Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੩੫੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੮੦
वीतरागपरमाह्लादरूपशुद्धात्मानुभूतिविपरीतं निजोपार्जितं शुभाशुभकर्मफ लं मोहइं निर्मोह-
शुद्धात्मप्रतिकूलमोहोदयेन जो जि करेइ य एव पुरुषः करोति । कम् । भाउ भावं
परिणामम् । किंविशिष्टम् । असुंदरु सुंदरु वि अशुभं शुभमपि सो पर स एव भावः
कम्मु जणेइ शुभाशुभं कर्म जनयति । अयमत्र भावार्थ । उदयागते कर्मणि योऽसौ
स्वस्वभावच्युतः सन् रागद्वेषौ करोति स एवः कर्म बध्नाति ।।७९।।
अथ उदयागतेकर्मानुभवे योऽसौ रागद्वेषौ न करोति स कर्म न बध्नातीति कथयति —
२०७) भुंजंतु वि णिय-कम्म-फ लु जो तहिँ राउ ण जाइ ।
सो णवि बंधइ कम्मु पुणु संचिउ जेण विलाइ ।।८०।।
भुञ्जानोऽपि निजकर्मफ लं यः तत्र रागं न याति ।
स नैव बध्नाति कर्म पुनः संचितं येन विलीयते ।।८०।।
ਭਾਵਾਰ੍ਥ: — ਜੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਵੀਤਰਾਗ ਪਰਮ ਆਹ੍ਲਾਦਰੂਪ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਾਨੀ ਅਨੁਭੂਤਿਥੀ
ਵਿਪਰੀਤ ਸ੍ਵੋਪਾਰ੍ਜਿਤ (ਪੋਤੇ ਉਪਾਰ੍ਜਿਤ ਕਰੇਲਾ) ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਨਾ ਫਲ਼ਨੇ ਭੋਗਵਤੋ ਥਕੋ ਪਣ
ਨਿਰ੍ਮੋਹ ਏਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਾਥੀ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ਼ ਮੋਹੋਦਯਥੀ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ (ਸਾਰਾ-ਨਰਸਾ) ਪਰਿਣਾਮਨੇ ਕਰੇ
ਛੇ ਤੇ ਜ (ਤੇ ਭਾਵ ਜ) ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭ ਕਰ੍ਮ ਉਪਜਾਵੇ ਛੇ.
ਅਹੀਂ, ਏ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ ਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਸ੍ਵਭਾਵਭਾਵਥੀ ਚ੍ਯੁਤ ਥਤੋ ਉਦਯਾਗਤ ਕਰ੍ਮਮਾਂ ਰਾਗ
-ਦ੍ਵੇਸ਼ ਕਰੇ ਛੇ ਤੇ ਜ ਕਰ੍ਮ ਬਾਂਧੇ ਛੇ. ੭੯.
ਹਵੇ, ਉਦਯਮਾਂ ਆਵੇਲਾ ਕਰ੍ਮਨਾ ਅਨੁਭਵਮਾਂ ਜੇ ਰਾਗ-ਦ੍ਵੇਸ਼ ਕਰਤੋ ਨਥੀ ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਬਾਂਧਤੋ
ਨਥੀ, ਏਮ ਕਹੇ ਛੇ : —
रागादिक विभाव उनसे उपार्जन किये गये शुभ-अशुभ कर्म उनके फ लको भोगता हुआ जो
अज्ञानी जीव मोहके उदयसे हर्ष-विषाद भाव करता है, वह नये कर्मोंका बंध करता है । सारांश
यह है कि, जो निज स्वभावसे च्युत हुआ उदयमें आये हुए कर्मोंमें राग द्वेष करता है, वही
कर्मोंको बाँधता है ।।७९।।
आगे जो उदय प्राप्त कर्मोंमें राग-द्वेष नहीं करता, वह कर्मोंको भी नहीं बाँधता, ऐसा
कहते हैं —
गाथा – ८०
अन्वयार्थ : — [निजकर्मफ लं ] अपने बाँधे हुए कर्मोंके फ लको [भुंजानोऽपि ] भोगता