Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
ਅਧਿਕਾਰ-੧ : ਦੋਹਾ-੬੩ ]ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼: [ ੧੧੩
-अशुभ संकल्प-विकल्पसे रहित आत्मासे विपरीत अनेक संकल्प-विकल्पसमूहरूप जो मन
और शुद्धात्मतत्त्वकी अनुभूतिसे भिन्न जो राग, द्वेष, मोहादिरूप सब विभाव ये सब आत्मासे
जुदे हैं, तथा वीतराग परमानन्दसुखरूप अमृतसे पराङ्मुख जो समस्त चतुर्गतिके महान
दुःखदायी दुःख वे सब जीवपदार्थसे भिन्न हैं । ये सभी अशुद्धनिश्चयनयकर आत्म-ज्ञानके
अभावसे उपार्जन किये हुए कर्मोंसे जीवके उत्पन्न हुए हैं । इसलिये ये सब अपने नहीं हैं,
कर्मजनित हैं । यहाँ पर परमात्म-द्रव्यसे विपरीत जो पाँचों इन्द्रियोंको आदि लेकर सब
विकल्प-जाल हैं, वे तो त्यागने योग्य हैं, उससे विपरीत पाँचों इन्द्रियोंके विषयोंकी
अभिलाषाको आदि लेकर सब विकल्प-जालोंसे रहित अपना शुद्धात्मतत्त्व वही परमसमाधिके
समय साक्षात् उपादेय है । यह तात्पर्य जानना ।।६३।।
आगे संसारके सब सुख-दुःख शुद्ध निश्चयनयसे शुभ-अशुभ कर्मोंकर उत्पन्न होते हैं,
और कर्मोंको ही उपजाते हैं, जीवके नहीं है, ऐसा कहते हैं —
ਵਿਕਲ੍ਪਥੀ ਰਹਿਤ ਆਤ੍ਮਾਥੀ ਵਿਪਰੀਤ ਅਨੇਕ ਸਂਕਲ੍ਪ ਵਿਕਲ੍ਪਨੀ ਜਾਲ਼ਰੂਪ ਜੇ ਮਨ ਅਨੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਾਨੀ
ਅਨੁਭੂਤਿਥੀ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣ ਜੇ ਸਮਸ੍ਤ ਵਿਭਾਵਪਰ੍ਯਾਯੋ ਅਨੇ ਜੇ ਵੀਤਰਾਗ ਪਰਮਾਨਂਦਰੂਪ ਸੁਖਾਮ੍ਰੁਤਥੀ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ਼
ਚਾਰਗਤਿਨਾ ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਤਾਪੋ – ਦੁਃਖਨਾ ਦਾਹੋ ਏ ਸਰ੍ਵ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਨਾ ਅਭਾਵਥੀ
ਉਪਾਰ੍ਜੇਲਾ ਕਰ੍ਮਥੀ ਜੀਵੋਨੇ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਥਯਾਂ ਛੇ.
ਅਹੀਂ, ਪਰਮਾਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯਥੀ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ਼ ਜੇ ਪਂਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿ ਸਮਸ੍ਤ ਵਿਕਲ੍ਪਜਾਲ਼ ਛੇ ਤੇ ਹੇਯ ਛੇ, ਤੇਨਾਥੀ
ਵਿਪਰੀਤ ਪਂਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਵਿਸ਼ਯਨੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਦਿ ਸਮਸ੍ਤ ਵਿਕਲ੍ਪਥੀ ਰਹਿਤ ਏਵੁਂ ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਪਰਮ
ਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਯੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਉਪਾਦੇਯ ਛੇ, ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ. ੬੩.
ਹਵੇ, ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਜੀਵੋਨਾ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਸਮਸ੍ਤ ਸੁਖ-ਦੁਃਖੋਨੇ ਕਰ੍ਮ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰੇ ਛੇ. ਏਮ
ਕਹੇ ਛੇ : —
जनिता हे जीव, न केवलमेते अन्यदपि पुनरपि चतुर्गतिसंतापास्ते कर्मजनिता इति । तद्यथा ।
अतीन्द्रियात् शुद्धात्मनो यानि विपरीतानि पञ्चेन्द्रियाणि, शुभाशुभसंकल्पविकल्परहितात्मनो यद्
विपरीतमनेकसंकल्पविकल्पजालरूपं मनः, ये च शुद्धात्मतत्त्वानुभूतेर्विलक्षणाः समस्तविभाव-
पर्यायाः, वीतरागपरमानन्दसुखामृतप्रतिकूलाः समस्तचतुर्गतिसंतापाः दुःखदाहाश्चेति सर्वेऽप्येते
अशुद्धनिश्चयनयेन स्वसंवेद्याभावोपार्जितेन कर्मणा निर्मिता जीवानामिति । अत्र परमात्म-
द्रव्यात्प्रतिकूलं यत्पञ्चेन्द्रियादिसमस्तविकल्पजालं तद्धेयं तद्विपरीतं स्वशुद्धात्मतत्त्वं पञ्चेन्द्रिय-
विषयाभिलाषादिसमस्तविकल्परहितं परमसमाधिकाले साक्षादुपादेयमिति भावार्थः ।।६३।।
अथ सांसारिकसमस्तसुखदुःखानि शुद्धनिश्चयनयेन जीवानां कर्म जनयतीति
निरूपयति —