Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੯੭ ]ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼: [ ੫੨੯
जो इत्यादि । जाे यः जिणु अनेकभवगहनव्यसनप्रापणहेतून् कर्मारातीन् जयतीति
जिनः । कथंभूतः । केवल-णाणमउ केवलज्ञानाविनाभूतानन्तगुणमयः । पुनरपि कथंभूतः ।
परमाणंद-सहाउ इन्द्रियविषयातीतः स्वात्मोत्थः रागादिविकल्परहितः परमानन्दस्वभावः सो
परमप्पउ स पूर्वोक्त ोऽर्हन्नेव परमात्मा परम-परु प्रकृष्टानन्तज्ञानादिगुणरूपा मा लक्ष्मीर्यस्य
स भवति परमः संसारिभ्यः पर उत्कृष्टः इत्युच्यते परमश्चासौ परश्च परमपरः साे स
पूर्वोक्त ो वीतरागः सर्वज्ञः जिय हे जीव अप्प-सहाउ आत्मस्वभाव इति । अत्र योऽसौ
पूर्वोक्त भणितो भगवान् स एव संसारावस्थायां निश्चयनयेन शक्ति रूपेण जिन इत्युच्यते ।
केवलज्ञानावस्थायां व्यक्ति रूपेण च । तथैव च परमब्रह्मादिशब्दवाच्यः स एव तदग्रे स्वयमेव
कथयति । निश्चयनयेन सर्वे जीवा जिनस्वरूपाः जिनोऽपि सर्वजीवस्वरूप इति भावार्थः ।
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਜੇ ਭਵਵਨਮਾਂ ਅਨੇਕ ਦੁਃਖੋਨੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਨਾ ਹੇਤੁਭੂਤ ਕਰ੍ਮਰੂਪੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨੇ ਜੀਤੇ ਛੇ
ਤੇ ਜਿਨ ਛੇ. ਤੇ ਜਿਨ ਕੇਵਲ਼ਜ੍ਞਾਨਨੀ ਸਾਥੇ ਅਵਿਨਾਭਾਵੀ ਅਨਂਤਗੁਣਮਯ ਛੇ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਾ ਵਿਸ਼ਯੋਥੀ
ਰਹਿਤ, ਸ੍ਵ-ਆਤ੍ਮਾਥੀ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ, ਰਾਗਾਦਿ ਵਿਕਲ੍ਪ ਰਹਿਤ, ਪਰਮਾਨਂਦ ਸ੍ਵਭਾਵੀ ਛੇ, ਤੇ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ
ਅਰ੍ਹਂਤ ਜ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਛੇ, ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਛੇ. ਪਰਮ-ਉਤ੍ਕ੍ਰੁਸ਼੍ਟ ਅਨਂਤਜ੍ਞਾਨਾਦਿ ਗੁਣਰੂਪ ਮਾ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ
ਜੇਨੇ ਛੇ ਤੇ ਪਰਮ ਛੇ, ਸਂਸਾਰੀਓਥੀ ਪਰ ਏਟਲੇ ਉਤ੍ਕ੍ਰੁਸ਼੍ਟ ਛੇ. ਆਵਾ ਜੇ ਪਰਮ ਪਰ ਤੇ ਪਰਮ
ਛੇ, ਤੇ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਵੀਤਰਾਗ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਛੇ. ਹੇ ਜੀਵ! ਤੇ ਆਤ੍ਮਸ੍ਵਭਾਵ ਛੇ.
ਅਹੀਂ, ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਕਥਿਤ ਭਗਵਾਨ ਤੇ ਜ ਸਂਸਾਰ-ਅਵਸ੍ਥਾਮਾਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੂਪੇ ‘ਜਿਨ’
ਕਹੇਵਾਯ ਅਨੇ ਕੇਵਲ਼ਜ੍ਞਾਨ-ਅਵਸ੍ਥਾਮਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰੂਪੇ ‘ਜਿਨ’ ਛੇ. ਤੇ ਜ ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਪਰਮ-ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿ ਸ਼ਬ੍ਦਥੀ ਵਾਚ੍ਯ
ਏਵਾ ਤੇਨੇ ਜ ਆਗਲ਼ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਕਥਨ ਕਰਸ਼ੇ. – ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਸਰ੍ਵਜੀਵੋ ਜਿਨਸ੍ਵਰੂਪ ਛੇ, ਜਿਨੇਸ਼੍ਵਰ ਸਰ੍ਵਜੀਵ
अनंत ज्ञानादि गुणरूप लक्ष्मीवाला आत्मा परमात्मा है । उसीको वीतराग सर्वज्ञ कहते हैं,
[जीव ] हे जीव, वही [परमपरः ] संसारियोंसे उत्कृष्ट है, ऐसा जो भगवान् वह तो व्यक्तिरूप
है, और [स आत्मस्वभावः ] वह आत्माका ही स्वभाव है ।
भावार्थ : — संसार अवस्थामें निश्चयनयकर शक्तिरूप विराजमान है, इसलिये
संसारीको शक्तिरूप जिन कहते हैं, और केवलीको व्यक्तिरूप कहते हैं । द्रव्यार्थिकनयकर जैसे
भगवान् हैं, वैसे ही सब जीव हैं, इस तरह निश्चयनयकर जीवको परब्रह्म कहो, परमशिव कहो,
जितने भगवान्के नाम हैं, उतने ही निश्चयनयकर विचारो तो सब जीवोंके हैं, सभी जीव
जिनसमान हैं, और जिनराज भी जीवोंके समान हैं, ऐसा जानना । ऐसा दूसरी जगह भी कहा
है । जो सम्यग्दृष्टि जीवोंको जिनवर जाने, और जिनेश्वरको जीव जाने, जो जीवोंकी जाति है,
वही जिनवरकी जाति है, और जो जिनवरकी जाति है, वही जीवोंकी जाति है, ऐसे महामुनि