2pa2 pravachan ratnAkar bhAg-11
have koIne thAy ke A te vaLI kevo dharma? bhUkhyAne bhojan Apavun, tarasyAne pANI Apavun, nAgAne kapaDAn devAn, ne mAndAnI mAvajat karavI-evI koI vAt to samajAy. are bhAI! e to badhI rAganI kriyA bApu! te kALe jaDanI kriyA to jaDamAn thavAyogya thaI, te kriyA tArI nahi, ne rAganI kriyA paN tArI nathI. are, te kALe rAganun gnAn thayun te gnAn rAganun nathI, rAg temAn peTho nathI, jANavAnI kriyA tArA astitvamAn thaI chhe te tArI chhe, ane te kharekhar tArun gney chhe, rAgAdi paramArthe tArAn gney nathI. samajAy chhe kAI...?
agnAnI jIvone ATalun badhun (dayA, dAn Adine) oLangIne ahIn (gnAnabhAvamAn) Avavun moTo meru parvat upADavA jevun lAge chhe. paN AmAn tArun hit chhe bhAI!
have kahe chhe-‘A rIte pote ja potAthI jaNAvAyogya hovAthI gnAnamAtra bhAv ja gneyarUp chhe. vaLI pote ja potAno jANanAr hovAthI gnAnamAtra bhAv ja gnAtA chhe. A pramANe gnAnamAtra bhAv gnAn, gney ane gnAtA-e traNe bhAvoyukta sAmAnyavisheShasvarUp vastu chhe.’
juo, A badhAno saravALo karyo. jaNAvavAyogya par padArtho paramAn rahyA chhe, ane jANanAro jANanAramAn rahel chhe. jANanAr pote gnAnarUp thayo thako potAne jANe chhe. Am AtmA pote ja jaNAvAyogya chhe; gnAnamAtra bhAv ja potAnun gney chhe. par padArthane gney kahevo e vyavahAr chhe bas.
vaLI pote ja potAno jANanAr hovAthI gnAnamAtra bhAv ja gnAtA chhe. ahAhA...! paranI sAthe paramArthe AtmAne koI sambandh nathI. je jaNAy te paN potAnI dashA, jANanAro paN pote ane gnAn paN pote ja, ahAhA...! gnAn, gnAtA, gney traNey ekarUp. antaramAn draShTi mUkatAn AvA traN bhed AtmAnA chhe em rahetun nathI. par vastu gney ne pote gnAtA e to kayAny rahI gayun. pote ja gney, pote ja gnAn, ne pote ja gnAtA-evA traN bhed paN antardraShTimAn samAtA nathI, badhun abhed ekarUp anubhavAy chhe. lyo, Anun nAm dharma chhe; jemAn sAmAnyavisheShanun abhedapaNun prApta-siddha thayun te dharma chhe.
ahAhA...! ‘Avo gnAnamAtra bhAv hun chhun’ em anubhav karanAr puruSh anubhave chhe. gnAtA paN hun, gnAn paN hun, ne gney paN hun-em traNey ek hun-Avo je gnAnamAtra bhAv te hun chhun em anubhav karanAr puruSh potAne anubhave chhe. Avo anubhav thavo te dharma chhe. ‘anubhav’-anu nAm anusarIne, bhav nAm bhavan thavun; AtmAne- gnAnamAtra vastune-anusarIne thavun te anubhav chhe ne te dharma chhe. A sivAy rAgane anusarIne thavArUp je anek kriyAo chhe e badho sansAr chhe, e badhun raNamAn pok mUkavA jevun chhe.
ahAhA...! anubhav karanAr puruSh em anubhave chhe ke jANanAre ya hun, gnAney hun, ne jaNAvAyogya gney paN hun ja chhun. A traNenA abhedanI draShTi thatAn ene svAnubhav pragaT thayo chhe, ne temAn ene atIndriy AnandanA svAdanun vedan pragaT thayun hoy chhe. Ane samakit ane dharma kahe chhe. samajANun kAI...?
juo, ahIn sAmAnya-visheSh bey bhegun lIdhun chhe, kemake pramANagnAn karAvavun chhe. pramANagnAnamAn vastu trikALI sat, enI shaktio trikALI sat ane enI vartamAn paryAy e traNe thaIne vastu AtmA kahyo chhe. emAn sharIr, man, vANI, karma, ne vikAr ityAdi na Ave.
AtmA mechak, amechak ityAdi anek prakAre dekhAy chhe topaN yathArtha gnAnI nirmaL gnAnane bhUlato nathI– evA arthanun kAvya have kahe chhe–
क्वचित्पुनरमेचकं सहजमेव तत्त्वं मम।
तथापि न विमोहयत्यमलमेधसां तन्मनः