266 ]
yogIndudevavirachita
[ adhikAr-2 dohA-32
१५८) जे रयण – त्तउ णिम्मलउ णाणिय अप्पु भणंति ।
ते आराहय सिव – पयहँ णिय – अप्पा झायंति ।।३२।।
ते रत्नत्रयं निर्मलं ज्ञानिनः आत्मानं भणन्ति ।
ते आराधकाः शिवपदस्य निजात्मानं ध्यायन्ति ।।३२।।
जे इत्यादि । ये केचन रयण-त्तउ रत्नत्रयम् । कथंभूतम् । णिम्मलउ निर्मलं
रागादिदोषरहितम् । कथंभूता ये । णाणिय ज्ञानिनः । किं कुर्वन्ति । अप्पु भणंति
पूर्वोक्त रत्नत्रयस्वरूपमेवात्मानं, आत्मस्वरूपं कर्मतापन्नं भणंति मन्यते ते आराहय ते पूर्वोक्ताः
पुरुषाः आराधका भवन्ति । कस्य । सिव-पयहं शिवपदस्य शिवशब्दवाच्यमोक्षपदस्य ।
मोक्षपदाराधकाः सन्तः किं कुर्वन्ति । णिय-अप्पा झायंति निजात्मानं कर्मतापन्नं ध्यायन्ति
इति । तथा च ये केचन वीतरागस्वसंवेदनज्ञानिनः परमात्मानं सम्यक्श्रद्धानज्ञानानुष्ठानलक्षणं
निश्चयरत्नत्रयमेवाभेदनयेन निजशुद्धात्मानं मन्यन्ते ते शिवशब्दवाच्यमोक्षपदाराधका भवन्ति ।
आराधकाः सन्तः किं ध्यायन्ति । विशुद्धज्ञानदर्शनं स्वशुद्धात्मस्वरूपं निश्चयनयेन ध्यायन्ति
bhAvArtha — je koI gnAnIo nirmaL-rAgAdi doSh rahit-ratnatrayane ratnatrayasvarUp
AtmAne ja-AtmAnun svarUp mAne chhe te puruSho ‘shiv’ padathI vAchya evA mokShapadanA ArAdhako
chhe, mokShapadanA ArAdhako nij AtmAne dhyAve chhe.
vistAr : — je koI vItarAg svasamvedanavALA gnAnIo paramAtmAne samyakshraddhAn
samyaggnAn, samyaganuShThAnarUp nishchayaratnatrayane ja abhedanayathI nij shuddha AtmAne mAne chhe,
teo ‘shiv’ shabdathI vAchya evA mokShapadanA ArAdhako chhe.
te ArAdhako kone dhyAve chhe? te ArAdhako vishuddhagnAnadarshanavALA svashuddhAtmasvarUpane
गाथा – ३२
अन्वयार्थ : — [ये ज्ञानिनः ] जो ज्ञानी [निर्मलं रत्नत्रयं ] निर्मल रागादि दोष रहित
रत्नत्रयको [आत्मानं ] आत्मा [भणंति ] कहते हैं [ते ] वे [शिवपदस्य आराधकाः ] शिवपदके
आराधक हैं, और वे ही [निजात्मानं ] मोक्षपदके आराधक हुए अपने आत्माको [ध्यायंति ]
ध्यावते हैं ।।
भावार्थ : — जो कोई वीतराग, स्वसंवेदनज्ञानी, सम्यग्दर्शन, सम्यग्ज्ञान सम्यक्-
चारित्ररूप आत्माको मानते हैं, वे ही मोक्षपदके आराधक हुए निश्चयनयकर केवल