488 ]
yogIndudevavirachita
[ adhikAr-2 dohA-165
कोऽसौ । अप्पा निजशुद्धात्मा । किंविशिष्टः । देउ आराधनायोग्यः केवलज्ञानाद्यनन्तगुणाधारत्वेन
देवः परमाराध्यः । पुनरपि किंविशिष्टः । अणंतु अनन्तपदार्थपरिच्छित्तिकारणत्वाद-
विनश्वरत्वादनन्तः । किं कृत्वा । मणु घरिवि मनो धृत्वा । क्व अंबरि अम्बरशब्दवाच्ये
पूर्वोक्त लक्षणे रागादिशून्ये निर्विकल्पसमाधौ । कथंभूते । समरसि वीतरागतात्त्विकमनोहरानन्द-
स्यन्दिनि समरसीभावे साध्ये । सामिय हे स्वामिन् । प्रभाकरभट्टः पश्चात्तापमनुशयं कुर्वन्नाह । किं
ब्रूते । णट्ठु णिभंतु इयन्तं कालमित्थंभूतं परमात्मोपदेशमलभमानः सन् निर्भ्रान्तो
नष्टोऽहमित्यभिप्रायः ।।१६५।। एवं परमोपदेशकथनमुख्यत्वेन सूत्रदशकं गतम् ।
अथ परमोपशमभावसहितेन सर्वसंगपरित्यागेन संसारविच्छेदं भवतीति युग्मेन
निश्चिनोति —
२९७) सयल वि संग ण मिल्लिया णवि किउ उवसम-भाऊ ।
सिव-पय-मग्गु वि मुणिउ णवि जहिं जोइहिँ अणुराउ ।।१६६।।
anantaguNano AdhAr hovAthI ‘dev’ arthAt param ArAdhya chhe ane anant padArthonI gnaptinA
kAraNabhUt hovAthI tathA avinashvar hovAthI ‘anant’ chhe, tene-men sAdhyarUp je vItarAg-tAttvik
-manohar-Anandajharato samarasIbhAv te samarasIbhAvasvarUp evI ‘ambar’ shabdathI vAchya
pUrvokta-lakShaNavALI, rAgAdishUnya, nirvikalpa samAdhimAn manane lagADIne jANyo nahi.
prabhAkarabhaTTa pashchAttAp karato kahe chhe ke he svAmI! ATalA kAL sudhI Avo paramAtmAno
upadesh prApta na karIne nisandeh hun naShTa thayo. 165.
e pramANe param upadeshanA kathananI mukhyatAthI das gAthAsUtro samApta thayAn.
have, param upashamabhAv sahit sarvasanganA tyAg vaDe sansArano nAsh thAy chhe, em be
gAthAsUtrothI nakkI kare chhe —
स्वामिन् मैंने अब तक रागादि विभाव रहित निर्विकल्पसमाधिमें मन लगाकर आत्म-देव नहीं
जाना, इसलिए इतने काल तक संसारमें भटका निजस्वरूपकी प्राप्तिके बिना मैं नष्ट हुआ । अब
ऐसा उपदेश करें कि जिससे भ्रम मिट जावे ।।१६५।।
इसप्रकार परमोपदेशके कथनकी मुख्यतासे दस दोहे कहे हैं ।
आगे परमोपदेश भाव सहित सब परिग्रहका त्याग करनेसे संसारका विच्छेद होता है,
ऐसा दो दोहेमें निश्चय करते हैं —