Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
୪୨୪ ]ଯୋଗୀନ୍ଦୁଦେଵଵିରଚିତ: [ ଅଧିକାର-୨ : ଦୋହା-୧୨୬
ହଵେ, ତେ ଜ ହିଂସାନା ଦୋଷନେ ଦ୍ରଢ କରେ ଛେ : —
ଭାଵାର୍ଥ: — ବହାରମାଂ ଅନ୍ଯ ଜୀଵୋନେ ମାରୀନେ ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାଣୀଓନା ପ୍ରାଣନୋ ଵିଯୋଗ
କରୀନେ, ଅନ୍ଯ ଜୀଵୋନେ ଚୂରୀନେ ଅର୍ଥାତ୍ ହାଥ, ପଗ ଵଗେରେନୋ ଏକ ଦେଶନୋ ଛେଦ କରଵାରୂପେ ଜୀର୍ଣ
କରୀନେ ଅନେ ନିଶ୍ଚଯନଯଥୀ ଅଭ୍ଯଂତରମାଂ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ, ରାଗାଦିରୂପ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରଥୀ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମଅନୁଭୂତିରୂପ
ପୋତାନା ନିଶ୍ଚଯପ୍ରାଣୋନେ ଚୂରୀନେ ତେ ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ସ୍ଵ-ପର ଜୀଵୋମାଂ ତୁଂ ଜେ ଦୁଃଖ ଆପେ ଛେ, ତେ ଦୁଃଖନୀ
ଅପେକ୍ଷାଏ ଅନଂତଗଣୁଂ ଦୁଃଖ ହେ ମୂଢ ଜୀଵ! ତୁଂ ଅଵଶ୍ଯ ପାମୀଶ.
अथ तमेव हिंसादोषं द्रढयति —
२५६) मारिवि चूरिवि जीवडा जं तुहुँ दुक्खु करीसि ।
तं तह पासि अणंत-गुणु अवसइँ जीव लहीसि ।।१२६।।
मारयित्वा चूर्णयित्वा जीवान् यत् त्वं दुःखं करिष्यसि ।
तत्तदपेक्षया अनन्तगुणं अवश्यमेव जीव लभसे ।।१२६।।
मारिवि इत्यादि । मारिवि बहिर्विषये अन्यजीवान् प्राणीप्राणवियोगलक्षणेन मारयित्वा
चूरिवि हस्तपादाद्येकदेशच्छेदरूपेण चूरयित्वा । कान् । जीवडा जीवान् निश्चयेनाभ्यन्तरे तु
मिथ्यात्वरागादिरूपतीक्ष्णशस्त्रेण शुद्धात्मानुभूतिरूपनिश्चयप्राणांश्च जं तुहुँ दुक्खु करीसि यद्दुःखं
त्वं कर्ता करिष्यसि तेषु पूर्वोक्त स्वपरजीवेषु तं तह पासि अणंतगुणु तद्दुःखं तदपेक्षया
अनन्तगुणं अवसइं अवश्यमेव जीव हे मूढजीव लहीसि प्राप्नोतीति । अत्रायं जीवो
आगे उसी हिंसाके दोषको फि र निंदते हैं, और दयाधर्मको दृढ़ करते हैं —
गाथा – १२६
अन्वयार्थ : — [जीव ] हे जीव, [यत् त्वं ] जो तू [जीवान् ] परजीवोंको [मारयित्वा ]
मारकर, [चूरयित्वा ] चूरकर [दुःखं करिष्यसि ] दुःखी करता है, [तत् ] उसका फ ल
[तदपेक्षया ] उसकी अपेक्षा [अनंतगुणं ] अनंतगुणा [अवश्यमेव ] निश्चयसे [लभसे ] पावेगा ।
भावार्थ : — निर्दयी होकर अन्य जीवोंके प्राण हरना, परजीवोंका शस्त्रादिकसे घात
करना, वह मारना है, और हाथ-पैर आदिसे, तथा लाठी आदिसे परजीवोंका काटना, एकदेश
मारना वह चूरना है, यह हिंसा ही महा पापका मूल है । निश्चयनयसे अभ्यन्तरमें मिथ्यात्व
रागादिरूप तीक्ष्ण शस्त्रोंसे शुद्धात्मानुभूतिरूप अपने निश्चय प्राणोंको हत रहा है, क्लेशरूप
करता है, उसका फ ल अनंत दुःख अवश्य सहेगा । इसलिए हे मूढ़ जीव, परजीवोंको मत मार,