samayasār gāthā-217 ] [ 369 dekhatā nathī kemake ek dravya bījā dravyanā guṇane (paryāyane) utpanna kare evī temān ayogyatā chhe. arthāt ek dravya bījā dravyanā guṇane utpanna kare ja nahi. māṭe māṭīnā svabhāve upajelā ghaḍāne te kāḷe kumbhār nimitta ho, paṇ kartā nathī. tem gnānīne vyavahār ho, paṇ te nishchayanā kartā nathī. āṭalo badho pher mānavo jagatane kaṭhaṇ paḍe chhe. paṇ shun thāy?
bhāī! gnānīne potānā shuddha chidānandaghanasvarūp prabhu ātmāmān mamapaṇun chhe. jem atīndriy ānandasvarūpamān mamapaṇun chhe tem tene rāgamān mamapaṇun nathī. juo, ā chokaleṭ vagere dekhāḍīne nathī kahetā bāḷakane ke-‘le, mam le mam;’ tem gnānīnun ‘mam’ ānandaghan prabhu ātmā chhe. ahāhā...! tene atīndriy ānandano je bhog chhe te tenun ‘mam’ chhe; ane tethī rāganun tene ‘mam’ (bhojan, bhog) hotun nathī. shun rāg tene bhāve chhe? nathī bhāvato. jem lāḍu khātān kāṅkarī āve to phaṭ tene kāḍhī nākhe tem nirākul ānandanun bhojan karatān vachche rāg āve tene phaṭ kāḍhī nākhe chhe, judo karī nākhe chhe. jene ātmāno ānand bhāve chhe tene rāg kem bhāve? na bhāve. te kāraṇe rāg tene āve chhe te parigrahapaṇāne pāmato nathī, āvī vāt chhe.
‘jem lodhar, phaṭakaḍī vagere lagāḍayā vinā vastra par raṅg chaḍhato nathī tem rāgabhāv vinā gnānīne karmanā udayano bhog parigrahapaṇāne pāmato nathī.’
‘rāgabhāv vinā’ em kahyun eno artha shun? rāg to chhe gnānīne, paṇ rāganī ruchi nathī. to rāganī ruchi vinā gnānīne karmanā udayano bhog parigrahapaṇāne pāmato nathī em artha chhe. ahā! bhoganī paryāy utpanna thāy paṇ gnānīne te jher samān bhāse chhe. gnānīne je strīnā viṣhayamān rāg āve chhe te jher jevo tene lāge chhe. ahā! amr̥utanā sāgar bhagavān ātmānā nirākuḷ ānandarūp amr̥utano jeṇe svād chākhyo tene rāg bhāvato nathī. lyo, jene ātmā bhāve chhe tene rāg bhāvato nathī. juo, gnānīne karmodayano bhog parigrahapaṇāne pāmato nathī’ -em kahyun tethī karīne bhog karavā ne bhog ṭhīk chhe-em ahīn kahevun nathī.
koī vaḷī kahe chhe-gnānī kushīl seve toy pāp nathī. ararar! prabhu! tun shun kahe chhe ā? prabhu! ahīn to vyavahāraratnatrayano bhāv paṇ pāp chhe em kahe chhe. (to pachhī kushīlanī to shun vāt?).