Pravachan Ratnakar-Gujarati (Devanagari transliteration). Gatha: 69-70.

< Previous Page   Next Page >


PDF/HTML Page 774 of 4199

 

] [ प्रवचन रत्नाकर भाग-४

जाव ण वेदि विसेसंतरं तु आदासवाण दोण्हं पि।
अण्णाणी ताव दु सो
कोहादिसु वट्टदे जीवो।। ६९।।
कोहादिसु वट्टंतस्स तस्स
कम्मस्स संचओ होदि।
जीवस्सेवं बंधो भणिदो
खलु सव्वदरिसीहिं।। ७०।।
यावन्न वेत्ति विशेषान्तरं त्वात्मास्रवयोर्द्वयोरपि।
अज्ञानी तावत्स क्रोधादिषु वर्तते जीवः।। ६९।।
क्रोधादिषु वर्तमानस्य तस्य कर्मणः सञ्चयो भवति।
जीवस्यैवं बन्धो
भणितः खलु सर्वदर्शिभिः।। ७०।।

________________________________________________________________________ [एकः कर्ता] एक कर्ता छुं अने [अमी कोपादयः] आ क्रोधादि भावो [मे कर्म] मारां कर्म छे’ [इति अज्ञानां कर्तृकर्मप्रवृत्तिम्] एवी अज्ञानीओने जे कर्ताकर्मनी प्रवृत्ति छे तेने [अभितः शमयत्] बधी तरफथी शमावती (-मटाडती) [ज्ञानज्योतिः] ज्ञानज्योति [स्फुरति] स्फुरायमान थाय छे. केवी छे ते ज्ञानज्योति? [परम–उदात्तम्] जे परम उदात्त छे अर्थात् कोईने आधीन नथी, [अत्यन्तधीरं] जे अत्यंत धीर छे अर्थात् कोई प्रकारे आकुळतारूप नथी अने [निरुपधि–पृथग्द्रव्य–निर्भासि] परनी सहाय विना जुदां जुदां द्रव्योने प्रकाशवानो जेनो स्वभाव होवाथी [विश्वम् साक्षात् कुर्वत्] जे समस्त लोकालोकने साक्षात् करे छे-प्रत्यक्ष जाणे छे.

भावार्थः– आवो ज्ञानस्वरूप आत्मा छे ते, परद्रव्य तथा परभावोना कर्तापणारूप

अज्ञानने दूर करीने, पोते प्रगट प्रकाशमान थाय छे. ४६.

हवे, ज्यां सुधी आ जीव आस्रवना अने आत्माना विशेषने (तफावतने) जाणे नहि त्यां सुधी ते अज्ञानी रह्यो थको, आस्रवोमां पोते लीन थतो, कर्मोनो बंध करे छे एम गाथामां कहे छेः-

आत्मा अने आस्रव तणो ज्यां भेद जीव जाणे नहीं,
क्रोधादिमां स्थिति त्यां लगी अज्ञानी एवा जीवनी. ६९.
जीव वर्ततां क्रोधादिमां संचय करमनो थाय छे,
सहु सर्वदर्शी
ए रीते बंधन कहे छे जीवने. ७०.

गाथार्थः– [जीवः] जीव [यावत्] जयां सुधी [आत्मास्रवयोः द्वयोः अपि तु] आत्मा अने आस्रव-ए बन्नेना [विशेषान्तरं] तफावत अने भेदने [न वेत्ति] जाणतो