Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੪੨੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੨੪
ਸ਼ੁਦ੍ਧਚੇਤਨਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲ਼ਾ, ਅਮੂਰ੍ਤ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਥੀ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣ ਜੇ ਕਰ੍ਮ ਛੇ ਤੇਨਾ ਉਦਯਥੀ ਰਚਾਯੇਲਾਂ ਹੋਵਾਥੀ
ਕਰ੍ਮਾਧੀਨ ਛੇ ਅਨੇ ਅਕ੍ਰੁਤ੍ਰਿਮ-ਟਂਕੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣ-ਜ੍ਞਾਯਕ ਜੇਨੋ ਏਕ ਸ੍ਵਭਾਵ ਛੇ ਏਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯਥੀ
ਵਿਪਰੀਤ ਹੋਵਾਥੀ ਕ੍ਰੁਤ੍ਰਿਮ – ਵਿਨਸ਼੍ਵਰਛੇ, ਏਵੁਂ ਪਰਮਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨ ਦਿਵ੍ਯ ਯੋਗੀਓਏ ਵੀਤਰਾਗਸਰ੍ਵਜ੍ਞਪ੍ਰਣੀਤ
ਪਰਮਾਗਮਮਾਂ ਜੋਯੁਂ ਛੇ.
ਅਹੀਂ ਆ, ਅਧ੍ਰੁਵਪਣਾਨੁਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨ ਜਾਣੀਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਏਵਾ ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਸ੍ਵਭਾਵਮਾਂ ਸ੍ਥਿਤ ਥਈਨੇ
ਗ੍ਰੁਹਾਦਿ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਂ ਮਮਤ੍ਵ ਨ ਕਰਵੁਂ ਜੋਇਏ, ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ. ੧੨੩.
ਹਵੇ, ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਆਦਿਨੀ ਚਿਂਤਾਥੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਮਲ਼ਤੋ ਨਥੀ, ਏਮ ਨਕ੍ਕੀ ਕਰੇ ਛੇ : —
शुद्धचेतनास्वभावादमूर्तात्परमात्मनः सकाशाद्विलक्षणं यत्कर्म तदुदयेन निर्मितत्वात् कर्मायत्तम् ।
पुनरपि कथंभूतम् । कारिमउ अकृत्रिमात् टङ्कोत्कीर्णज्ञायकैकस्वभावात् शुद्धात्मद्रव्याद्विपरीत-
त्वात् कृत्रिमं विनश्वरम् । इत्थंभूतं दिट्ठु द्रष्टम् । कैः । जोइहिं परमज्ञानसंपन्नदिव्ययोगिभिः ।
क्व द्रष्टम् । आगमि वीतरागसर्वज्ञप्रणीतपरमागमे इति । अत्रेदमध्रुवव्याख्यानं ज्ञात्वा ध्रुवे
स्वशुद्धात्मस्वभावे स्थित्वा गृहादिपरद्रव्ये ममत्वं न कर्तव्यमिति भावार्थः ।।१२३।।
अथ गृहपरिवारादिचिन्तया मोक्षो न लभ्यत इति निश्चिनोति —
२५४) मुक्खु ण पावहि जीव तुहुँ घरु परियणु चिंतंतु ।
तो वरि चिंतहि तउ जि तउ पावहि मोक्खु महंत्तु ।।१२४।।
मोक्षं न प्राप्नोषि जीव त्वं गृहे परिजनं चिन्तयन् ।
ततः वरं चिन्तय तपः एव तपः प्राप्नोषि मोक्षं महान्तम् ।।१२४।।
विपरीत हैं । शुद्धात्मद्रव्य किसीका बनाया हुआ नहीं है, इसलिये अकृत्रिम है, अनादिसिद्ध है,
टंकोत्कीर्ण ज्ञायक स्वभाव है । जो टाँकीसे गढ़ा हुआ न हो बिना ही गढ़ी पुरुषाकार
अमूर्तीकमूर्ति है । ऐसे आत्मस्वरूपसे ये देहादिक भिन्न हैं, ऐसा सर्वज्ञकथित परमागममें
परमज्ञानके धारी योगीश्वरोंने देखा है । यहाँ पर पुत्र, मित्र, स्त्री, शरीर आदि सबको अनित्य
जानकर नित्यानंदरूप निज शुद्धात्म स्वभावमें ठहरकर गृहादिक परद्रव्यमें ममता नहीं
करना ।।१२३।।
आगे घर परिवारादिककी चिंतासे मोक्ष नहीं मिलती, ऐसा निश्चय करते हैं —
गाथा – १२४
अन्वयार्थ : — [जीव ] हे जीव, [त्वं ] तू [गृहं परिजनं ] घर, परिवार वगैरहकी