462 pravachan ratnAkar bhAg- 10 vAt paN kyAn rahI? ahA! hun paranun karI shakun chhun, sharIrAdine halAvI shakun chhun em jeNe mAnyun te (mAnyatAthI) pararUp thaI gayo. vaLI parathI mane gnAn ne sukh thAy em mAnyun eNe parane ja AtmA mAnyo, teNe potAne mAnyo ja nahi te paN paramAn mUDh thaI gayo, khovAI gayo, aTavAI gayo. anekAnta tene yathArtha vastusvarUp dekhADI jivADe chhe.
aho! anekAnta to vastunA svarUpane yathArthapaNe batAvanAro mahAsiddhAnt chhe, kaho ke jainadarshananun mUL rahasya chhe. A to ekalun sanjIvak amRut chhe bhAI! oho...! AchArya parameShThI bhagavAn amRutachandradeve anekAntanI vyAkhyA daIne ekalun amRut pIrasyun chhe. nitya-anitya; ek-anek, sat-asat Adi dharmo paraspar viruddha hovA chhatAn teo vastune avirodhapaNe sAdhe chhe, siddha kare chhe. A sivAy koI bIjI rIte mAne ke- nishchayathI paN thAy ne vyavahArathI paN thAy, upAdAnathI paN thAy ne nimittathI paN thAy te anekAntanA svarUpane samajyo ja nathI. ek tattva chhe te potAnI vyavasthA karavAmAn pote ja vyavasthit chhe. enI vyavasthA nAm visheSh avasthA (paryAy) karavAvALun bIjun dravya hoy evun jainashAsanamAn vastusvarUp nathI.
kaLash TIkAkAre anekAntanun svarUp samajAvatAn nIche mujab kahyun chhe; anekAnta arthAt syAdvAd, te ja jenun svarUp chhe evI sarvagnavANI arthAt divyadhvani chhe. ahIn koIne AhI shankA thAy ke anekAnta te sanshay chhe (ane) sanshay te mithyA chhe. tenA prati samAdhAn em chhe ke anekAnta to sanshayanun dUrakaraNashIl chhe tathA vastunA svarUpanun sAdhanashIl chhe. enun vivaraN-je koI sattAsvarUp vastu chhe te dravya-guNAtmak chhe. emAn je sattA abhedarUpathI dravya kahevAy chhe te ja sattA bhedarUpe guNarUpe kahevAy chhe. enun nAm anekAnta chhe.
have kahe chhe- ‘te anekAnta ja nirbAdh jinamat chhe ane yathArtha vastusthitino kahenAr chhe. kAI koIe asat kalpanAthI vachanamAtra pralAp karyo nathI. mATe he nipuN puruSho! sArI rIte vichAr karI pratyakSha anumAn-pramANathI anubhav karI juo.’
juo, A jinamat kahyo. anekAnta ja nirbAdh jinamat chhe. gAthAmAn alanghya pad chhe ne! teno A artha kahyo. koI bAdhA na karI shake evo anekAnta ja nirbAdh jinamat chhe kemake te jevI vastusthiti chhe tevI kahe chhe, vastune tevI sthApe chhe. bhAI! A to sarvagna parameshvaranI vANI bApA! AmAn asat kalpanAno sambhav ja kyAn chhe? ahAhA.....! vastu jevI chhe tevI kevalagnAnamAn pratyakSha thaI ane te bhagavAn kevaLInI vANImAn AvI tyAn asat kalpanA kevI? bhagavAnanI vANImAn to yathAtathya vastunA svarUpanun nirUpaN Avyun chhe. eTale to anekAntane jinadevanun alanghya shAsan kahyun chhe. samajANun kAI......?
mATe, kahe chhe, he nipuN puruSho! ........ vichAravAn samanaska chhe ne! eTale kahe chhe- he nipuN puruSho-DAhyA puruSho! tame vastu jevI chhe tevI khyAlamAn lAvIne-vichAramAn