Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൩൮൬ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൦൧
जि लक्षणं जानाति य एव देह-विभेएं भेउ तहं देहविभेदेन भेदं तेषां जीवानां,
देहोद्भवविषयसुखरसास्वादविलक्षणशुद्धात्मभावनारहितेन जीवेन यान्युपार्जितानि कर्माणि
१
तदुदयेनोत्पन्नेन देहभेदेन जीवानां भेदं णाणि किं मण्णइ वीतरागस्वसंवेदनज्ञानी किं मन्यते । नैव ।
कम् । सो जि तमेव पूर्वोक्तं देहभेदमिति । अत्र ये केचन ब्रह्माद्वैतवादिनो नानाजीवान्न मन्यन्ते
तन्मतेन विवक्षितैकजीवस्य जीवितमरणसुखदुःखादिके जाते सर्वजीवानां तस्मिन्नेव क्षणे
जीवितमरणसुखदुःखादिकं प्राप्नोति । कस्मादिति चेत् । एकजीवत्वादिति । न च तथा द्रश्यते इति
भावार्थः ।।१०१।।
വ്യവധാനരഹിതപണേ ദേഖവാ-ജാണവാമാം സമര്ഥ ഏവാം വിശുദ്ധദര്ശന അനേ വിശുദ്ധജ്ഞാന ജീവോനും ലക്ഷണ
ഛേ, ഏമ ജേ ജാണേ ഛേ തേ വീതരാഗ സ്വസംവേദനവാളാ ജ്ഞാനീ ശും ദേഹഥീ ഉദ്ഭവതാ വിഷയസുഖരസനാ
ആസ്വാദഥീ വിലക്ഷണ ശുദ്ധാത്മാനീ ഭാവനാഥീ രഹിത ജീവേ ജേ കര്മോ ഉപാര്ജിത കര്യാം ഛേ തേനാ ഉദയഥീ
ഉത്പന്ന ദേഹഭേദഥീ ജീവോനാ ഭേദ മാനേ? (കദീ പണ ന മാനേ.)
അഹീം, ജേ കോഈ ബ്രഹ്മാദ്വൈതവാദീഓ (വേദാന്തീഓ) അനേക ജീവോനേ മാനതാ നഥീ (അനേ ഏക
ജ ജീവ മാനേ ഛേ) തേമനീ ഏ വാത അപ്രമാണ ഛേ, കാരണ കേ തേമനാ മതാനുസാര ‘ഏക ജ
ജീവനേ’ മാനവാമാം ബഹു ഭാരേ ദോഷ ആവേ ഛേ. തേനാ മത അനുസാരേ വിവക്ഷിത ഏക ജീവനേ
ജീവിത-മരണ സുഖ-ദുഃഖാദി ഥതാം, സര്വ ജീവോനേ തേ ജ ക്ഷണേ ജീവിത-മരണ സുഖ-ദുഃഖാദി ഥവാം
ജോഈഏ; ശാ മാടേ? കാരണ കേ തേമനാ മതമാം ‘ഏക ജ ജീവ ഛേ’ ഏവീ മാന്യതാ ഛേ. പണ ഏവും
(അഹീം) ജോവാമാം ആവതും നഥീ, (ഏക ജ ജീവനേ ജീവിത-മരണാദി ഥതാം ബധാനേ ജീവിത-മരണ
ഥതാം ജോവാമാം ആവതാം നഥീ) ഏവോ ഭാവാര്ഥ ഛേ. ൧൦൧.
समयमें जाननेमें समर्थ जो केवलदर्शन केवलज्ञान है, उसे निज लक्षणोंसे जो कोई जानता है,
वही सिद्ध - पद पाता है । जो ज्ञानी अच्छी तरह इन निज लक्षणोंको जान लेवे वह देहके भेदसे
जीवोंका भेद नहीं मान सकता । अर्थात् देहसे उत्पन्न जो विषय – सुख उनके रसके आस्वादसे
विमुख शुद्धात्माकी भावनासे रहित जो जीव उसने उपार्जन किये जो ज्ञानावरणादिकर्म, उनके
उदयसे उत्पन्न हुए देहादिक के भेदसे जीवोंका भेद, वीतरागस्वसंवेदनज्ञानी कदापि नहीं मान
सकता । देहमें भेद हुआ तो क्या, गुणसे सब समान हैं, और जीव – जातिकर एक हैं । यहाँ
पर जो कोई ब्रह्माद्वैतवादी वेदान्ती नाना जीवोंको नहीं मानते हैं, और वे एक ही जीव मानते
हैं, उनकी यह बात अप्रमाण है । उनके मतमें एक ही जीवके माननेसे बड़ा भारी दोष होता
है । वह इस तरह है, कि एक जीवके जीने-मरने, सुख-दुःखादिके होने पर सब जीवोंके उसी
समय जीना, मरना, सुख, दुःखादि होना चाहिये, क्योंकि उनके मतमें वस्तु एक है । परन्तु ऐसा
देखनेमें नहीं आता । इसलिये उनका वस्तु एक मानना वृथा है, ऐसा जानो ।।१०१।।
൧ പാഠാന്തര : — तदुयेनोत्पन्नेन = तदुयोत्पन्नेन