Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
दव्वइं इत्यादि । दव्वइं द्रव्याणि जाणइ जानाति । कथंभूतानि । जहठियइं यथास्थितानि
वीतरागस्वसंवेदनलक्षणस्य निश्चयसम्यग्ज्ञानस्य परंपरया कारणभूतेन परमागमज्ञानेन
परिच्छिनत्तीति । न केवलं परिच्छिनत्ति तह तथैव जगि इह जगति मण्णइ मन्यते
निजात्मद्रव्यमेवोपादेयमिति रुचिरूपं यन्निश्चयसम्यक्त्वं तस्य परंपरया कारणभूतेन — ‘‘मूढत्रयं
मदाश्चाष्टौ तथानायतनानि षट् । अष्टौ शङ्कादयश्चेति दृग्दोषाः पञ्चविंशतिः’’ इति
निर्दोष श्रद्धान करे, [स एव ] वही [आत्मनः संबंधी ] आत्माका [अविचलः भावः ]
चलमलिनावगाढ दोष रहित निश्चल भाव है, [स एव ] वही आत्मभाव [दर्शनं ] सम्यक्दर्शन
है ।
भावार्थ : — यह जगत् छह द्रव्यमयी है, सो इन द्रव्योंको अच्छी तरह जानकर
श्रद्धान करे, जिसमें संदेह नहीं वह सम्यग्दर्शन है, यह सम्यग्दर्शन आत्माका निज स्वभाव
है । वीतरागनिर्विकल्प स्वसंवेदन निश्चयसम्यग्ज्ञान उसका परम्पराय कारण जो परमागमका
ज्ञान उसे अच्छी तरह जान, और मनमें मानें, यह निश्चय करे कि इन सब द्रव्योंमें निज
आत्मद्रव्य ही ध्यावने योग्य है, ऐसा रुचिरूप जो निश्चयसम्यक्त्व है, उसका परम्परायकारण
व्यवहारसम्यक्त्व देव-गुरु-धर्मकी श्रद्धा उसे स्वीकार करे । व्यवहारसम्यक्त्वके पच्चीस दोष
हैं, उनको छोड़े । उन पच्चीसको ‘‘मूढ़त्रयं’’ इत्यादि श्लोकमें कहा है । इसका अर्थ ऐसा
है कि जहाँ देव-कुदेवका विचार नहीं है, वह तो देवमूढ़, जहाँ सुगुरु-कुगुरुका विचार नहीं
ഭാവാര്ഥ: — ദ്രവ്യോനേ ജാണേ ഛേ – വീതരാഗ സ്വസംവേദന ജേനും സ്വരൂപ ഛേ ഏവാ നിശ്ചയ
സമ്യഗ്ജ്ഞാനനാ പരംപരാഏ കാരണഭൂത പരമാഗമനാ ജ്ഞാനഥീ ആ ജഗതമാം യഥാസ്ഥിത ദ്രവ്യോനും
പരിച്ഛേദന കരേ ഛേ, മാത്ര പരിച്ഛേദന കരേ ഛേ ഏടലും ജ നഹി പണ, ‘നിജആത്മദ്രവ്യ ജ
ഉപാദേയ ഛേ’ ഏവീ രുചിരൂപ ജേ നിശ്ചയസമ്യക്ത്വ ഛേ തേനീ പരംപരാഏ കാരണഭൂത ഏവാ ‘‘मूढत्रयं
मदाश्चाष्टौ तथानायतनानि षट् । अष्टौ शङ्कादयश्चेति दृग्दोषा पंचविंशतिः’’ (ശ്രീ സോമദേവകൃത
യശസ്തിലക പൃഷ്ഠ ൧൨൪) (അര്ഥ: — ൧ത്രണ മൂഢതാ, ൨ആഠ മദ, ൩ഛ അനായതന, ൪ആഠ ശംകാദി
അംഗോ — ഏ പ്രമാണേ സമ്യഗ്ദര്ശനനാ പച്ചീശ ദോഷ ഛേ.) ഏമ ശ്ലോകമാം കഹ്യാ പ്രമാണേ സമ്യക്ത്വനാ
൧. ത്രണ മൂഢതാ – ദേവമൂഢതാ, ഗുരുമൂഢതാ, ധര്മമൂഢതാ.
൨. ആഠ മദ – ജാതിമദ, കുളമദ, ധനമദ, തപമദ, രൂപമദ, ബളമദ, വിദ്യാമദ, രാജമദ.
൩. ഛ അനായതന – കുദേവ, കുഗുരു അനേ കുധര്മനീ അനേ ഏ ത്രണേനാ ആരാധകോനീ പ്രശംസാ.
൪. ആഠ അംഗോ – ശംകാ, കാംക്ഷാ, വിചികിത്സാ, മൂഢതാ, പരദോഷ-കഥന, അസ്ഥിരകരണ, സാധര്മീഓ പ്രത്യേ പ്രേമ ന
രാഖവോ, അപ്രഭാവനാ.
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൫ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൨൨൭