Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
୧୭୪ ]ଯୋଗୀନ୍ଦୁଦେଵଵିରଚିତ: [ ଅଧିକାର-୧ : ଦୋହା-୧୦୭
ण णाणु तेऽपि भवन्ति न ज्ञानं, तेन कारणेन तुहुं तिण्णि वि परिहरिवि तान् कर्मतापन्नान्
तत्र हे प्रभाकरभट्ट त्रीण्यपि परिहृत्य । पश्चात्किं कुरु । णियमिं अप्पु वियाणु निश्चयेनात्मानं
विजानीहीति । तद्यथा । सकलविशदैकज्ञानस्वरूपात् परमात्मपदार्थात् निश्चयनयेन भिन्नान्
त्रीण्यपि धर्मार्थकामान् त्यक्त्वा वीतरागस्वसंवेदनलक्षणे शुद्धात्मानुभूतिज्ञाने स्थित्वात्मानं
जानीहीति भावार्थः ।।१०६।।
अथ
१०७) अप्पा णाणहँ गम्मु पर णाणु वियाणइ जेण ।
तिण्णि वि मिल्लिवि जाणि तुहुँ अप्पा णाणेँ तेण ।।१०७।।
आत्मा ज्ञानस्य गम्यः परः ज्ञानं विजानाति येन ।
त्रीण्यपि मुक्त्वा जानीहि त्वं आत्मानं ज्ञानेन तेन ।।१०७।।
अप्पा णाणहं गम्मु पर आत्मा ज्ञानस्य गम्यो विषयः परः । कोऽर्थः । नियमेन ।
(विषयाभिलाष) ये तीनों ही आत्मासे भिन्न हैं, ज्ञानरूप नहीं हैं । निश्चयनय करके सब तरफ से
निर्मल केवलज्ञानस्वरूप परमात्मपदार्थसे भिन्न तीनों ही धर्म, अर्थ, काम, पुरुषार्थोंको छोड़कर
वीतरागस्वसंवेदनस्वरूप शुद्धात्मानुरूपज्ञानमें रहकर आत्माको जान ।।१०६।।
आगे आत्माका स्वरूप दिखलाते हैं —
गाथा – १०७
अन्वयार्थ : — [आत्मा ] आत्मा [परं ] नियमसे [ज्ञानस्य ] ज्ञानके [गम्यः ] गोचर
है, [येन ] क्योंकि [ज्ञानं ] ज्ञान ही [विजानाति ] आत्माको जानता है, [तेन ] इसलिये [त्वं ]
हे प्रभाकर भट्ट तू [त्रीणि अपि मुक्तवा ] धर्म, अर्थ, काम इन तीनों ही भावोंको छोड़कर
[ज्ञानेन ] ज्ञानसे [आत्मानं ] निज आत्माको [जानीहि ] जान ।
भावार्थ : — निज शुद्धात्मा ज्ञानके ही गोचर (जानने योग्य) है, क्योंकि मतिज्ञानादि
ଧର୍ମ ଅର୍ଥ ଅନେ କାମ ଏ ତ୍ରଣେଯ ପୁରୁଷାର୍ଥନେ ଛୋଡୀନେ ଵୀତରାଗ ସ୍ଵସଂଵେଦନ ଜେନୁଂ ସ୍ଵରୂପ ଛେ ଏଵା
ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାନୀ ଅନୁଭୂତିରୂପ ଜ୍ଞାନମାଂ ସ୍ଥିତ ଥଈନେ ଆତ୍ମାନେ ଜାଣ, ଏ ଭାଵାର୍ଥ ଛେ. ୧୦୬.
ହଵେ, ଆତ୍ମାନୁଂ ସ୍ଵରୂପ ଦର୍ଶାଵେ ଛେ : —
ଭାଵାର୍ଥ: — ନିଜ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଜ୍ଞାନନେ ଜ ଗମ୍ଯ ଛେ, କାରଣ କେ ମତିଜ୍ଞାନାଦି ପାଂଚ ଭେଦୋ ରହିତ