Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
जीवः पुण्णें अमरु वियाणु पुण्येनामरो देवो भवतीति जानीहि । मिस्सें माणुस-गइ लहइ मिश्रेण
पुण्यपापद्वयेन मनुष्यगतिं लभते । दोहि वि खइ णिव्वाणु द्वयोरपि कर्मक्षयेऽपि निर्वाणमिति ।
तद्यथा । सहजशुद्धज्ञानानन्दैकस्वभावात्परमात्मनः सकाशाद्विपरीतेन छेदनादिनारकतिर्यग्गति-
दुःखदानसमर्थेन पापकर्मोदयेन नारकतिर्यग्गतिभाजनो भवति जीवः । तस्मादेव शुद्धात्मनो
विलक्षणेन पुण्योदयेन देवो भवति । तस्मादेव शुद्धात्मनो विपरीतेन पुण्यपापद्वयेन मनुष्यो भवति ।
तस्यैव विशुद्धज्ञानदर्शनस्वभावेन निजशुद्धात्मतत्त्वसम्यक्श्रद्धानज्ञानानुष्ठानरूपेण शुद्धोपयोगेन
मुक्त ो भवतीति तात्पर्यार्थः । तथा चोक्त म् — ‘‘पावेण णरयतिरियं गम्मइ धम्मेण देवलोयम्मि ।
मिस्सेण माणुसत्तं दोण्हं पि खएण णिव्वाणं ।।’’ ।।६३।।
अथ निश्चयप्रतिक्रमणप्रत्याख्यानालोचनस्वरूपे स्थित्वा व्यवहारप्रतिक्रमण प्रत्याख्याना-
൩൨൪ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൬൩
उसके उदयसे नरक तिर्यंचगतिका पात्र होता है, आत्मस्वरूपसे विपरीत शुभ कर्मोंके उदयसे
देव होता है, दोनोंके मेलसे मनुष्य होता है, और शुद्धात्मस्वरूपसे विपरीत इन दोनों पुण्य
-पापोंके क्षयसे निर्वाण (मोक्ष) मिलता है । मोक्षका कारण एक शुद्धोपयोग है, वह शुद्धोपयोग
निज शुद्धात्मतत्त्वके सम्यक् श्रद्धान ज्ञान आचरणरूप है । इसलिये इस शुद्धोपयोगके बिना
किसी तरह भी मुक्ति नहीं हो सकती, यह सारांश जानो । ऐसा ही सिद्धान्त – ग्रन्थमें भी हरएक
जगह कहा गया है । जैसे — यह जीव पापसे नरक तिर्यंचगतिको जाता है, और धर्म (पुण्य)
से देवलोकमें जाता है, पुण्य-पाप दोनोंके मेलसे मनुष्यदेहको पाता है, और दोनोंके क्षयसे मोक्ष
पाता है ।।६३।।
आगे निश्चयप्रतिक्रमण, निश्चयप्रत्याख्यान और निश्चयआलोचनारूप जो शुद्धोपयोग
നരകഗതി അനേ തിര്യംചഗതിനാം ഛേദന ആദി ദുഃഖ ദേവാമാം സമര്ഥ ഏവാ പാപകര്മനാ ഉദയഥീ ജീവ
നാരകഗതിനും അനേ തിര്യംചഗതിനും ഭാജന ഥായ ഛേ, തേ ജ ശുദ്ധ ആത്മാഥീ വിലക്ഷണ ഏവാ പുണ്യോദയഥീ
ദേവ ഥായ ഛേ, തേ ജ ശുദ്ധ ആത്മാഥീ വിപരീത പുണ്യ-പാപ ദ്വയഥീ മനുഷ്യ ഥായ ഛേ അനേ വിശുദ്ധജ്ഞാന,
വിശുദ്ധദര്ശന ജേനോ സ്വഭാവ ഛേ ഏവാ തേ ജ നിജ ശുദ്ധ ആത്മതത്ത്വനാം സമ്യക്ശ്രദ്ധാന, സമ്യഗ്ജ്ഞാന അനേ
സമ്യഗ് അനുഷ്ഠാനരൂപ ശുദ്ധോപയോഗഥീ മുക്ത ഥായ ഛേ. വളീ കഹ്യും പണ ഛേ കേ — ‘‘पावेण णरयतिरियं
गम्मइ धम्मेण देवलोयम्मि । मिस्सेण माणुसत्तं दोण्हं पि खएण णिव्वाणं ।।’’ (അര്ഥ: — ആ ജീവ പാപഥീ
നരകഗതി അനേ തിര്യംചഗതിമാം ജായ ഛേ. ധര്മഥീ അര്ഥാത് പുണ്യഥീ ദേവലോകമാം ജായ ഛേ, പുണ്യ പാപ
ബന്നേനാ മിശ്രണഥീ മനുഷ്യപണും പാമേ ഛേ അനേ ബന്നേനാ ക്ഷയഥീ നിര്വാണ പാമേ ഛേ. ൬൩.
ഹവേ, ജ്ഞാനീ നിശ്ചയ പ്രതിക്രമണ, നിശ്ചയപ്രത്യാഖ്യാന അനേ നിശ്ചയ ആലോചനാസ്വരൂപമാം സ്ഥിത