ਨਿਯਮਸਾਰ
[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
(ਦ੍ਰੁਤਵਿਲਂਬਿਤ)
ਸਮਿਤਿਸਂਹਤਿਤਃ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਂ
ਸਪਦਿ ਯਾਤਿ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ .
ਸਪਦਿ ਯਾਤਿ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ .
ਨ ਚ ਮਨੋਵਚਸਾਮਪਿ ਗੋਚਰਂ
ਕਿਮਪਿ ਕੇਵਲਸੌਖ੍ਯਸੁਧਾਮਯਮ੍ ..9੦..
ਕਿਮਪਿ ਕੇਵਲਸੌਖ੍ਯਸੁਧਾਮਯਮ੍ ..9੦..
ਕਾਲੁਸ੍ਸਮੋਹਸਣ੍ਣਾਰਾਗਦ੍ਦੋਸਾਇਅਸੁਹਭਾਵਾਣਂ .
ਪਰਿਹਾਰੋ ਮਣੁਗੁਤ੍ਤੀ ਵਵਹਾਰਣਯੇਣ ਪਰਿਕਹਿਯਂ ..੬੬..
ਕਾਲੁਸ਼੍ਯਮੋਹਸਂਜ੍ਞਾਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਦ੍ਯਸ਼ੁਭਭਾਵਨਾਮ੍ .
ਪਰਿਹਾਰੋ ਮਨੋਗੁਪ੍ਤਿਃ ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯੇਨ ਪਰਿਕਥਿਤਾ ..੬੬..
ਵ੍ਯਵਹਾਰਮਨੋਗੁਪ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਾਖ੍ਯਾਨਮੇਤਤ੍ .
ਕ੍ਰੋਧਮਾਨਮਾਯਾਲੋਭਾਭਿਧਾਨੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਕਸ਼ਾਯੈਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਲੁਸ਼੍ਯਮ੍ . ਮੋਹੋ
[ਸ਼੍ਲੋੇਕਾਰ੍ਥ : — ] ਸਮਿਤਿਕੀ ਸਂਗਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਮੁਨਿ ਮਨ – ਵਾਣੀਕੋ ਭੀ ਅਗੋਚਰ ( – ਮਨਸੇ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਔਰ ਵਾਣੀਸੇ ਅਕਥ੍ਯ) ਐਸਾ ਕੋਈ ਕੇਵਲਸੁਖਾਮ੍ਰੁਤਮਯ ਉਤ੍ਤਮ ਫਲ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਤਾ ਹੈ . ੯੦ .
ਗਾਥਾ : ੬੬ ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਕਾਲੁਸ਼੍ਯਮੋਹਸਂਜ੍ਞਾਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਦ੍ਯਸ਼ੁਭਭਾਵਾਨਾਮ੍ ] ਕਲੁਸ਼ਤਾ, ਮੋਹ, ਸਂਜ੍ਞਾ, ਰਾਗ, ਦ੍ਵੇਸ਼ ਆਦਿ ਅਸ਼ੁਭ ਭਾਵੋਂਕੇ [ਪਰਿਹਾਰਃ ] ਪਰਿਹਾਰਕੋ [ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯੇਨ ] ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯਸੇ [ਮਨੋਗੁਪ੍ਤਿਃ ] ਮਨੋਗੁਪ੍ਤਿ [ਪਰਿਕਥਿਤਾ ] ਕਹਾ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹ, ਵ੍ਯਵਹਾਰ ❃ਮਨੋਗੁਪ੍ਤਿਕੇ ਸ੍ਵਰੂਪਕਾ ਕਥਨ ਹੈ .
ਕ੍ਰੋਧ, ਮਾਨ, ਮਾਯਾ ਔਰ ਲੋਭ ਨਾਮਕ ਚਾਰ ਕਸ਼ਾਯੋਂਸੇ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧ ਹੁਆ ਚਿਤ੍ਤ ਸੋ ਕਲੁਸ਼ਤਾ ❃ ਮੁਨਿਕੋ ਮੁਨਿਤ੍ਵੋਚਿਤ ਸ਼ੁਦ੍ਧਪਰਿਣਤਿਕੇ ਸਾਥ ਵਰ੍ਤਤਾ ਹੁਆ ਜੋ (ਹਠ ਰਹਿਤ) ਮਨ – ਆਸ਼੍ਰਿਤ, ਵਚਨ – ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਅਥਵਾ
ਕਾਯ – ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗ ਉਸੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰ ਗੁਪ੍ਤਿ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਮੇਂ ਮਨ, ਵਚਨ ਯਾ ਕਾਯਕੇ
ਸਾਥ ਅਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਰੂਪ ਯੁਕ੍ਤਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ . ਸ਼ੁਦ੍ਧਪਰਿਣਤਿ ਨ ਹੋ ਵਹਾਁ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗ ਹਠ ਸਹਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ . ਵਹ
ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗ ਤੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰਗੁਪ੍ਤਿ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕਹਲਾਤਾ .
ਕਾਲੁਸ਼੍ਯ, ਸਂਜ੍ਞਾ, ਮੋਹ, ਰਾਗ, ਦ੍ਵੇਸ਼ਕੇ ਪਰਿਹਾਰਸੇ .
ਹੋਤੀ ਮਨੋਗੁਪ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰਮਣਕੋ ਕਥਨ ਨਯ ਵ੍ਯਵਹਾਰਸੇ ..੬੬..
੧੩੦ ]