24 ] [ pravachan ratnAkar bhAg-8
रेणुबहुले स्थाने करोति शस्त्रैर्व्यायामम्।। २४२।।
छिनत्ति भिनत्ति च तथा तालीतलकदलीवंशपिण्डीः।
सचित्ताचित्तानां करोति द्रव्याणामुपघातम्।। २४३।।
उपघातं
यः स तु स्नेहभावस्तस्मिन्नरे तेन तस्य रजोबन्धः।
निश्चयतो विज्ञेयं न कायचेष्टाभिः शेषाभिः।। २४५।।
एवं सम्यग्द्रष्टिर्वर्तमानो बहुविधेषु योगेषु।
अकुर्वन्नुपयोगे रागादीन् न लिप्यते रजसा।।
[सर्वस्मिन् स्नेहे] samasta tel Adi snigdha padArthane [अपनीते सति] dUr karavAmAn AvatAn, [रेणबहुले] bahu rajavALI [स्थाने] jagyAmAn [शस्त्रैः] shastro vaDe [व्यायामम् करोति] vyAyAm kare chhe, [तथा] ane [तालीतलकदलीवंशपिण्डीः] tAD, tamAl, keL, vAns, ashok vagere vRukShone [छिनत्ति] chhede chhe, [भिनत्ति च] bhede chhe, [सचित्ताचित्तानां] sachitta tathA achitta [द्रव्याणाम्] dravyono [उपघातम्] upaghAt [करोति] kare chhe; [नानाविधैः करणैः] e rIte nAnA prakAranAn karaNo vaDe [उपघातं कुर्वतः] upaghAt karatA [तस्य] te puruShane [रजोबन्धः] rajano bandh [खलु] kherakhar [किम्प्रत्ययिकः] kayA kAraNe [न] nathI thato [निश्चयतः] te nishchayathI [चिन्त्यताम्] vichAro. [तस्मिन् नरे] te puruShamAn [यः सः स्नेहभावः तु] je tel Adino chIkAshabhAv hoy [तेन] tenAthI [तस्य] tene [रजोबन्धः] rajano bandh thAy chhe [निश्चयतः विज्ञेयं] em nishchayathI jANavun, [शेषाभिः कायचेष्टाभिः] sheSh kAyAnI cheShTAothI [न] nathI thato. (mATe te puruShamAn chIkAshanA abhAvanA kAraNe ja tene raj chonTatI nathI.) [एवं] evI rIte- [बहुविधेषु योगेषु] bahu prakAranA yogomAn [वर्तमानः] vartato [सम्यग्द्रष्टिः] samyagdraShTi [उपयोगे] upayogamAn [रागादीन् अकुर्वन्] rAgAdikane nahi karato thako [रजसा] karmarajathI [न लिप्यते] lepAto nathI.
Adine) dUr karavAmAn AvatAn, te ja svabhAvathI ja bahu rajathI bharelI bhUmimAn (arthAt svabhAvathI ja bahu rajathI bharelI te ja bhUmimAn) te ja shastravyAyAmarUpI karma (kriyA) karato, te ja anek prakAranAn karaNo vaDe te ja sachitta-achitta vastuono