Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൨൦൦ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൫൩൩
भणंति कथयन्ति । के ते मुणि मुनयः प्रत्यक्षज्ञानिनः । कथंभूतं भणन्ति परमपयासु
परमप्रकाशः । यः कथंभूतः । जो परमप्पउ यः परमात्मा । पुनरपि कथंभूतः । परम-पउ
परमानन्तज्ञानादिगुणाधारत्वेन परमपदस्वभावः । किंविशिष्टः । हरि हरिसंज्ञः हरु महेश्वराभिधानः
बंभु वि परमब्रह्माभिधानोऽपि बुद्धु बुद्धः सुगतसंज्ञः सो जिण-देउ स एव पूर्वोक्त : परमात्मा
जिनदेवः । किंविशिष्टः । विसुद्धु समस्तरागादिदोषपरिहारेण शुद्ध इति । अत्र य एव परमात्मसंज्ञो
निर्दोषिपरमात्मा व्याख्यातः स एव परमात्मा, स एव परमपदः, स एव विष्णुसंज्ञः, स
एवेश्वराभिधानः, स एव ब्रह्मशब्दवाच्यः, स एव सुगतशब्दाभिधेयः, स एव जिनेश्वरः, स एव
विशुद्ध इत्याद्यष्टाधिकसहस्रनामाभिधेयो भवति । नानारुचीनां जनानां तु कस्यापि केनापि
विवक्षितेन नाम्नाराध्यः स्यादिति भावार्थः । तथा चोक्त म् — ‘‘नामाष्टकसहस्रेण युक्तं
വിസ്താര: — ജേ പരമപ്രകാശ നാമനോ പരമാത്മാ ഛേ തേ ജ പരമാത്മാ, ജ്ഞാനാദി അനംത
ഗുണോനാ ആധാര ഹോവാഥീ പരമപദസ്വഭാവ ഹരി, മഹേശ്വര നാമനോ ഹര, പരമബ്രഹ്മ നാമനോ ബ്രഹ്മാ,
സുഗത നാമനോ ബുദ്ധ, സമസ്ത രാഗാദി ദോഷനാ ത്യാഗ വഡേ ശുദ്ധ ജിനദേവ ഛേ ഏമ മുനിഓ – പ്രത്യക്ഷ
ജ്ഞാനീഓ – കഹേ ഛേ.
ഭാവാര്ഥ : — അഹീം പരമാത്മപ്രകാശ നാമനാ ജേ നിര്ദോഷ പരമാത്മാനും വ്യാഖ്യാന കര്യും ഛേ, തേ
ജ പരമാത്മാ ഛേ, തേ ജ പരമപദ ഛേ, തേനും നാമ ജ വിഷ്ണു ഛേ, തേനും നാമ ജ മഹേശ്വര ഛേ, തേ ജ
‘ബ്രഹ്മ’ ശബ്ദഥീ വാച്യ ഛേ, തേ ജ ‘സുഗത’ ശബ്ദഥീ അഭിധേയ ഛേ, തേ ജ ജിനേശ്വര ഛേ, തേ ജ വിശുദ്ധ
ഛേ ഇത്യാദി ഏക ഹജാര ആഠ നാമവാളാ ഛേ ഏമ പ്രത്യക്ഷ ജ്ഞാനീഓ കഹേ ഛേ.
ജുദീ ജുദീ രുചിവാളാ ജീവോനേ തേ കോഈ ഏക വിവക്ഷിത നാമഥീ ആരാധ്യ ഛേ, ഏവോ ഭാവാര്ഥ
ഛേ. കഹ്യും പണ ഛേ കേ ‘‘नामाष्टकसहस्रेण युक्तं मोक्षपुरेश्वरम्’’ इत्यादि (അര്ഥ: — ഏക ഹജാര ആഠ
परमप्रकाश नामसे कहते हैं, [सः ] वह [विशुद्धः जिनदेवः ] रागादि रहित शुद्ध जिनदेव ही
है, उसीके ये सब नाम हैं ।।
भावार्थ : — प्रत्यक्षज्ञानी उसे परमानंद ज्ञानादि गुणोंका आधार होनेसे परमपद कहते
हैं । वही विष्णु है, वही महादेव है, उसीका नाम परब्रह्म है, सबका ज्ञायक होनेसे बुद्ध है,
सबमें व्यापक ऐसा जिनदेव देवाधिदेव परमात्मा अनेक नामोंसे गाया जाता है । समस्त रागादिक
दोषके न होनेसे निर्मल है, ऐसा जो अरहंतदेव वही परमात्म परमपद, वही विष्णु, वही ईश्वर,
वही ब्रह्म, वही शिव, वही सुगत, वही जिनेश्वर, और वही विशुद्ध — इत्यादि एक हजार आठ
नामोंसे गाया जाता है । नाना रुचिके धारक ये संसारी जीव वे नाना प्रकारके नामोंसे जिनराजको
आराधते हैं । ये नाम जिनराजके सिवाय दूसरेके नहीं हैं । ऐसा ही दूसरे ग्रंथोंमें भी कहा है —