ପରାଗ .
୨ – ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵ = ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋନା ଵହ; ପ୍ରାକଟଯ; ଉତ୍ପତ୍ତି .