Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
୩୬୮ ]ଯୋଗୀନ୍ଦୁଦେଵଵିରଚିତ: [ ଅଧିକାର-୨ : ଦୋହା-୯୦
केनाप्यात्मा वञ्चितः । किं कृत्वा । शिरोलुञ्चनं कृत्वा । केन । भस्मना । कस्मादिति
चेत् । यतः सर्वेऽपि संगा न परिहृताः । कथंभूतेन भूत्वा । जिनवरलिङ्गधारकेणेति । तद्यथा ।
वीतरागनिर्विकल्पनिजानन्दैक रूपसुखरसास्वादपरिणतपरमात्मभावनास्वभावेन तीक्ष्णशस्त्रोपकरणेन
बाह्याभ्यन्तरपरिग्रहकांक्षारूपप्रभृतिसमस्तमनोरथकल्लोलमालात्यागरूपं मनोमुण्डनं पूर्वमकृत्वा
जिनदीक्षारूपं शिरोमुण्डनं कृत्वापि केनाप्यात्मा वञ्चितः । कस्मात् । सर्वसंगपरित्यागाभावादिति ।
अत्रेदं व्याख्यानं ज्ञात्वा स्वशुद्धात्मभावनोत्थवीतरागपरमानन्दपरिग्रहं कृत्वा तु जगत्त्रये
कालत्रयेऽपि मनोवचनकायैः कृतकारितानुमतैश्च द्रष्टश्रुतानुभूतनिःपरिग्रहशुद्धात्मानुभूतिविपरीत-
परिग्रहकाङ्क्षास्त्वं त्यजेतित्यभिप्रायः ।।९०।।
ଭାଵାର୍ଥ: — ଵୀତରାଗ ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ନିଜାନଂଦ ଜେନୁଂ ଏକ ରୂପ ଛେ ଏଵା ସୁଖରସନା ଆସ୍ଵାଦରୂପେ
ପରିଣତ ପରମାତ୍ମାନୀ ଭାଵନାନା ସ୍ଵଭାଵରୂପ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରନା ଉପକରଣଥୀ ବାହ୍ଯ, ଅଭ୍ଯଂତର ପରିଗ୍ରହନୀ
ଆକାଂକ୍ଷା ଆଦିଥୀ ମାଂଡୀନେ ସମସ୍ତ ମନୋରଥନୀ କଲ୍ଲୋଲମାଳାନା ତ୍ଯାଗରୂପ ମନୋମୁଂଡନ ପୂର୍ଵେ କର୍ଯୁଂ ନହି.
ଜିନଦୀକ୍ଷାରୂପ ଶିରୋମୁଂଡନ କରୀନେ ପଣ ସର୍ଵସଂଗ ପରିତ୍ଯାଗ କର୍ଯୋ ନ ହୋଵାଥୀ ତେଣେ ପୋତାନା ଆତ୍ମାନେ
ଛେତର୍ଯୋ.
ଅହୀଂ, ଆ କଥନ ଜାଣୀନେ ନିଜ ଶୁଦ୍ଧ-ଆତ୍ମାନୀ ଭାଵନାଥୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ଵୀତରାଗ ପରମାନଂଦରୂପ
ପରିଗ୍ରହନେ ଗ୍ରହୀନେ ତ୍ରଣ କାଳମାଂ ତ୍ରଣ ଲୋକମାଂ ମନ, ଵଚନ, କାଯଥୀ, କୃତ, କାରିତ, ଅନୁମୋଦନଥୀ
ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାନୀ ଅନୁଭୂତିଥୀ ଵିପରୀତ ଏଵା ଦେଖେଲା, ସାଂଭଳେଲା ଅନେ ଅନୁଭଵେଲା ପରିଗ୍ରହନୀ
ଆକାଂକ୍ଷା ଛୋଡଵୀ, ଏଵୋ ଅଭିପ୍ରାଯ ଛେ. ୯୦.
करके [क्षारेण ] भस्मसे [शिरः ] शिरके केश [लुंचित्वा ] लौंच किये, (उखाड़े) लेकिन
[सकला अपि संगाः ] सब परिग्रह [न परिहृताः ] नहीं छोड़े, उसने [आत्मा ] अपनी
आत्माको ही [वंचितः ] ठग लिया ।
भावार्थ : — वीतराग निर्विकल्पनिजानंद अखंडरूप सुखरसका जो आस्वाद उसरूप
परिणामी जो परमात्माकी भावना वही हुआ, तीक्ष्ण शस्त्र उससे बाहिरके और अंतरके परिग्रहोंकी
वाञ्छा आदि ले समस्त मनोरथ उनकी कल्लोल मालाओंका त्यागरूप मनका मुंडन वह तो
नहीं किया, और जिनदीक्षारूप शिरोमुंडन कर भेष रखा, सब परिग्रहका त्याग नहीं किया, उसने
अपनी आत्मा ठगी । ऐसा कथन समझकर निज शुद्धात्माकी भावनासे उत्पन्न, वीतराग परम,
आनंदस्वरूपको अंगीकार करके तीनों काल तीनों लोकमें मन, वचन, काय, कृत, कारित,
अनुमोदनाकर देखे, सुने, अनुभवे जो परिग्रह उनकी वाँछा सर्वथा त्यागनी चाहिये । ये परिग्रह
शुद्धात्माकी अनुभूतिसे विपरीत हैं ।।९०।।