Parmatma Prakash (Gujarati Hindi) (itrans transliteration). Gatha-99 (Adhikar 1).

< Previous Page   Next Page >


Page 164 of 565
PDF/HTML Page 178 of 579

background image
Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
shrI diga.nbar jain svAdhyAyama.ndir TrasTa, sonagaDh - 364250
164 ]yogIndudevavirachit: [ adhikAr-1 : dohA-99
९९) जोइय अप्पेँ जाणिएण जगु जाणियउ हवेइ
अप्पहँ केरइ भावडइ बिंबिउ जेण वसेइ ।।९९।।
योगिन् आत्मना ज्ञातेन जगत् ज्ञातं भवति
आत्मनः संबन्धिनिर्भावे बिम्बितं येन वसति ।।९९।।
जोइय अप्पे जाणिएण हे योगिन् आत्मना ज्ञातेन किं भवति जगु जाणियउ हवेइ
जगत्त्रिभुवनं ज्ञातं भवति कस्मात् अप्पहं केरइ भावडइ बिंबिउ जेण बसेइ आत्मनः
संबन्धिनि भावे केवलज्ञानपर्याये बिम्बितं प्रतिबिम्बितं येन कारणेन वसति तिष्ठतीति
अयमर्थः वीतरागनिर्विकल्पस्वसंवेदनज्ञानेन परमात्मतत्त्वे ज्ञाते सति समस्तद्वादशाङ्गागमस्वरूपं
ज्ञातं भवति कस्मात् यस्माद्राघवपाण्डवादयो महापुरुषा जिनदीक्षां गृहीत्वा द्वादशाङ्गं पठित्वा
गाथा९९
अन्वयार्थ :[योगिन् ] हे योगी [आत्मना ज्ञातेन ] एक अपने आत्माके जाननेसे
[जगत् ज्ञातं भवति ] यह तीन लोक जाना जाता है, [येन ] क्योंकि [आत्मनः संबन्धिनि भावे ]
आत्माके भावरूप केवलज्ञानमें [बिम्बितं ] यह लोक प्रतिबिम्बित हुआ [वसति ] बस रहा हैं
भावार्थ :वीतराग निर्विकल्पस्वसंवेदनज्ञानसे शुद्धात्मतत्त्वके जानने पर समस्त
द्वादशांग शास्त्र जाना जाता है क्योंकि जैसे रामचन्द्र, पांडव, भरत, सगर आदि महान् पुरुष
भी जिनराजकी दीक्षा लेकर फि र द्वादशांगक ो पढ़कर द्वादशांग पढ़नेका फ ल निश्चयरत्नत्रय-
स्वरूप जो शुद्धपरमात्मा उसके ध्यानमें लीन हुए तिष्ठे थे
इसलिये वीतरागस्वसंवेदनज्ञानकर
अपने आत्माका जानना ही सार है, आत्माके जाननेसे सबका जानपना सफ ल होता है, इस
कारण जिन्होंने अपनी आत्मा जानी उन्होंने सबको जाना
अथवा निर्विकल्पसमाधिसे उत्पन्न
bhAvArtha:vItarAg nirvikalpa svasa.nvedanarUp j~nAn vaDe paramAtmatattva jANatA.n, samasta
bAr a.nganu.n svarUp jaNAyu.n, kAraN ke (1) jethI rAm, pA.nDav Adi mahApuruSho jinadIkShA laIne
bAr a.ng bhaNIne bAr a.nganA adhyayananA phaLarUp, nishchayaratnatrayAtmak paramAtmadhyAnamA.n lIn
rahe Che tethI vItarAg svasa.nvedanarUp j~nAn vaDe nij AtmAne jANatA.n sarva jaNAyu.n Che. (2) athavA
nirvikalpa samAdhithI utpanna paramAna.ndarUp sukharasano AsvAd utpanna thatA.n ja, puruSh em jANe
ke ‘‘mAru.n svarUp anya Che, deh-rAgAdi par Che’’ tethI AtmAne jANatA.n, sarva jaNAyu.n. (3) athavA
kartArUp AtmA karaNabhUt shrutaj~nAnarUp vyAptij~nAnathI sarva lokAlokane jANe Che tethI AtmAne
jANatA.n sarva jaNAyu.n. (4) athavA kevaLaj~nAnanI utpattinA bIjarUp vItarAg, nirvikalpa