ਅਤ੍ਰ ਭੇਦਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਰਮੇਣ ਨਿਸ਼੍ਚਯਚਾਰਿਤ੍ਰਂ ਭਵਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ ਮ੍ .
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਪਂਚਰਤ੍ਨਾਂਚਿਤਾਰ੍ਥਪਰਿਜ੍ਞਾਨੇਨ ਪਂਚਮਗਤਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤੇ ਜੀਵਕਰ੍ਮਪੁਦ੍ਗਲਯੋਰ੍ਭੇਦਾਭ੍ਯਾਸੇ ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਚ ਯੇ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਤ ਏਵ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਃ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤੇਸ਼ਾਂ ਪਰਮਸਂਯਮਿਨਾਂ ਵਾਸ੍ਤਵਂ ਚਾਰਿਤ੍ਰਂ ਭਵਤਿ . ਤਸ੍ਯ ਚਾਰਿਤ੍ਰਾਵਿਚਲਸ੍ਥਿਤਿਹੇਤੋਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਾਦਿ- ਨਿਸ਼੍ਚਯਕ੍ਰਿਯਾ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ . ਅਤੀਤਦੋਸ਼ਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਮ੍ . ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਾਦੀਨਾਂ ਸਂਭਵਸ਼੍ਚੋਚ੍ਯਤ ਇਤਿ .
ਗਾਥਾ : ੮੨ ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਇਦ੍ਰਗ੍ਭੇਦਾਭ੍ਯਾਸੇ ] ਐਸਾ ਭੇਦ - ਅਭ੍ਯਾਸ ਹੋਨੇ ਪਰ [ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਃ ] ਜੀਵ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥ ਹੋਤਾ ਹੈ, [ਤੇਨ ਚਾਰਿਤ੍ਰਮ੍ ਭਵਤਿ ] ਉਸਸੇ ਚਾਰਿਤ੍ਰ ਹੋਤਾ ਹੈ . [ਤਦ੍ਦ੍ਰਢੀਕਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ] ਉਸੇ (ਚਾਰਿਤ੍ਰਕੋ) ਦ੍ਰੁਢ ਕਰਨੇਕੇ ਲਿਯੇ [ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਾਦਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ] ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਾਦਿ ਕਹੂਁਗਾ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹਾਁ, ਭੇਦਵਿਜ੍ਞਾਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕ੍ਰਮਸੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯ - ਚਾਰਿਤ੍ਰ ਹੋਤਾ ਹੈ ਐਸਾ ਕਹਾ ਹੈ .
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਪਂਚਰਤ੍ਨੋਂਸੇ ਸ਼ੋਭਿਤ ਅਰ੍ਥਪਰਿਜ੍ਞਾਨ ( – ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਜ੍ਞਾਨ) ਦ੍ਵਾਰਾ ਪਂਚਮ ਗਤਿਕੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਕੇ ਹੇਤੁਭੂਤ ਐਸਾ ਜੀਵਕਾ ਔਰ ਕਰ੍ਮਪੁਦ੍ਗਲਕਾ ਭੇਦ - ਅਭ੍ਯਾਸ ਹੋਨੇ ਪਰ, ਉਸੀਮੇਂ ਜੋ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤ ਰਹਤੇ ਹੈਂ, ਵੇ ਉਸ (ਸਤਤ ਭੇਦਾਭ੍ਯਾਸ) ਦ੍ਵਾਰਾ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਉਸ ਕਾਰਣਸੇ ਉਨ ਪਰਮ ਸਂਯਮਿਯੋਂਕੋ ਵਾਸ੍ਤਵਿਕ ਚਾਰਿਤ੍ਰ ਹੋਤਾ ਹੈ . ਉਸ ਚਾਰਿਤ੍ਰਕੀ ਅਵਿਚਲ ਸ੍ਥਿਤਿਕੇ ਹੇਤੁਸੇ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਾਦਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਕ੍ਰਿਯਾ ਕਹੀ ਜਾਤੀ ਹੈ . ਅਤੀਤ ( – ਭੂਤ ਕਾਲਕੇ) ਦੋਸ਼ੋਂਕੇ ਪਰਿਹਾਰ ਹੇਤੁ ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਵਹ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣ ਹੈ . ‘ਆਦਿ’ ਸ਼ਬ੍ਦਸੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਾਦਿਕਾ ਸਂਭਵ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਾਦਿਮੇਂ ਜੋ ‘ਆਦਿ’ ਸ਼ਬ੍ਦ ਹੈ ਵਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨ ਆਦਿਕਾ ਭੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਕਰਨੇਕੇ ਲਿਯੇ ਹੈ ) .