Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൩൮ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൪൪൫
യോഗ ശബ്ദനോ അര്ഥ കഹേവാമാം ആവേ ഛേ : — ‘युज्’ അര്ഥാത് സമാധിമാം ചിത്തനേ ജോഡവും. ഏവാ
സമാധിനാ അര്ഥവാളാ ധാതുഥീ നിഷ്പന്ന യോഗശബ്ദഥീ വീതരാഗനിര്വികല്പ സമാധി കഹേവായ ഛേ അഥവാ
അനംതജ്ഞാനാദിരൂപ സ്വശുദ്ധാത്മാമാം ജോഡാവും – പരിണമവും തേ പണ യോഗ ഛേ. ആവോ യോഗ ജേനേ ഛേ തേ യോഗീ
-ധ്യാനീ-തപോധന ഛേ. ഏ പ്രമാണേ അര്ഥ ഛേ. ൧൩൭✽൫.
ഹവേ, പാംച ഇന്ദ്രിയസുഖനും അനിത്യപണും ദര്ശാവേ ഛേ : —
ഭാവാര്ഥ: — നിര്വിഷയ നിത്യ അനേ വീതരാഗ പരമാനംദ ജേനോ ഏക സ്വഭാവ ഛേ ഏവാ
പരമാത്മസുഖഥീ പ്രതികൂള വിഷയസുഖോ ബേ ദിവസ രഹേനാരാം ഛേ. പഛീ-ബേ ദിവസ പഛീ-ആത്മസുഖഥീ
तात्पर्यम् । योगशब्दस्यार्थं कथ्यते — ‘युज्’ समाधौ इति धातुनिष्पन्नेन योगशब्देन
वीतरागनिर्विकल्पसमाधिरुच्यते । अथवानन्तज्ञानादिरूपे स्वशुद्धात्मनि योजनं परिणमनं योगः, स
इत्थंभूतो योगो यस्यास्तीति स तु योगी ध्यानी तपोधन इत्यर्थः ।।१३७✽५।।
अथ पञ्चेन्द्रियसुखस्यानित्यत्वं दर्शयति —
२६९) विसय-सुहइँ बे दिवहडा पुणु दुक्खहँ परिवाडि ।
भुल्लउ जीव म वाहि तुहुँ अप्पण खंधि कुहाडि ।।१३८।।
विषयसुखानि द्वे दिवसे पुनः दुःखानां परिपाटी ।
भ्रान्त जीव मा वाहय त्वं आत्मनः स्कन्धे कुठारम् ।।१३८।।
विसय इत्यादि । विसय-सुहइं निर्विषयान्नित्याद्वीतरागपरमानन्दैकस्वभावात् परमात्म-
सुखात्प्रतिकूलानि विषयसुखानि बे दिबहडा दिनद्वयस्थायीनि भवन्ति । पुणु पुनः
है, वही तपोधन है, वह निःसंदेह जानना ।।१३७✽५।।
आगे पंचेन्द्रियोंके सुखको विनाशीक बतलाते हैं —
गाथा – १३८
अन्वयार्थ : — [विषयसुखानि ] विषयोंके सुख [द्वे दिवसे ] दौ दिनके हैं, [पुनः ]
फि र बादमें [दुःखानां परिपाटी ] ये विषय दुःखकी परिपाटी हैं, ऐसा जानकर [भ्रांत जीव ]
हे भोले जीव, [त्वं ] तू [आत्मनः स्कंधे ] अपने कंधे पर [कुठारम् ] आपही कुल्हाड़ीको
[मा वाहय ] मत चलावे ।।
भावार्थ : — ये विषय क्षणभंगुर हैं, बारम्बार दुर्गतिके दुःखके देनेवाले हैं, इसलिए
विषयोंका सेवन अपने कंधे पर कुल्हाड़ीका मारना है, अर्थात् नरकमें अपनेको डुबोना है, ऐसा