414 ] [ pravachan ratnAkar bhAg-9
lyo, Am nyAyathI-lojIkathI siddha kare chhe ke- ‘mATe e rIte darshan-gnAn-chAritra pudgaladravyamAn nathI em siddha thAy chhe; kAraN ke jo em na hoy to darshan-gnAn- chAritrano ghAt thatAn pudgaladravyano ghAt ane pudgaladravyano ghAt thatAn darshan-gnAn-chAritrano ghAt anivArya thAy (arthAt avashya thavo joIe).’
ahA! jIvane je rAg-dveSh-mohanA bhAv utpanna thAy chhe te potAnA shuddha Anandakand prabhu AtmAnA bhAnanA abhAvathI eTale ke agnAnathI utpanna thAy chhe. rAg- dveSh-moh paradravyathI utpanna thatA nathI, potAnA svadravyathI paN utpanna thatA nathI; kemake paradravya potAnA svabhAvathI bhinna chhe arthAt potAnA svabhAvo paradravyamAn chhe nahi, ane potAnun svadravya to sadAy shuddha chaitanyamay vItarAgasvabhAvamay chhe. ahIn A siddha karavun chhe ke-paradravyamAn potAnA rAgadveShamoh nathI ane paradravyathI teo utpanna thAy chhe em paN nathI; potAnA shuddha chaitanyasvarUpanA bhAnanA abhAvathI, agnAnathI, rAg-dveSh-mohanA bhAvo utpanna thAy chhe. AvI vAt chhe.
sharIranI kriyA ane shubh vratAdinAn anuShThAn na thaI shake emAn to pudgalano ghAt thAy chhe, tethI karIne kAI AtmAnA dharmono ghAt thAy em chhe nahi; kemake AtmA ane pudgal bhinna chIj chhe. bhAI! jIvane je samyaggnAn utpanna thAy chhe e kAI sAmbhaLavAthI, IndriyothI, bhAvaindriyathI ke shubharAgathI thAy chhe em nathI; parantu potAnA svasvarUpanA-chaitanyachintAmaNi prabhu AtmAnA-Ashraye darshan-gnAn-chAritra pragaT thAy chhe.
samyaggnAn (mati-shrutagnAnane) tattvArthasUtramAn parokSha kahyun chhe ne?
hA, kahyun chhe; paN e to apekShAthI vAt karI chhe, andar pratyakShapaNAno bhAv gauNapaNe rahyo ja chhe. bhAI! samyaggnAn AtmAnA lakShe utpanna thAy chhe. ahIn kahe chhe- AtmagnAn-samyaggnAn je pragaT thayun teno IndriyanA ghAtathI kAI ghAt thato nathI, tathA man-Indriy barAbar hoy teTalA mAtrathI AtmAnun gnAn pragaT thAy chhe em paN nathI.
are! lokone man evo bhram ghar karI gayo chhe ke sharIranI kriyA ne vrat-tap Adi rAganI kriyAthI dharma-samvar thAy chhe. paN bApu! em chhe nahi. juo, shun kahe chhe? ke ghaTano nAsh thatAn ghaT-dIpakano nAsh thato nathI; tem Indriyo ane vratAdinI kriyAno ghAt thatAn kAI antarang AtmAnA darshan-gnAn-chAritrano nAsh thato nathI. vaLI vratAdinI bAhya kriyAo evI ne evI hovA chhatAn agnAnane kAraNe darshan-gnAn-chAritrano ghAt thato hoy chhe, jem ghaT evo ne evo hoy chhe chhatAn