Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൮൨ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൩൫൩
नन्दैकशुद्धात्मनो विलक्षणं पञ्चेन्द्रियविषयसुखाभिलाषरागं मणि मनसि जाम ण मिल्लइ यावन्तं
कालं न मुञ्चति एत्थु अत्र जगति सो णवि मुच्चइ स जीवो नैव मुच्यते ज्ञानावरणादिकर्मणा
ताम तावन्तं कालं जिय हे जीव । किं कुर्वन्नपि । जाणंतु वि वीतरागानुष्ठानरहितः सन्
शब्दमात्रेण जानन्नपि । कं जानन् । परमत्थु परमार्थशब्दवाच्यनिजशुद्धात्मतत्त्वमिति । अयमत्र
भावार्थः । निजशुद्धात्मस्वभावज्ञानेऽपि शुद्धात्मोपलब्धिलक्षणवीतरागचारित्रभावनां विना मोक्षं न
लभत इति ।।८१।।
अथ निर्विकल्पात्मभावनाशून्यः शास्त्रं पठन्नपि तपश्चरणं कुर्वन्नपि परमार्थं न
वेत्तीति कथयति —
२०९) बुज्झइ सत्थइँ तउ चरइ पर परमत्थु ण वेइ ।
ताव ण मुंचइ जाम णवि इहु परमत्थु मुणेइ ।।८२।।
बुध्यते शास्त्राणि तपः चरति परं परमार्थं न वेत्ति ।
तावत् न मुच्यते यावत् नैव एनं परमार्थं मनुते ।।८२।।
ഭാവാര്ഥ: — ജേ ജീവ അണുമാത്ര പണ – സൂക്ഷ്മപണ – ഏക (കേവള) വീതരാഗ സദാനംദരൂപ ശുദ്ധ
ആത്മാഥീ വിലക്ഷണ പംചേന്ദ്രിയോനാ വിഷയസുഖനീ അഭിലാഷാരൂപ രാഗനേ ജ്യാം സുധീ മനമാംഥീ ഛോഡതോ
നഥീ, ത്യാം സുധീ തേ ആ സംസാരമാം പരമാര്ഥ ശബ്ദഥീ വാച്യ ഏവാ നിജശുദ്ധാത്മതത്ത്വനേ വീതരാഗ
അനുഷ്ഠാന രഹിത ഥയോ ഥകോ (വീതരാഗ അനുഷ്ഠാന വിനാ) കേവള ശബ്ദമാത്രഥീ ജ ജാണതോ ഥകോ
ജ്ഞാനാവരണാദി കര്മഥീ മൂകാതോ നഥീ. ഏ ഭാവാര്ഥ ഛേ കേ നിജ ശുദ്ധ ആത്മസ്വഭാവനും ജ്ഞാന ഹോവാ ഛതാം
പണ ശുദ്ധ ആത്മാനീ പ്രാപ്തിസ്വരൂപ വീതരാഗ ചാരിത്രനീ ഭാവനാ വിനാ മോക്ഷ മളതോ നഥീ. ൮൧.
ജേ നിര്വികല്പ ആത്മഭാവനാഥീ ശൂന്യ ഛേ തേ ശാസ്ത്രനേ ഭണവാ ഛതാം, തപശ്ചരണ കരവാ ഛതാം
പണ പരമാര്ഥനേ ജാണതോ നഥീ, ഏമ കഹേ ഛേ : —
इच्छा रखता है, मनमें थोड़ासा भी राग रखता है, वह आगमज्ञानसे आत्माको शब्दमात्र जानता
हुआ भी वीतरागचारित्रकी भावनाके बिना मोक्षको नहीं पाता ।।८१।।
आगे जो निर्विकल्प आत्म - भावनासे शून्य है, वह शास्त्रको पढ़ता हुआ भी तथा
तपश्चरण करता हुआ भी परमार्थको नहीं जानता है, ऐसा कहते हैं —
गाथा – ८२
अन्वयार्थ : — [शास्त्राणि ] शास्त्रोंको [बुध्यते ] जानता है, [तपः चरति ] और