362 pravachan ratnAkar bhAg-10
have kahe chhe- ‘potAnA dravya-kShetra-kAL-bhAvarUpe hovAnI shaktirUp je svabhAv te svabhAvavAnapaNA vaDe (arthAt evA svabhAvavALI hovAthI) satpaNun chhe, ane paranA dravya-kShetra-kAL-bhAvarUpe nahi hovAnI shaktirUp je svabhAv te svabhAvavAnapaNA vaDe asatpaNun chhe.’
ahAhA....! anant AtmAo, anantAnant paramANuo, asankhya kAlANuo, ek dharmAstikAy, ek adharmAstikAy ne ek AkAsh-em chha padArtha bhagavAne lokamAn joyA chhe. e chhae padArtha potAnA dravyapaNe, kShetrapaNe samayasamayanI avasthApaNe ane guNapaNe asti chhe. tem ahIn AtmA-enun dravya eTale enI vastu-dravyamAn trikAL, kShetra eTale pahoLAI (trikAL), bhAv eTale shakti-guN trikAL-e traNenun astipaNun ekarUp chhe te potAthI chhe ne parathI nathI. tem trikALano vartamAn je ek samayano svakALarUp ansh chhe te paN svathI chhe ne parathI nathI. ahAhA....! eno vartamAn vartato je ansh chhe te svakALe thAy chhe ane te svathI chhe, parathI nathI. je paryAy je samaye sunishchit thavAyogya chhe te te samaye ja pragaT thAy chhe. Am pratisamay paryAy niyat-kramabaddha pragaT thAy chhe. Am dravyano pratyek samaye vartato vartamAn-vartamAn ansh-
1. enAthI-svathI chhe, parathI-nimittathI nathI. 2. te svakALe pragaT thAy chhe. jem trikAL (dravya-kShetra-bhAv) nishchit chhe tem vartamAn vartatI paryAy paN nishchit ja chhe; hA; paN eno yathArtha nirNay nij trikALI dravyasvabhAv par najar-draShTi jAy tyAre ja thAy chhe. (anyathA kramabaddhano yathArtha nirNay thato nathI)
atyAre lokamAn vivAd chAle chhe ne! em ke paryAyo kramabaddha nathI, kArya nimitta hoy to eTale ke nimittathI thAy ane vyavahArathI nishchay thAy. A badhA vAndhAnA AmAn khulAsA AvI jAy chhe. kevI rIte? te A pramANe-
anantaguNano pinD prabhu AtmA chhe. tenI pratyek samaye thatI paryAy svathI chhe, parathI nathI eno artha ja e chhe ke par nimittane laIne paryAy thatI nathI. par nimitta nathI em nahi, parantu jem anant dravyo trikAL astipaNe chhe ene koInI apekShA nathI, tem enI paryAyanun ek samayanun astitva chhe tene koInI apekShA nathI. ek samayanI paryAy paN svasahAy ja pragaT thAy chhe. ahA! paryAyanA ek samayanA astitvane nimittanI apekShA to nathI, kharekhar to potAnA dravya-kShetra-bhAvanIy ene apekShA nathI. juo, dravya-kShetra-bhAv to sadA ekarUp ekasadrash chhe, chhatAn paryAyamAn to vividhatA- anekavidhatA chhe; mATe paryAy paryAyanA kAraNe ja pragaT thAy chhe e nishchay chhe.