Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੪੯੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੬੬-੧੬੭
णवि ‘‘शिवं परमकल्याणं निर्वाणं शान्तमक्षयम् । प्राप्तं मुक्ति पदं येन स शिवः
परिकीर्तितः ।।’’ इति वचनात् शिवशब्दवाच्यो योऽसौ मोक्षस्तस्य मार्गोऽपि न ज्ञातः ।
कथंभूतो मार्गः । स्वशुद्धात्मसम्यक्श्रद्धानज्ञानानुचरणरूपः । यत्र मार्गे किम् । जहिं जोहहिं
अणुराउ यत्र निश्चयमोक्षमार्गे परमयोगिनामनुरागस्तात्पर्यम् । न केवलं मोक्षमार्गोऽपि न
ज्ञातः । घोरु ण चिण्णउ तव-चरणु घोरं दुर्धरं परीषहोपसर्गजयरूपं नैव चीर्णं न कृतम् ।
किं तत् । अनशनादिद्वादशविधं तपश्चरणम् । यत्कथंभूतम् । जं णिय-बोहहं सारु
यत्तपश्चरणं वीतरागनिर्विकल्पस्वसंवेदनलक्षणेन निजबोधेन सारभूतम् । पुनश्च किं न कृतम् ।
पुण्णु वि पाउ वि निश्चयनयेन शुभाशुभनिगलद्वयरहितस्य संसारिजीवस्य व्यवहारेण
सुवर्णलोह-निगलद्वयसद्रशं पुण्यपापद्वयमपि दड्ढु णवि शुद्धात्मद्रव्यानुभवरूपेण ध्यानाग्निना
दग्धं नैव । किमु छिज्जइ संसारु कथं छिद्यते संसार इति । अत्रेदं व्याख्यानं ज्ञात्वा निरन्तरं
ਕਰ੍ਯੋ ‘‘शिवं परमकल्याणं निर्वाणं शान्तमक्षयम् । प्राप्तं मुक्ति पदं येन स शिवः परिकीर्तितः’’ ।। (ਆਪ੍ਤ
ਸ੍ਵਰੂਪ ੨੪) [ਅਰ੍ਥਰ੍ : — ਸ਼ਿਵਰੂਪ, (ਪਰਮਕਲ੍ਯਾਣਰੂਪ, ਨਿਰ੍ਵਾਣਰੂਪ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਨੇ ਅਕ੍ਸ਼ਯ ਮੁਕ੍ਤਿਪਦ
ਜੇਣੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰ੍ਯੁਂ ਛੇ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਛੇ) ਏ ਵਚਨਾਨੁਸਾਰੇ ‘ਸ਼ਿਵ’ ਸ਼ਬ੍ਦਥੀ ਵਾਚ੍ਯ ਜੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਛੇ ਤੇਨਾ ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧ
ਆਤ੍ਮਾਨਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ, ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨ ਅਨੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਅਨੁਚਰਣਰੂਪ ਮਾਰ੍ਗਨੇ ਪਣ-ਕੇ ਜੇ
ਨਿਸ਼੍ਚਯਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਮਾਂ ਪਰਮਯੋਗੀਓਨੇ ਅਨੁਰਾਗ – ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਛੇ ਤੇਨੇ ਪਣ ਜਾਣ੍ਯੋ ਨਹਿ, ਕੇਵਲ਼
ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਨੇ ਜਾਣ੍ਯੋ ਨਹਿ ਏਟਲੁਂ ਜ ਨਹਿ ਪਣ ਜੇ ਵੀਤਰਾਗ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨ ਜੇਨੁਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਛੇ
ਏਵਾ ਨਿਜਬੋਧਥੀ ਸਾਰਭੂਤ ਘੋਰ, ਦੁਰ੍ਧਰ ਪਰਿਸ਼ਹ, ਘੋਰ, ਦੁਰ੍ਧਰ ਉਪਸਰ੍ਗਨਾ ਜਯਰੂਪ ਅਨਸ਼ਨਾਦਿ ਬਾਰ
ਪ੍ਰਕਾਰਨੁਂ ਤਪਸ਼੍ਚਰਣ ਕਰ੍ਯੁਂ ਨਹਿ ਅਨੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭ ਬਨ੍ਨੇ ਬੇਡੀਥੀ ਰਹਿਤ ਏਵਾ
ਸਂਸਾਰੀਜੀਵਨਾਂ, ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯਥੀ ਸੋਨਾਨੀ ਅਨੇ ਲੋਢਾਨੀ ਬੇ ਬੇਡੀ ਜੇਵਾਂ ਪੁਣ੍ਯ ਅਨੇ ਪਾਪ ਬਨ੍ਨੇਨੇ ਪਣ
ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯਨਾ ਅਨੁਭਵਰੂਪ ਧ੍ਯਾਨਨੀ ਅਗ੍ਨਿ ਵਡੇ ਬਾਲ਼੍ਯਾਂ ਨਹਿ ਤੋ ਸਂਸਾਰ ਕੇਵੀ ਰੀਤੇ ਛੇਦਾਯ?]
दास, कुप्य (वस्त्र तथा सुगंधादिक), भांड (बर्तन आदि) ये दस तरहके बाहरके परिग्रह,
इसप्रकार बाह्य अभ्यंतर परिग्रहके चौबीस भेद हुए, इनको नहीं छोड़ा । जीवित, मरण, सुख, दुःख,
लाभ, अलाभादिमें समान भाव कभी नहीं किया, कल्याणरूप मोक्षका मार्ग सम्यग्दर्शन ज्ञान
चारित्र भी नहीं जाना । निजस्वरूपका श्रद्धान, निजस्वरूपका ज्ञान और निजस्वरूपका आचरण
निश्चयरत्नत्रय तथा नव पदार्थोंका श्रद्धान, नव पदार्थोंका ज्ञान और अशुभ क्रियाके त्यागरूप
व्यवहाररत्नत्रय — ये दोनों ही मोक्षके मार्ग हैं, इन दोनोंमेंसे निश्चयरत्नत्रय तो साक्षात् मोक्षका मार्ग
है, और व्यवहाररत्नत्रय परम्पराय मोक्षका मार्ग है । ये दोनों मैंने कभी नहीं जाने, संसारका ही मार्ग
जाना । अनशनादि बारह प्रकारका तप नहीं किया, बाईस परीषह नहीं सहन की । तथा पुण्य
सुवर्णकी बेड़ी, पाप लोहेकी बेड़ी, ये दोनों बंधन निर्मल आत्मध्यानरूपी अग्निसे भस्म नहीं