Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
shrI diga.nbar jain svAdhyAyama.ndir TrasTa, sonagaDh - 364250
पुण्यपापरहितशुद्धात्मनः सकाशाद्विलक्षणे सुवर्णलोहनिगलवद्बन्धं प्रति समाने एव भवतः । एवं
नयविभागेन योऽसौ पुण्यपापद्वयं समानं न मन्यते स निर्मोहशुद्धात्मनो विपरीतेन मोहेन मोहितः
सन् संसारे परिभ्रमति इति । अत्राह प्रभाकरभट्टः । तर्हि ये केचन पुण्यपापद्वयं समानं कृत्वा
तिष्ठन्ति तेषां किमिति दूषणं दीयते भवद्भिरिति । भगवानाह । यदि शुद्धात्मानुभूतिलक्षणं
त्रिगुप्तिगुप्तवीतरागनिर्विकल्पपरमसमाधिं लब्ध्वा तिष्ठन्ति तदा संमतमेव । यदि पुनस्तथाविधाम-
वस्थामलभमाना अपि सन्तो गृहस्थावस्थायां दानपूजादिकं त्यजन्ति तपोधनावस्थायां
षडावश्यकादिकं च त्यक्त्वोभयभ्रष्टाः सन्तः तिष्ठन्ति तदा दूषणमेवेति तात्पर्यम् ।।५५।।
अथ येन पापफ लेन जीवो दुःखं प्राप्य दुःखविनाशार्थं धर्माभिमुखो भवति तत्पापमपि
समीचीनमिति दर्शयति —
evu.n kathan sA.nbhaLIne prabhAkarabhaTTa pUChe Che ke jo em Che to je koI (paramatavAdI)
puNya-pAp bannene sarakhA mAnIne varte Che temane Ap shA mATe dUShaN Apo Cho? bhagavAn
yogIndradev kahe Che ke jo shuddhAtmAnI anubhUtisvarUp traN guptithI gupta evI vItarAg
nirvikalpa param samAdhine pAmIne sthit thAy Che tyAre to sa.nmat ja Che (tyAre to puNya
-pApane samAn mAnavA te to yathArtha ja Che) paN jo tevI avasthAne prApta karyA sivAy
je gR^ihasthaavasthAmA.n dAn-pUjAdik ChoDe Che ane muninI avasthAmA.n Cha Avashyak Adine
ChoDIne ubhayabhraShTa (banne bAjuthI bhraShTa) thato varte Che tyAre to dUShaN ja Che, (tyAre to
puNya-pAp bannene samAn mAnavA.n te to dUShaN ja Che) evu.n tAtparya Che. 55.
have, je pApanA phaLathI jIv duHkh pAmIne duHkhane dUr karavA mATe dharmanI sanmukh thAy
Che te pAp paN samIchIn (sAru.n) Che, em darshAve Che : —
adhikAr-2 : dohA-55 ]paramAtmaprakAsh: [ 311
प्रभाकरभट्ट बोले, यदि ऐसा ही है, तो कितने ही परमतवादी पुण्य-पापको समान मानकर
स्वच्छंद हुए रहते हैं, उनको तुम दोष क्यों देते हो ? तब योगीन्द्रदेवने कहा — जब
शुद्धात्मानुभूतिस्वरूप तीन गुप्तिसे गुप्त वीतरागनिर्विकल्पसमाधिको पाकर ध्यानमें मग्न हुए पुण्य
-पापको समान जानते हैं, तब तो जानना योग्य है । परन्तु जो मूढ़ परमसमाधिको न पाकर
भी गृहस्थ - अवस्थामें दान, पूजा आदि शुभ क्रियाओंको छोड़ देते हैं, और मुनि पदमें छह
आवश्यककर्मोंको छोड़ते हैं, वे दोनों बातोंसे भ्रष्ट हैं । न तो यती हैं, न श्रावक हैं । वे निंदा
योग्य ही हैं । तब उनको दोष ही है, ऐसा जानना ।।५५।।
आगे जिस पापके फ लसे यह जीव नरकादिमें दुःख पाकर उस दुःखके दूर करनेके
लिये धर्मके सम्मुख होता है, वह पापका फ ल भी श्रेष्ठ (प्रशंसा योग्य) है, ऐसा दिखलाते
हैं —