8 pravachan ratnAkar bhAg-11 ja kAraN ne kArya chhe. kAraN-kAryanA bhed pADIe e to kharekhar vyavahAr chhe, kahevAmAtra chhe. ahAhA...! dravya sat, pratyek guN sat ne prati samay pragaT thatI paryAy paN potAnA svarUpathI sat chhe, (ahInyA atadbhAvarUp bhinnatAnI vAt chhe) oho! Am mokShamArganI paryAy svatantra ne mokShanI paryAy paN svatantra chhe. AmAn to ekalo nirapekSha vItarAgabhAv ja siddha thAy chhe. Am kem? evA vikalpane avakAsh ja nathI, ekalun gnAtApaNun siddha thAy chhe. samajANun kAI...? ahAhA...! Avo AtmA anant dharmonA samudAyarUp ek dharmI chhe.
ahAhA...! baTATAnI ek rAI jeTalI kaTakImAn asankhya audArik sharIr chhe; ne te darek sharIramAn anantA jIv chhe. te badhA jIv-pratyek jude judo svatantra chhe. ahAhA...! te pratyek jIv anant shaktiono ek pinD chhe. te shaktio, ahIn kahe chhe, paraspar bhinna chhe; ane te pratyek shaktinI krame thatI paryAyo paraspar bhinna ne svatantra chhe; vaLI ekek paryAyamAn anant avibhAgapratichchhed ansho chhe, temAno ek ansh bIjA ansharUp nathI. aho! Avun alaukik svatantratAne prasiddha karanArun vastudarshan te jainadarshan chhe; emAn badhuy anekAntasvarUp chhe. ‘svapaNe chhe ne parapaNe nathI’ evun dravyamAn, guNamAn, paryAyamAn ne ekek avibhAgapratichchhedamAn paN anekAnta chhe. ahAhA...! AvI anekAntamay mUrti prabhu AtmA chhe. ‘paraspar bhinna evA anant dharmo’-em kahIne anekapaNun siddha karyun; ne ‘anant dharmonA samudAyarUpe pariNat ek gnaptimAtra bhAvarUpe pote ja hovAthI AtmAne gnAnamAtrapaNun chhe.’ -em kahIne ek gnAnamAtra bhAvamAn anantadharmone abhed karI samAvI dIdhA. aho! A alaukik vAt chhe.
ahAhA...! hun gnAnalakShaNathI lakShit anant guNono pinD evo ek gnAnamAtra AtmA chhun em jyAn nirvikalpa dRuShTi thAy chhe tyAn jANanakriyAmAtra-ek gnaptikriyAmAtra bhAv pragaT thAy chhe. ahAhA...! emAn gnAnanI sAthe bIjA badhA ja anant guNanI nirmaL pariNati ek sAthe ja utpanna thAy chhe, ahAhA...! e badhAnun pariNaman ek gnaptimAtra bhAvamAn sAthe ja chhe ane te AtmA ja chhe. samajANun kAI...? ek samayamAn anant guNanI anant paryAy thavA chhatAn e badhun ek gnaptimAtra bhAvamAn samAI jAy chhe. anantI paryAy gneyapaNe hovA chhatAn e badhu ek gnaptimAtra bhAvamAn abhedarUp chhe, bhinna nathI. ahAhA...! jANavAnI ek paryAyamAn badhA ja guNo ne paryAyonun gnAn abhedapaNe samAI jAy chhe ane te rUpe pote ja thato hovAthI AtmAne gnAnamAtrapaNun chhe. samajANun kAI...?
ahAhA...! andar najar karatAn ja nyAl karI de evo chaitanyamahAprabhu AtmA chhe. ahAhA...! jemAn paraspar bhinna anantadharmo chhe evA abhed AtmAne lakSha karIne jyAn gnAn pariNamyun, tyAn te gnaptimAtra bhAvanI sAthe anantaguNanun pariNaman bhegun ja pragaT thAy chhe. ahAhA...! anantadharmathI ekamek evun te gnAn rAgathI judun chhe. ahA! AvI gnaptikriyA te AtmAnI nirvikArI dharmakriyA chhe. ahA! AvI antaranI vAt! bhagavAnanI vANI bahu gambhIr bApu! enA ek-ek shabde amRutanI dhArA vahe chhe. koIne thAy ke shun Avo dharma! hA, bhAI! A dharmanun mUL rahasya chhe. AnA vinA badhun ja thothAn chhe, kAI kAmanun nathI.
juo, dAmanagaramAn ek sheTh hatA. emano gAm AkhAmAn bhAre prabhAv. AkhA gAmamAn koI emanun vachan uthApe-oLange nahi. koInI paN takarAr hoy to pote vachche paDe ne samAdhAn thaI ja jAy. have jyAre enA maraNano samay AvI lAgyo to loko bahu khabar kADhavA Ave. gAmanA bIjA sheThiyAo paN ene maLavA-khabar antar pUchhavA-Ave; tyAre AnkhamAn chodhAr Ansu lAvI te kahe-arere! A gAm AkhAnI panchAtamAn paDIne men mArun (mArA AtmAnun) kAI ja na karyun; jindagI AkhI em ne em gAmanI panchAtamAn ja pUrI thaI gaI. bhAI! Am ne Am (viShay-kaShAyamAn) jindagI chAlI jAy chhe. jarA jo to kharo; vichAr to kar ke tun koN chho? ne tun shun kare chho? bhAI! antarmukh draShTi karyA vinA-bhedagnAnanI draShTi vinA-tArAn janma-maraNanAn dukh nahi maTe. vAdirAj munirAj kahe chhe-bhUtakALanAn dukhone hun yAd karun chhun to andaramAn vajrAghAt samAn ghA vAge chhe; em ke AvAn asahya dukho kevI rIte veThayAn hashe? bhAI! tAre AvAn tIvra ghorAtighor dukhothI bachavun hoy to eno ahIn AchArya bhagavAn upAy batAve chhe; to sAvadhAn thA.
kahe chhe-‘mATe ja tene gnAnamAtra ek bhAvanI antapAtinI anant shaktio UchhaLe chhe.’ ahAhA...! shun kIdhun A? ke jANan... jANan... jANan evun je gnAnalakShaN e vaDe antarmukhapaNe jyAn lakShyane (chaitanyamahAprabhu AtmAne) pakaDayun tyAn samyaggnAnanI je nirmaL pariNati pragaT thaI emAn samyagdarshan-gnAn-chAritra Adi anant guNanI paryAy antapAtinI eTale andar samAI jAy chhe. ahA! pragnAbrahmasvarUp svadravyane pakaDIne jyAn