Pravachan Ratnakar-Gujarati (English transliteration). Kalash: 274.

< Previous Page   Next Page >


PDF/HTML Page 4181 of 4199

 

262 pravachan ratnAkar bhAg-11

ahA! AtmA (1) paryAy apekShAe anek chhe ne dravya apekShAe ek chhe. (2) paryAy apekShAe nAshavAn chhe ne dravya apekShAe nAshavAn nahIn paN dhruv chhe. (3) gnAn (jANavAnI) apekShAe teno vistAr joIe to jANe ke lokAlokane gaLI gayo hoy teTalo chhe. ane bIjI taraphathI kShetra apekShAe jotAn te potAnA asankhya pradeshomAn ja samAyel chhe. -Avo ja vastuno svabhAv chhe tethI gnAnIne Ashcharya thatun nathI. ane topaN temane pUrve kadI nahoto thayo evo adbhut param Anand thAy chhe arthAt AvA vastusvabhAvane jyAn jovA ne temAn TharavA jAy chhe tyAn temane adbhut Anand thAy chhe. ane tethI Ashcharya paN thAy chhe. eTale ke te adbhut Anandane laIne gnAnIne Ashcharya paN thAy chhe em kahe chhe.

ahA! agnAnIne Avo te vastusvabhAv hoy? -em Ashcharya thAy chhe. jyAre gnAnIne A Anand kayAnthI Avyo? -em Ashcharya ne Anand-banne thAy chhe. ahA! paryAyamAn ekalun dukh ne ekalI AkuLatA hatI. kayAny (paryAyamAn) gandhamAtra paN Anand nahoto. temAn A Anand kayAnthI-kaI khANamAnthI-Avyo? dhruvanI khANamAnthI te Anand Avyo chhe. A rIte tene Anand paN thAy chhe ne Ashcharya paN thAy chhe.

kaLash–274

pharI A ja arthanun kAvya kahe chhe–

(पृथ्वी)
कषायकलिरेकत स्खलति शान्तिरस्त्येकतो
भवोपहतिरेकतः स्पृशति मुक्तिरप्येकतः।
जगत्त्रितयमेकतः स्फुरति चिच्चकास्त्येकतः
स्वभावमहिमात्मनो विजयतेऽद्भुतादद्भुतः।। २७४।।

shlokArtha– [एकतःकषाय–कलिः स्खलति] ek taraphathI jotAn kaShAyono kalesh dekhAy chhe ane [एकतःशान्तिः अस्ति] ek taraphathI jotAn shAnti (kaShAyonA abhAvarUp shAnt bhAv) chhe; [एकतः भव– उपहतिः] ek taraphathI jotAn bhavanI (–sansAr sambandhI) pIDA dekhAy chhe ane [एकतः मुक्तिः अपि स्पृशति] ek taraphathI jotAn (sansAranA abhAvarUpI) mukti paN sparshe chhe; [एकतः त्रितयम् जगत् स्फुरति] ek taraphathI jotAn traN lok sphurAyamAn chhe (–prakAshe chhe, dekhAy chhe) ane [एकतः चित् चकास्ति] ek taraphathI jotAn kevaL ek chaitanya ja shobhe chhe. [ आत्मनः अद्भुतात् अद्भुतः स्वभाव–महिमा विजयते] (Avo) AtmAno adbhutathI paN adbhut svabhAvamahimA jayavant varte chhe (–koithI bAdhit thato nathI).

bhAvArtha– ahIn paN 273 mA kAvyanA bhAvArtha pramANe jANavun. AtmAno anekAntamay svabhAv sAmbhaLIne anyavAdIne bhAre Ashcharya thAy chhe. tene A vAtamAn viruddhatA bhAse chhe. te AvA anekAntamay svabhAvanI vAtane potAnA chittamAn samAvI–jIravI shakato nathI. jo kadAchit tene shraddhA thAy topaN pratham avasthAmAn tene bahu adbhutatA lAge chhe ke ‘ aho A jinavachano mahA upakArI chhe, vastunA yathArtha svarUpane jaNAvanArAn chhe; men anAdi kAL AvA yathArtha svarUpanA gnAn vinA khoyo!’–Am AshcharyapUrvak shraddhAn kare chhe. 274.

* kaLash 274 shlokArtha uparanun pravachan *

ahA!juo, A AtmA ek vastu chhe. to sAdhakapaNAmAn enA dravya-paryAyanun vAstavik svarUp dharmIne kevun bhAse